(۳۴۵۵) سوال: از بیست سال قبل شخصی را می‌‌شناسم و بعد از این مدت از هم جدا شدیم و از زمانی که او را می‌‌شناسم نماز نمی‌‌خواند و الان فوت شده است، حال نمی‌‌دانم آیا برای او دعای آمرزش بکنم یا خیر؟

جواب:

برای او دعای آمرزش نکن اگر که مرده و نماز نمی‌‌خوانده است زیرا اگر مرده باشد  در حالی که نماز نمی‌‌خوانده بر کفر -پناه بر الله- از دنیا رفته است، همانطور که نصوص قرآن، سنت و اقوال صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم بر این قضیه دلالت دارد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در قرآن کریم می‌‌فرماید: {فَإِن تَابُوا وَأَقَامُوا ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا ٱلزَّكَوٰةَ فَإِخوَ ⁠نُكُم فِی ٱلدِّینِ} [التوبة: ١١] ترجمه: (پس اگر توبه کنند، و نماز را بر پا دارند، و زکات را بدهند، برادران دینی شما هستند)

پس برای ثابت شدن برادری در دین سه شرط لازم است: اول: توبه نمودن از شرک، دوم: نماز خواندن و سوم: پرداخت زکات. و معلوم است که تا این شروط نباشد برادری دینی ثابت نمی‌‌شود و هرگاه که برادری دینی نفی شد، دین نیز نفی می‌‌شود. این از قرآن بود.

 اما از سنت، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «العهد الذي بيننا وبينهم الصلاة فمن تركها فقد كفر»[۱]یعنی: (عهد بین ما و بین کفار نماز است اگر کسی که آن را ترک نمود کافر شده است). همچنین می‌‌فرماید: «إن بين الرجل وبين الشرك والكفر ترك الصلاة»[۲]  یعنی: (فاصله‌ی بین شخص و بین شرک و کفر، ترک نمودن نماز است).

اما صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم : بیش از چند تن از اهل علم بیان نموده‌‌اند که صحابه بر کافر بودن تارک نماز اجماع کرده‌‌اند و صحابه صدر این امت بوده و آگاهترین مردم به شریعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هستند و حدیثی صریح از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده که بیان نماید تارک نماز مومن است و کافر نیست بلکه احادیث کلی آمده که مخصوص اشاره به کفر تارک نماز دارد پس کسی که مرد و نماز نمی‌‌خوانده جایز نیست که غسل و کفن شود و همچنین بر او نماز خوانده شود و همراه با مسلمانان دفن شود و دعای مغفرت و رحمت بر او نمی‌‌شود و در دشتی قسمتی از زمین کنده می‌‌شود و در آن دفن می‌‌شود زیرا حرمتی ندارد و اگر ترس از اذیت شدن مردم با بویش و متأثر شدن خانواده‌‌اش نبود، می‌‌گفتیم مانند بقیه‌‌ی مرداران در گوشه‌‌ای از زمین انداخته می‌‌شود همانطور که اهل علم در مورد مبتدع که به بدعت او مکفره است، می‌‌گویند.

خلاصه: این شخصی که مرده و نماز نمی‌‌خوانده بر دوستش و دیگران جایز نیست که برای او دعای مغفرت و رحمت نمایند.

 ¹ [أخرجه الترمذي: كتاب الايمان، باب ما جاء في ترك الصلاة، حدیث شماره­ی(۲۶۲۱). والنسائي: كتاب الصلاة، باب الحكم في تارك الصلاة، شماره­ی (۴۶۳). وابن ماجه: كتاب اقامة الصلاة، باب ما جاء في من ترك الصلاة، شماره­ی (۱۰۷۹).واحمد:(۳۴۶/۵).]

۲ [اخرجه مسلم: كتاب الايمان، باب بيان اطلاق اسم الكفر على من ترك الصلاة، شمارهی (۸۲).]