پنج‌شنبه 30 رمضان 1447
۲۸ اسفند ۱۴۰۴
19 مارس 2026

(۳۳۴۶) آیا در سنت وارد شده که بعد از دفن، شخصی میت را تلقین نماید؟

(۳۳۴۶) سوال: آیا در سنت وارد شده که بعد از دفن، شخصی میت را تلقین نماید؟

جواب:

این مسئله از پیامبر ثابت نیست و فقط حدیثی از ابو امامه وجود دارد: {أنه يُلقّن و يدعى بأمه و يقال له: اذكر ما خرجت عليه من الدنيا: شهادة أن لا إله إلا الله، و أن محمدا رسول الله… } یعنی: (میت تلقین می‌شود، با نسبت به مادرش صدا زده می‌شود و به او گفته می‌شود: آنچه از آن دنیا بر آن خارج شده‌ای را به یاد بیاور: گواهی به این که هیچ معبودی به حق جز الله وجود ندارد و محمد پیامبر و فرستاده‌ی او است… ) اما این حدیث از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست و سنت فقط این‌گونه است که بر قبر بایستد و برای میت استغفار کند و از الله بخواهد وی را ثابت ‌قدم گرداند. می‌گوید: (بار الها او را بیامرز، بار الها او را بیامرز، بار الها او را بیامرز، بار الها او را ثابت قدم قرار ده، بار الها او را ثابت قدم قرار ده، بار الها او را ثابت قدم قرار ده). پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هرگاه از دفن کردن میت فارغ می‌شد بر قبرش ایستاده و می‌فرمود: {استغفروا لأخيكم و سلوا له بالتثبيت فإنه الآن يُسأل} یعنی: (برای برادرتان طلب مغفرت کنید و برایش ثابت قدم بودن را بخواهید زیرا او اکنون سؤال می‌شود). همچنین مردم به صورت فردی این دعا را می‌خوانند بدین معنا که هر شخصی برای میت دعا می‌کند نه این که همگی با یک صدا دعا بخوانند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل ورد في السُّنَّة أنه بعد الدفن يقوم رجل بتلقين الميت؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لم يصح ذلك عن النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم، وإنما فيه حديث عن أبي إمامة: «أنه يُلَقَّنُ ويُدعى بأمه ويُقَالُ له: اذكر ما خرجت عليه من الدنيا: شهادة أن لا إله إلا الله وأن محمدا رسول الله … إلى آخره. ولكن هذا الحديث لا يصح عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وإنما السنة جاءت بأن يقف على القبر ويستغفر للميت ويسأل الله له التثبيت، فيقول: اللهم اغفر له، اللهم اغفر له، اللهم اغفر له. اللهم ثبته، اللهم ثبته، اللهم ثبته. فقد كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا فُرِغَ من دفن الميت وَقَفَ عليه وقال: «اسْتَغْفِرُوا لِأَخِيكُمْ، وَسَلُوا لَهُ بِالتَّثْبِيتِ، فَإِنَّهُ الْآنَ يُسْأَلُ». ويدعو الناس بهذا الدعاء أفرادا، بمعنى: أن كل واحد يدعو به للميت دون أن يكون بصوت واحد.

مطالب مرتبط:

(۳۳۳۸) آیا برای مسلمان جایز است در وصیتش مکان دفنش را بنویسد؟

بله، جایز است مسلمان وصیت کند در مکان معینی دفن شود اما شایسته نیست  چنین کاری انجام دهد زیرا بازماندگان را به زحمت و سختی می‌اندازد ...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۰) حکم موعظه کردن هنگام دفن چیست؟

موعظه کردن هنگام دفن: اگر موعظه‌ی عادی باشد بدین معنا که انسان نشسته و منتظر آماده شدن قبر است، با همراهانش سخنانی بگوید که دل‌هایشان را نرم بگرداند این کار خوبی است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را انجام داده است اما این که بایستد و برای مردم خطبه بخواند درست نیست...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۲) حکم دعا کردن دسته‌جمعی پس از دفن میت

این کار از جمله بدعت‌ها است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به این کار دستور نداده و خودش نیز انجام نداده است و چنین نبوده که وی دعا کند و دیگران آمین بگویند و چنین دستوری نیز نداده است....

ادامه مطلب …

(۳۳۴۰) آیا شتاب کردن در دفن میت، سنت است؟

بله، شتاب کردن در دفن میت و آماده کردن وی مانند غسل زدن، کفن کردن و نماز بر وی از سنت است...

ادامه مطلب …

(۳۳۳۶) آیا دفن در غربت به میت ضرر می‌رساند؟

این مسئله ضرر و زیانی به وی نمی‌رساند زیرا انسان در هر سرزمینی دفن شود روز قیامت از همان مکان برانگیخته می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۹) حکم نماز خواندن در مسجدی که قبری در آن مخفی شده است

مساجد قبرستان نیستند و دفن نمودن در مسجد جایز نیست و اجرای این وصیت حرام است و واجب است که این قبر نبش شده و میت به قبرستان مسلمانان انتقال داده شود.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه