یکشنبه 3 شوال 1447
۱ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۵۶۰) آیا جایز است که از خرمایی که به من هدیه داده می‌شود را صدقه کنم؟

(۳۵۶۰) سوال: آیا جایز است که خرما یا چیزهای شبیه آن که به من هدیه داده می‌شود را صدقه کنم؟

جواب:

برای انسان جایز است که خرما یا هر چیز دیگری که به او هدیه می‌شود را صدقه کند؛ زیرا چیزی که به او هدیه می‌شود، در مالکیت و اختیار او در آمده و می‌تواند هرگونه بخواهد از آن استفاده ‌کند. حتی اگر نیازمند باشد و صدقه‌ای به او داده شود سپس آن ‌را به فرد ثروتمندی هدیه دهد نیز ایرادی ندارد زیرا روزی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد خانه‌اش شد و غذا خواست. برای ایشان از نان و روغن موجود در خانه آوردند، فرمود: «ألم أر برمة على النار فيها لحم؟» : (گویا دیدم که دیگ روی آتش است و گوشت در آن می‌باشد!) گفتند: (ای رسول الله! آن ‌گوشت را به بریره صدقه داده‌اند) یعنی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از صدقه نمی‌خورد؛ ایشان فرمود: «هو عليها صدقه ومنها لنا هدية»[۱] : (آن گوشت به بریره صدقه شده است و از طرف او برای ما هدیه است). بُرمه ظرف گِلی است که به دیگ شباهت دارد. مهم این است که هر گاه چیزی به عنوان هدیه یا صدقه به انسان داده شود، به ملکیت او در می‌آید و می‌تواند هر طور که خواست آن را هدیه ‌دهد، بفروشد یا صدقه کند.


۱- صحیح بخاری: كتاب النكاح، باب الحرة تحت العبد، رقم (٤۸۰۹). صحیح مسلم: كتاب العتق، باب إنما الولاء لمن أعتق رقم (١٥٠٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة من القصيم: أنا يُهدَى إلى تمر أو غير ذلك مما يشابهه، هل يجوز أن أتصدق به أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: يجوز أن يتصدق الإنسان بما يُهدى إليه من تمر أو غيره؛ لأنه إذا أُهْدِي إليه شيء مَلَكَه وصار داخلا في ملكه يتصرف فيه بما شاء، بل لو تُصُدِّق به عليه وهو فقير ثم أهداه إلى غني فلا بأس، فإن «رسول الله صلى الله عليه وعلى آله وسلم دخل ذات يوم على أهله فدعا بطعام، فأتي بخُبز وأُدم من البيت. فقال: ألم أر بُرْمَة على النار فيها لحم؟ – والبُرْمَة : إناء من طين يُشْبِه القِدْرَ – فقالوا: يا رسول الله ذلك لحم تُصدق به على بَرِيرَةَ -يعني: والرسول عليه الصلاة والسلام- لا يأكل الصدقة- فقال صلى الله عليه وعلى آله وسلم لها هو عليها صدقة، ومنها لنا هدية». والمهم أن الإنسان متى أَهْدِي له شيء، أو تُصُدِّق به عليه، فهو ملكه، إن شاء أهداه، وإن شاء باعه، وإن شاء تَصَدّق به.

مطالب مرتبط:

(۳۵۶۱) صدقه‌ی پنهانی چگونه است؟

صدقه‌ی پنهانی بدین صورت است که فرد به صورت پنهانی و بدون این که کسی متوجه شود، صدقه را به شخصی که مستحق آن است ببخشد...

ادامه مطلب …

(۳۵۶۷) حکم صدقه دادن زن از اموال شوهرش

اموال شوهر برای شوهر است و هیچ کس اجازه ندارد از اموال شخص دیگری صدقه بدهد مگر این که از وی اجازه بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۲) حکم صدقه دادن به نیازمندانی که در بیت الله الحرام هستند

صدقه دادن در مسجد الحرام و هر مکان دیگری، ایرادی ندارد و پوشیده نیست که علما می‌گویند: اجر و پاداش در مکان با فضیلت، چند برابر می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۵۵۵) حکم زکات در صورت از بین رفتن دارایی پیش از پرداخت

در این حالت، چون زکات بر او واجب شده است، باید آن را پرداخت کند و الله نیز از جایی که گمانش را نمی‌بَرَد به وی روزی خواهد داد...

ادامه مطلب …

(۳۵۶۵) حکم صدقه دادن زن از دارایی مشترک بدون رضایت شوهر

زن می‌تواند دارایی مشترک با شوهرش را تقسیم کند؛ مثلا بگوید: این صد ریال برای تو و این صد ریال برای من است که می‌خواهم صدقه بدهم و در این حالت، شوهر نمی‌تواند مانع او شود زیرا وی در دارایی خویش آزاد است.....

ادامه مطلب …

(۳۵۷۳) حکم پرداخت بدهی به بانک در کنار زکات مال

علما در این مورد، اختلاف نظر دارند؛ نظر برخی بر این است که بدهی، مانع وجوب زکات بر مالی که نزد شخص وجود دارد، می‌شود ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه