سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۳۴۶) آیا در سنت وارد شده که بعد از دفن، شخصی میت را تلقین نماید؟

(۳۳۴۶) سوال: آیا در سنت وارد شده که بعد از دفن، شخصی میت را تلقین نماید؟

جواب:

این مسئله از پیامبر ثابت نیست و فقط حدیثی از ابو امامه وجود دارد: {أنه يُلقّن و يدعى بأمه و يقال له: اذكر ما خرجت عليه من الدنيا: شهادة أن لا إله إلا الله، و أن محمدا رسول الله… } یعنی: (میت تلقین می‌شود، با نسبت به مادرش صدا زده می‌شود و به او گفته می‌شود: آنچه از آن دنیا بر آن خارج شده‌ای را به یاد بیاور: گواهی به این که هیچ معبودی به حق جز الله وجود ندارد و محمد پیامبر و فرستاده‌ی او است… ) اما این حدیث از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست و سنت فقط این‌گونه است که بر قبر بایستد و برای میت استغفار کند و از الله بخواهد وی را ثابت ‌قدم گرداند. می‌گوید: (بار الها او را بیامرز، بار الها او را بیامرز، بار الها او را بیامرز، بار الها او را ثابت قدم قرار ده، بار الها او را ثابت قدم قرار ده، بار الها او را ثابت قدم قرار ده). پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هرگاه از دفن کردن میت فارغ می‌شد بر قبرش ایستاده و می‌فرمود: {استغفروا لأخيكم و سلوا له بالتثبيت فإنه الآن يُسأل} یعنی: (برای برادرتان طلب مغفرت کنید و برایش ثابت قدم بودن را بخواهید زیرا او اکنون سؤال می‌شود). همچنین مردم به صورت فردی این دعا را می‌خوانند بدین معنا که هر شخصی برای میت دعا می‌کند نه این که همگی با یک صدا دعا بخوانند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل ورد في السُّنَّة أنه بعد الدفن يقوم رجل بتلقين الميت؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لم يصح ذلك عن النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم، وإنما فيه حديث عن أبي إمامة: «أنه يُلَقَّنُ ويُدعى بأمه ويُقَالُ له: اذكر ما خرجت عليه من الدنيا: شهادة أن لا إله إلا الله وأن محمدا رسول الله … إلى آخره. ولكن هذا الحديث لا يصح عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وإنما السنة جاءت بأن يقف على القبر ويستغفر للميت ويسأل الله له التثبيت، فيقول: اللهم اغفر له، اللهم اغفر له، اللهم اغفر له. اللهم ثبته، اللهم ثبته، اللهم ثبته. فقد كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا فُرِغَ من دفن الميت وَقَفَ عليه وقال: «اسْتَغْفِرُوا لِأَخِيكُمْ، وَسَلُوا لَهُ بِالتَّثْبِيتِ، فَإِنَّهُ الْآنَ يُسْأَلُ». ويدعو الناس بهذا الدعاء أفرادا، بمعنى: أن كل واحد يدعو به للميت دون أن يكون بصوت واحد.

مطالب مرتبط:

(۳۳۵۴) حکم ماندن کنار قبر پس از دفن و استغفار برای میت

در مورد ایستادن در کنار قبر و طلب استغفار و تثبیت برای میت از هدی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که هرگاه از دفع نمودن میت فارغ می‌شدند کنار قبر می‌ایستادند و می‌فرمودند: «استغفروا لأخيكم وسلوا له بالتثبيت فإنه الآن يسأل»...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۰) آیا شتاب کردن در دفن میت، سنت است؟

بله، شتاب کردن در دفن میت و آماده کردن وی مانند غسل زدن، کفن کردن و نماز بر وی از سنت است...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۵) حکم شرعی نشستن و عبور از روی قبرستان

جایز نیست که قبرستان مسلمانان به عنوان راهی قرار داده شود که مردم از آن عبور کنند و بر آن‌ها بنشینند؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نشستن بر روی قبر نهی نموده...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۰) حکم قراردادن زباله‌ در قبرستان‌ها

جایز نیست زباله‌ها و ناپاکی‌ها روی قبور مسلمانان و بین آن‌‌ها افکنده شود. اهل علم یاد نموده‌اند که بر انسان حرام است بر قبور مسلمانان ادرار یا مدفوع کند یا این کار را بین قبرها انجام دهد هر چند که قبری نباشد....

ادامه مطلب …

(۳۳۶۷) حکم نشستن و راه رفتن بر روی قبرستان قدیمی

نشستن بر قبرها حرام است و جایز نیست. بر مسلمان واجب است از این که قبرستان را مسیرش قرار دهد خودداری کند....

ادامه مطلب …

(۳۳۶۲) حکم سکونت در خانه‌ای نزدیک قبرستان و جابجایی استخوان‌های قدیمی

اگر این قبرها، قبرهای مسلمانان باشد صاحبان این قبرها به این زمین از شما مستحق‌تر هستند؛ زیرا زمانی که در آنجا دفن شده بودند مالک آن شدند و برای شما جایز نیست که خانه‌هایتان را بر قبر‌های مسلمانان بنا کنید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه