(۳۳۱۵) سوال: آیا نماز و غسل بر (منتحر) کسی که خودکشی کرده است، انجام می‌شود؟

جواب:

(المنتحر) العیاذبالله، کسی است به غیر حق، عمدا خودش را به قتل می‌رساند و این خودکشی از ابلهی او می‌باشد چون گمان می‌برد که با این کار خود را از سختی و تنگنا نجات می‌دهد و خود را از آن خلاص می‌کند در حالی که او خود را به چیزی سخت‌تر و شدیدتر خلاص می‌کند؛ او مانند کسی است که از زمین گرم به سمت آتش می‌رود، از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که می‌فرماید: «مَنْ تَرَدَّى مِنْ جَبَلٍ فَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَهُوَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ، يَتَرَدَّى فِيهِ، خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا، وَمَنْ تَحَسَّى سَمًّا فَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَسَمُّهُ فِي يَدِهِ، يَتَحَسَّاهُ فِي نَارِ جَهَنَّمَ، خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا، وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِحَدِيدَةٍ، فَحَدِيدَتُهُ فِي يَدِهِ، يَجَأُ بِهَا فِي بَطْنِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ، خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا» ^[۱]: (کسی که خود را از فراز کوهی بیفکند و خودکشی نماید، وی در آتش دوزخ است که در آن می‌افتد و همیشه جاودان در آن به سر می‌برد و کسی که زهر بنوشد و خود را بکشد، آن زهر در دست وی است و آن را در آتش دوزخ، هميشه می‌نوشد و کسی که خودش را با آهن می‌کشد، آن (آلت جارحه) در دست وی است که به طور ابدی و جاودان با آن در شکم خود ضربه می‌زند) والعیاذ بالله، کسی که نفس خودش را با آهنی از بین ببرد، پس در جهنم نیز با همان آهن به خود ضربه می‌زند و همچنین اگر کسی خود را با سَم کُشت پس در آتش جهنم نیز از آن می‌نوشد و همچنین اگر کسی خود را از بالای کوهی یا دیواری انداخت در آتش جهنم همیشه همین فعل با او انجام خواهد شد؛ پس خودکشی راه جدایی از مشکل و هم و غم نمی‌باشد بلکه آن را بیشتر و بدتر خواهد کرد.

پس اگر انسانی خودکشی کرد و مسلمان بود، غسل و کفن کرده می‌شود و بر او نماز خوانده می‌شود اما اگر امیر قبیله یا قاضی سرزمین یا شخص دارای مقامی و شخصیتی در جامعه است، دید که بر او نماز نخواند، در همین خیر است زیرا «أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِرَجُلٍ قَتَلَ نَفْسَهُ بِمَشَاقِصَ، فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِ»^[۲]: ((جنازه‌ی) کسی را به نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آوردند که خود را با پیکان تیری کشته بود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر جنازه‌ی او نماز نخواند) اما دیگران بر او نماز خواندند و دعای رحمت برایش کردند زیرا او با خودکشی‌اش مرتد نمی‌گردد اما گناه بسیار عظیمی را مرتکب شده است، نسأل الله العافیة.

خلاصه: پس کسی که خودکشی کرده در حالی که مسلمان باشد، غسل و کفن کرده می‌شود و نماز نیز بر او خوانده می‌شود و در قبرستان مسلمانان دفن می‌شود و اگر بزرگ قوم برای عبرت گرفتن دیگران دید که بر او نماز نخواند نیز مناسب است و همین  اقتداء به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] صحیح مسلم: كتاب الجنائز، باب ترك الصلاة على القاتل نفسه، شماره (۹۷۸).