یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۵۳۶) آیا قرائت سوره‌ی فاتحة در تعزیه جایز است؟

(۳۵۳۶) سوال: آیا قرائت سوره‌ی فاتحة در تعزیه جایز است؟

جواب:

قرائت سوره فاتحه در تعزیه بدعت می‌باشد و اصلی ندارد و معنای تعزیه، تقویت است یعنی تقویت کردن مصیبت دیده بر صبر، هنگامی که انسانی به مصیبت مرگ نزدیکان یا دوستان یا از دست دادن مالی و یا مانند آن دچار شد و دیدی که او از این مصیبت متأثر شده است شایسته می‌باشد که به او تعزیت بگویید یعنی در مقامی مناسب او را بر تحمل این مصیبت و صبر کردن تقویت کنی.

تغذیه الفاظ مخصوصی ندارد و بر حسب موقعیت‌های مختلف متفاوت می‌باشد اما از بهترین تعزیه‌ها آن چیزی است که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است که در هنگام از دست دادن یکی از کودکان دخترانش بود که  دخترش به سوی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، شخصی را فرستاد تا به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بگوید که آن‌جا حاضر شود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن شخصی که فرستاده بود گفت: {إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى، وَكُلٌّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى، فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ}[۱] (همانا آنچه را که خداوند گرفت از آن خودش بوده و آنچه را که داده است نیز مال خود او می‌باشد مسلّماً هر چیزی میعاد معینی دارد. لذا باید صبر کنی و امید تواب داشته باشی) و اما التزام به صیغه معینی مثل: (عظم الله اجرك واحسن عزاءك وغفر لميتك) ، اصلی ندارد.


[۱] [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل قراءة سورة الفاتحة في التعزية جائزة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: قراءة سورة الفاتحة في التعزية بدعة لا أصل لها، وليعلم أن التعزية معناها التقوية أي تقوية المصاب على الصبر، فإذا أُصيب الإنسان بمصيبة بموت قريب أو صديق أو فقد مال أو غير ذلك من المصائب، ورأيته متأثرًا، فإنه ينبغي لك أن تُعَزّيَهُ، أي: أن تُقَوِّيَهُ على تحمل الصبر على هذه المصيبة بما يناسب المقام.

وليس للتعزية ألفاظ مخصوصة، ولكن يكون هذا على حسب المقام، ومن أحسن ما يُعَزَّى به ما جاء عن رسول الله صلى الله عليه وسلم، وذلك أن إحدى بناته كان عندها طفل أو طفلة، فأرسلت إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم رسولا تطلب منه أن يحضر، فقال النبي – عليه الصلاة والسلام – للرسول الذي جاء إليه: «إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى وَكُلُّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى فَلْتَصْبِرُ، وَلْتَحْتَسِبْ». وأما التزام صيغة مُعيَّنة – وهي قول: عَظَّم الله أجرك، وأحسن عزاءك، وغفر لميتك- فإن هذا لا أصل له.

مطالب مرتبط:

(۳۵۵۰) حکم اجتماع برای قرائت قرآن در خانه‌ی میت پس از دفن

اجتماع برای قرائت قرآن بعد از دفن میت در خانه‌ی میت یا مسجد یا خانه‌ی کسی دیگر، بدعت است و صحابه چنین کاری را نکرده‌اند بلکه اجتماع اهل میت برای ملاقات با تعزیه کنندگان، نزد اهل علم مکروه می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۳۵۱۰) حکم رفتن زن برای تعزیه گفتن به یکی از خویشاوندان یا دوستانش

اشکالی ندارد برای تعزیه گفتن به دوست یا خویشاوندش به نزد وی برود به شرطی که اجتماع صورت نگیرد بلکه تعزیه گفته و بر می‌گردد یا تعزیه گفته و کمی می‌نشیند سپس بر می‌گردد...

ادامه مطلب …

(۳۵۱۷) حکم عزاداری طولانی‌مدت برای میت

این کارها صحیح نیست و کسی که به مصیبت دچار می‌شود واجب است که صبر کند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اجر آن را بخواهد زیرا که غم و اندوه چیزی از تقدیر را تغییر نمی‌دهد...

ادامه مطلب …

(۳۵۲۳) حکم قرائت قرآن و جمع شدن برای تعزیه در روز چهلم برای متوفی

این بدعتی است که بعضی از مردم آن را ساخته‌اند و هنگامی که چهل روز از مرگ شخص گذشت در خانه‌ی او جمع می‌شوند و قرآن قرائت می‌کنند و آنجا را چراغانی می‌کنند اما در حقیقت این من باب تجدید غم و اندوه است که نهی شده است....

ادامه مطلب …

(۳۵۳۲) حکم جمع شدن در چادر برای کسی که می‌خواهد تعزیه بگیرد؟

این ماتم که اهل میت بعد از مرگ برایش می‌گیرند از بدعت‌هایی است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش معروف نبوده و در آن مفاسدی از جمع شدن آنها و نوحه‌خوانی است و نوحه‌خوانی از امور منکر بلکه از گناهان کبیره است...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۱) آیا عزا مکان مشخصی دارد؟

چیزی که بعضی از مردم در هنگام عزا انجام می‌دهند این که درب را باز می‌گذارند و خانه را چراغانی می‌کنند و صندلی صف می‌دهند و یا غذا می‌آوردند و چه بسا شخصی را برای قرائت قرآن بیاورند و مانند آن همه از چیز‌های هستند که مردم به وجود آورده‌اند و از بدعت‌هایی است که مفاسدی را به دنبال دارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه