(۳۳۹۰) حکم خواندن قرآن بر قبر پس از گذشت چهل روز از دفن میت

(۳۳۹۰) سوال: در نزد ما در مصر بعد از اینکه شخصی وفات نمود و او را در قبر گذاشتیم و چهل روز بر او گذشت یکی از قاریان قرآن را دعوت می‌کنیم و اجرتی به او می‌دهیم تا این که نزد آن قبر برای صاحبش قرآن بخواند می‌خواهم بدانم که این جایز هست یا حرام؟ و اگر جایز می‌باشد آیا این فایده‌ای به مرده می‌رساند یا نه؟

جواب:

این از امور مشروع نمی‌باشد بلکه از امور بدعتی است و{كل بدعة ضلالة} [۱] یعنی: (هر بدعتی گمراهی است) بهترین جا برای قرائت قرآن خانه‌های الله یعنی مساجد می‌باشد همچنین در خانه‌ها قرآن خوانده می‌شود اما قبرستان محل قرائت قرآن نیست و فقط محل سلام بر مردگان و دعا برای ایشان می‌باشد و نه دعا نزدشان و از ایشان چیزی خواسته نمی‌شود و نزد قبرشان نیز دعا نمی‌شود و فقط برای ایشان دعای رحمت و مغفرت کرده می‌شود به این خاطر آنها هستند که به آن نیاز دارند.

اما قرائت قرآن برای میت چه در نزد قبر باشد و چه در مکان دیگر اگر با اجرت باشد حرام است و جایز نیست و هیچ گونه ثوابی در آن نیست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمَالَهُمْ فِيهَا وَهُمْ فِيهَا لَا يُبْخَسُونَ* أُولَئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ وَحَبِطَ مَا صَنَعُوا فِيهَا وَبَاطِلٌ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}[۲] ترجمه: (اینان کسانی هستند که در آخرت، جز آتش (جهنم، نصیبی) نخواهند داشت، و آنچه را در دنیا انجام داده‌اند، بر باد رفته است، و آنچه را عمل می‌کردند؛ باطل است. * اینان کسانی هستند که در آخرت، جز آتش (جهنم، نصیبی) نخواهند داشت، و آنچه را در دنیا انجام داده‌اند، بر باد رفته است، و آنچه را عمل می‌کردند؛ باطل است) قرائت قرآن از با فضیلت‌ترین عبادات می‌باشد هنگامی که هدف او دنیا باشد این عمل او باطل و نابود شده است و هیچ نفعی به قرائت کننده‌ی آن نمی‌رساند بلکه به ضرر او نیز می‌باشد همچنین نفعی برای کسی که برایش قرآن خوانده می‌شود نیز ندارد به خاطر این که اصلاً ثوابی ندارد و کسی که بر او قرائت می‌شود از ثواب آن نفع نمی‌برد چون که در اینجا ثوابی وجود ندارد چون که قاری به خاطر دنیا قرآن قرائت کرده است بنابراین اجاره کردن انسانی برای قرائت قرآن چه برای اموات و چه برای غیر اموات حرام است و هیچ نفعی به آن نمی‌رساند چون اجری در آن وجود ندارد و همچنین اتلاف مال است و مال را در غیر وجه آن به کار بردن است، مخصوصاً اگر این مال از میراث ورثه باشد و همچنین در میراث‌بران، فرزندان کوچک و کسانی که صلاحیت مالی ندارند وجود دارند که در این صورت تعدی بر ایشان نیز است.

خلاصه‌ی موضوع: که این عمل جایز نمی‌باشد و هیچ نفعی به میت نمی‌رساند.

[۱] [تخريج آن گذشت]

[۲] [سوره هود: ۱۵-۱۶]

تعداد بازدید: 17

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندنا في مصر بعد ما يموت الميت ونقبره، إذا تم له أربعون يوما فإننا نُحْضِرُ أحد القراء ونعطيه أجرة على أن يقف عند قبر صاحبنا الميت ويقرأ عليه من القرآن أرجو من فضيلتكم إفادتي هل هذا جائز أم حرام ؟ وإذا كان جائزا فهل يستفيد منه الميت أم لا يستفيد؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس هذا من الأمور المشروعة، بل هو من الأمور الْمُبْتَدَعَةِ، وكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ»، وخير مكان يُقرأُ فيه القرآن بيوت الله -عز وجل-، وهي المساجد، وكذلك البيوت يُقرأُ فيها القرآن، أما المقابر فليست محلا لقراءة القرآن وإنما هي محل للسلام على الموتى والدعاء لهم، لا الدعاء عندهم ولا دعائهم، فهم لا يُدْعَوْن ولا يُدْعَى عند قبورهم، وإنما يُدْعَى لهم بالرحمة والمغفرة؛ لأنهم مُفْتَقِرُونَ لذلك.

وأما القراءة للميت، سواء عند قبره أو في مكان آخر، بالأجرة فإنها حرام، لا تجوز، وهي أيضًا لا ثواب فيها؛ لقول الله -تعالى: ﴿ مَن كَانَ يُرِيدُ الْحَيَوة الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمَلَهُمْ فِيهَا وَهُمْ فِيهَا لَا يُبْخَسُونَ أَوَلَئكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ وَحَبِطَ مَا صَنَعُوا فِيهَا وَبَطِلُّ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴾ [هود: ١٥ – ١٦]. فقراءة القرآن من أفضل العبادات، فإذا صُرِفَتْ للدنيا وابتغي بها الدنيا، صارت باطلة حابطة لا تنفع القارئ بل تضره، ولا تنفع المقروء له؛ لأنه لا ثواب له، والمقروء له إنما ينتفع بالثواب ولا ثواب هنا؛ لأن القارئ أراد بعمله الدنيا، وعلى هذا فاستئجار الإنسان للقراءة للأموات أو غير الأموات مُحرَّم، ولا

ينتفع به المقروء له؛ لأنه لا أجر فيه، وفيه أيضًا إتلاف للمال، وصرف للمال في غير وجهه، لا سيما إذا أُخِذَ من تَرِكَةِ الميت وفي ورثته من هم صغار أو سفهاء فإن ذلك تَعَدُّ عليهم.

وخلاصة الأمر: أن هذا العمل لا يجوز، وأن الميت لا ينتفع به.