چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۳۵۰۶) حکم گریه بر میت

(۳۵۰۶) سوال: اخیراً پدرم از دنیا رفته است. بسیاری از مردم مرا نصیحت می‌کردند که به خاطر وفات وی گریه نکنم. آیا گریه کردن من به خاطر او زیانی به او می‌رساند؟ نظر به این که گاهی نمی‌توانم خود را از گریه کردن باز دارم، خصوصاً زمانی که لباس و وسایلش را ببینم و پشتیبانی‌های او از ما را به یاد بیاورم. لطفاً در این باره توضیح دهید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما اجر دهد.

جواب:

بر اثر گریه کردن بر پدرش گناهی بر وی نیست. زیرا این امری فطری است که انسان نمی‌تواند آن را دفع کند به ویژه زمانی که مصیبت را به یاد آورد یا چیزی از آثارش مثل کتاب، لباس، مجلس و چنین چیزهایی را ببیند اما برای انسان شایسته است به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد، صبر و شکیبایی کرده و مصیبتش و آنچه از دست داده را زیاد یاد نکند زیرا هر چه بیش‌تر مصیبت را یاد کند اندوهش تازه می‌شود در حالی که انسان امر شده اندوه را از خودش دور کند و تا جایی که می‌تواند خوشحالی را به خود وارد سازد اما کسی که خودش را به گریه وا می‌دارد از این کار باز داشته می‌شود خصوصاً اگر گریه‌اش همراه با نوحه‌سرایی و یاد کردن از خوبی‌های میت باشد. نوحه‌سرایی بدین صورت است که با صدا گریه کند مانند نوحه سرایی کبوتر. تعریف کردن از خوبی های میت نیز بدین صورت است که بگوید: پدرم! حالا چه کسی فلان چیز را برای ما می‌آورد؟ چه کسی فلان چیز را برای خانه تهیه می‌کند؟ و غیره.

به همین مناسبت دوست دارم برادران مسلمانم را به آنچه در بعضی از روزنامه‌ها رخ می‌دهد -هر چند که الحمدالله کم است- یادآور شوم. می‌بینی که نویسنده پیرامون دوستش که از دنیا رفته در نوشته‌اش او را مخاطب قرار داده و می‌گوید: فلانی! ای کسی که در مجالسمان با او انس می‌گرفتیم، ای کسی که صبحگاهان و شامگاهان با او خلوت می‌کردیم، ای کسی که با ما سخنان نیک می‌گفت و غیره که این کار از جمله همان تعریف کردن از خوبی های میت است که از آن نهی شده است.

 بنابراین برای انسان شایسته است اندوه را در خودش و دیگران شعله‌ور نکند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: تُوُفِّي والدي قريبا، وقد نصحني كثير من الناس بأن لا أبكي عليه، فهل بكائي عليه يضره؟ علما بأني أحيانًا لا أستطيع أن أمنع نفسي من البكاء، وخصوصا إذا رأيت ثيابه وأغراضه وتذكرت ما كان يقوم به من مساندة لنا. وَجهُونًا مأجورين.

فأجاب رحمه الله تعالى: إنه ليس عليها حَرَجٌ في بكائها على أبيها؛ لأن هذا أمر فطري ولا يمكن للإنسان أن يدفعه، لا سيما إذا تذكر الإنسان مصابه أو رأى شيئًا من آثاره من كتب أو ثياب أو مجالس أو ما أشبه ذلك.

ولكن الذي ينبغي للإنسان أن يعتصم بالله تبارك وتعالى، وأن يتصبر ولا يُكثر ذكر مصابه بمفقوده؛ لأنه كلما أكثر تذكره تجدد الحزن، والإنسان مأمور بأن يَطْرُدَ الأحزان عن نفسه، وأن يُدْخِلَ عليها السرور بقدر المستطاع، أما الإنسان الذي يستجلب البكاء فهذا هو الذي يُنْهَى عن فعله، لا سيما إذا كان معه نياحة أو ندبة، فالنياحة أن يأتي بصوت البكاء كنوح الحمام، والندبة: أن يندب الميت فيقول: يا أبتاه! يا من يأتي إلينا بكذا، ويأتي للبيت بكذا، وما أشبه ذلك.

وإنني بهذه المناسبة أود أن أُذكِّرَ إخواني المسلمين بما قد يقع -وهو قليل والحمد لله – في بعض الصُّحف تجد الكاتب يكتب عن صاحب له مات، فيخاطبه ويقول: يا فلان يا من نستأنس به في مجالسنا، يا من نخلو معه صباحًا ومساء، يا من يعلمنا بأحاديثه الطيبة، وما أشبه ذلك، وهذا من الندب المنهي عنه، فينبغي للإنسان أن لا يثير الأحزان في نفسه، ولا في غيره أيضًا.

مطالب مرتبط:

(۳۵۱۱) آیا میت به سبب گریستن خانواده‌اش بر وی دچار عذاب می‌شود؟

بله، صحیح است که میت به سبب گریستن خانواده‌اش بر وی دچار عذاب می‌شود زیرا این از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است. اما علما پیرامون معنای این حدیث اختلاف نموده‌اند....

ادامه مطلب …

(۳۵۱۴) حکم پوشیدن لباس سیاه در مصیبت

پوشیدن سیاه هنگام مصیبت شعار باطلی است که اصلی ندارد بلکه شایسته است انسان هنگام مصیبت آنچه شرع دستور داده را انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۳۵۳۸) حکم اطعام اهل میت توسط همسایگان در سه روز اول

یک بار آن جایز است اما به شرط اینکه اهل میت به نسبت درست کردن غذا، مشغول باشند...

ادامه مطلب …

(۳۵۱۶) حکم اعتقاد به بازگشت ارواح میت در روزهای دوشنبه و پنجشنبه

این اصلی ندارد و زیارت قبور در هر وقتی مشروع است...

ادامه مطلب …

(۳۵۰۴) حکم اعلان مجالس تعزیه در روزنامه‌ها و مجلات

شکی نیست که اعلام کردن در این‌جا مکروه یا حرام است بنابر قول به این که اجتماع برای تعزیه مکروه یا حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۵۳۴) نصیحتی به معتقدان به ضرورت برگزاری عزاداری

ماتم از امور بدعی‌ای است که در عهد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش معروف نبوده است و بدانند که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: {كل بدعة ضلالة} (هر بدعتی گمراهی است)...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه