(۳۵۲۴) سوال: در سودان بسیاری از بدعت‌ها و منکرات مربوط به ماتم وجود دارد که مثلا  گروهی از زنان حول میت نوحه می‌خوانند‌. حکم این در شرع چه می‌باشد؟ بارک الله فیکم

جواب:

چیزی که می‌دانم این است که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که می‌فرماید: «لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّائِحَةَ وَالْمُسْتَمِعَةَ»[۱] یعنی: (رسول الله زن نوحه خوان و کسی که به آن گوش می‌دهد را لعنت کرد). و نوحه‌خوان زنی که گریه‌ی آن بر میت شبیه صدای کبوتر است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم او را لعنت کرده است  و چیزی که بر این نوحه‌خوانی مترتب می‌شود، بزرگ جلوه دادن مصیبت، شدت یافتن سختی و پشیمانی و ورود وسوسه‌ی شیطان در قلب‌های زنان، از نارضایتی بر قضا و قدر الهی است.

و همه‌ی این اجتماعاتی که بعد از مرگ شخص در آن نوحه و مرثیه‌خوانی است حرام است و این اجتماع برای گناهان کبیره است و بر مسلمین واجب است که به قضا و قدر الهی راضی باشند و هنگامی که به مصیبتی رسید، بگوید: «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ، اللَّهُمَّ اؤْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا. إِلَّا أَخْلَفَ اللَّهُ لَهُ خَيْرًا مِنْهَا»[۲] یعنی: (بگوید: إنالله و إنا إلیه راجعون؛ و چنین دعا کند: خداوندا ! مرا در مصیبتم اجر بده و بهتر از آن را نصیب من گردان). و اگر انسان آن را از روی اخلاص و تصدیق رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بگوید قطعا الله بهتر از آن را برایش جایگزین می‌کند و به او اجر عطا می‌کند و همین هم برای ام المومنین ام سلمة رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا پیش آمده است زمانی که شوهرش ابو سلمة رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ وفات یافت و او مومن و تصدیق کننده‌ی کلام رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بود که گفته بودند: «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ، اللَّهُمَّ اؤْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا. إِلَّا أَخْلَفَ اللَّهُ لَهُ خَيْرًا مِنْهَا»[۳] یعنی: (بگوید: إنالله و إنا إلیه راجعون؛ و چنین دعا کند: خداوندا ! مرا در مصیبتم اجر بده و بهتر از آن را نصیب من گردان). پس وقتی که عده‌اش پایان یافت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که بهتر از ابو سلمة رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ بود با او ازدواج کرد و اجر او با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است. پس وظیفه‌ی انسان هنگام مصیبت، صبر و تحمل است که برای او نزد الله رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ دارای پاداش می‌باشد. ولی این اجتماعاتی که شامل نوحه و مرثیه‌خوانی است مجتماعات حرام هستند و بر مسلمانان انکار و دوری از آن واجب است.

[۱] [تخريج آن گذشت]

[۲] [تخریج آن گذشت]

[۳] [تخریج آن گذشت]