پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۳۳۸) آیا برای مسلمان جایز است در وصیتش مکان دفنش را بنویسد؟

(۳۳۳۸) سوال: آیا برای مسلمان جایز است در وصیتش مکان دفنش را بنویسد؟

جواب:

بله، جایز است مسلمان وصیت کند در مکان معینی دفن شود اما شایسته نیست  چنین کاری انجام دهد زیرا بازماندگان را به زحمت و سختی می‌اندازد در حالی که زمین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همه‌اش یکی است؛ لذا بهتر است انسان این کار را ترک کند تا برای بازماندگانش آسان شود هر جا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای دفن وی مقدر نماید وی را همراه مسلمانان دفن کنند زیرا «إنما القبرُ روضَةٌ من رياضِ الجنَّةِ أو حفرةٌ من حُفَرِ النَّارِ»[۱]: (قبر باغی از باغ‌های بهشت یا گودالی از دو دال‌های آتش خواهد بود) در در هر مکانی که انسان دفع می‌شود.


[۱] سنن ترمذي: كتاب صفة القيامة و الرقائق و الورع، رقم (٢٤٦٠) وقال: هذا حديث غريب لانعرفه إلا من هذا الوجه.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل يجوز للمسلم أن يكتب في وصيته مكان دفنه أم لا يا شيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم يجوز للمسلم أن يُوصِي بدفنه في مكانٍ معين، ولكن لا ينبغي للمسلم أن يفعل ذلك؛ لما فيه من إرهاق من بعده والتعب عليهم، وأرض الله سبحانه وتعالى كلها واحدة، فالأولى للإنسان أن يَدَعَ هذا الأمر إلى ما يتيسر لمن بعده في أن يُدْفَنَ في المحل الذي يُقَدِّرُ الله -عز وجل – أن يُدْفَنَ فيه، ويُدْفَنُ مع المسلمين ، ف«إِنَّمَا القَبْرُ رَوْضَةٌ مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ أَوْ حُفْرَةٌ مِنْ حُفَرِ النَّارِ»، في أي مكانٍ دُفِنَ الإنسان.

مطالب مرتبط:

(۳۳۳۷) حکم وصیت به دفن در مکان معین

بهتر است انسان وصیت نکند که در مکان معینی دفن شود به ویژه اگر دوری و مشقت داشته باشد زیرا این مسئله خویشاوندان و دیگران را را به سختی می‌اندازد...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۰) آیا شتاب کردن در دفن میت، سنت است؟

بله، شتاب کردن در دفن میت و آماده کردن وی مانند غسل زدن، کفن کردن و نماز بر وی از سنت است...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۶) حکم عبور انسان‌ها و حیوانات از میان قبرستان

واجب بر آن‌ها که این قضیه را به والیان امر برای اتخاذ آنچه در حمایت و حفظ آن نیاز است خبر دهند و تا اینکه راه‌های کنار آن را هموار سازند تا مردم از آن مسیرها عبور نمایند...

ادامه مطلب …

(۳۳۸۴) حکم گفتن اذان در داخل قبر هنگام دفن میت

هنگام داخل کردن میت به قبرش اذان دادن هیچ اصلی ندارد بلکه میت در قبرش داخل می‌شود و به پهلوی راست و به سمت قبله گذاشته می‌شود و سپس لحد بر او قرار داده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۷) حکم نماز در مسجدی که قبری در محوطه آن قرار دارد

جایز نیست که قبر داخل محوطه‌ی مسجد باقی بماند و نگاه بکند اگر قبر زودتر بوده مسجد به وسیله‌ی دیوار از آن خارج شود تا اینکه قبر بیرون از مسجد باشد و اگر مسجد زودتر بوده قبر نبش شود و میت در قبرستان دفن شود.....

ادامه مطلب …

(۳۳۵۸) حکم نبش قبر بر اساس خواب

حکم این کار حرام است و خواب‌هایی که در خواب دیده می‌شود اگر مخالف شرع باشد باطل است و از جمله چیزهایی است که شیطان در آن دخیل است و از وحی شیطان است؛ لذا اجرا کردن آن هرگز جایز نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه