یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۴۷۶) حکم رفتن به قبرستان پس از نماز عید

(۳۴۷۶) سوال: پیش ما پدیده‌ای منتشر شده است و آن روی آوردن بسیاری از مردم بعد از اتمام نماز عید به قبرستان‌ها است، حکم شریعت از نظر شما در مورد این کار چیست؟

جواب:

این عمل بدعت است و در عهد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زیارت نمودن قبور در روز عید رایج نبوده است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به طور مطلق به زیارت نمودن قبور امر نکرده است، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «قد كنت نهيتكم عن زيارة القبور فقد أذن لمحمد في زيارة قبر أمه فزوروها فإنها تذكر الأخرة»[۱] یعنی: (شما را از زیارت نمودن قبور نهی نمودم اما به محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در زیارت نمودن قبر مادرش اجازه داده شد، لذا قبرها را زیارت نموده زیرا آخرت را یادآور می‌شود). لذا برای انسان شایسته است که هر وقت که خواست به زیارت قبور برود چه در شب یا چه در روز باشد و زیارت نمودن قبور مقید به وقت خاصی نیست، نه روز جمعه و نه روز عید، بلکه می‌گوییم: هرگاه قلب انسان سخت شد و آخرت را از یاد برد برای او شایسته است که به سوی قبرستان رفته و آنجا را زیارت نماید به خاطر اینکه آخرت را یادآور شود، همانطور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این فرموده‌اش ذکر نمودند که: «فإنها تذكر الأخرة».


۱[تخریج آن گذشت.]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لدينا ظاهرة منتشرة، وهي توجه كثير من الناس إلى المقابر بعد الفراغ من صلاة العيد، فما حكم الشرع في نظركم في هذا العمل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا العمل بدعة، لم يكن في عهد الرسول -عليه الصلاة والسلام- أن يعتاد زيارة القبور في يوم العيد، وإنما أمر النبي -عليه الصلاة والسلام – بزيارة القبور أمرًا مطلقًا عاما، فقال -عليه الصلاة والسلام-: «قَدْ كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ القُبُورِ، فَقَدْ أُذِنَ مُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ أُمِّهِ، فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكَّرُ الآخِرَةَ» فينبغي للإنسان أن يزور القبور في أي وقت شاء، سواء في الليل أو في النهار، وليس ذلك مُقَيَّدًا بوقت من الأوقات، لا في يوم الجمعة ولا في يوم العيد، بل نقول: إنه كلما قسا قلبه ونَسِيَ الآخرة فينبغي له أن يخرج إلى المقابر ويزورها؛ لأجل أن تذكره بالآخرة، كما ذكر رسول الله صلى الله عليه وسلم في قوله: «فَإِنَّهَا تُذَكَّرُ الآخِرَةَ».

مطالب مرتبط:

(۳۴۹۶) آیا زیارت قبور و خواندن فاتحه بر اولیای الله جایز است یا خیر؟

از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است که ایشان فاتحه را موقع زیارت قبور بخواند، و بر همین اساس خواندن فاتحه موقع زیارت قبور بر خلاف عمل مشروع از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است....

ادامه مطلب …

(۳۴۷۹) حکم زیارت قبرستان در روز عید و نوحه‌خوانی زنان

اما حکم کار شما بدعت است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبرستان را برای زیارت در روز عید خاص قرار نداده است. و شخص نمی‌تواند که وقت و عبادتی را تخصیص دهد مگر اینکه دلیلی از شرع داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۳۴۸۴) آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سلام زائران را می‌شنود؟

چیزی که برای من از دلایل شرعی مشخص است اینست که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سلام او را بر خودش می‌شنود، و اینکه آن سلام به او می‌رسد، و همین‌طور اهل قبور وقتی بر آن‌ها سلام شد آن‌ها نیز می‌شنوند........

ادامه مطلب …

(۳۴۸۱) حکم زیارت قبر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و دعا نزد قبرش چیست؟

زیارت قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدون بستن بار سفر به این صورت که انسان به مدینه آمده به قصد نماز خواندن در مسجد نبوی، مشروع است...

ادامه مطلب …

(۳۴۹۱) حکم خواندن سوره فاتحه هنگام عبور از قبرستان

خواندن فاتحه موقع زیارت قبور اصلی ندارد، و از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است، و از همین‌رو خواندن آن برای انسان شایسته نیست؛ زیرا نامشروع است، بلکه شایسته است دعایی کند که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است...

ادامه مطلب …

(۳۴۷۰) حکم دفن میت و زیارت قبر آن بعد از چهل روز

این کار اصلی ندارد بلکه انسان می‌تواند قبر خویشاوندان خود را در روز دومِ دفن زیارت کند اما شایسته نیست که انسان هرگاه مرده‌ای از نزدیکان او مُرد قلبش به او وابسته شود و اینکه زیاد به نزد قبرش برود، زیرا ناراحتی‌اش را تازه می‌کند و ذکر الله را از یادش می‌برد و بزرگترین همّش را بودن در کنار قبر قرار می‌دهد و چه بسا مبتلا به وساس و خرافات و افکار بد شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه