پنج‌شنبه 24 محرم 1448
۱۷ تیر ۱۴۰۵
9 جولای 2026

(۳۱۰۸) حکم منع دیگران از صحبت کردن در حال خطبه‌‌ی جمعه

(۳۱۰۸) سوال: در یکی از مساجد دیدم افرادی در حال خطبه صحبت می‌‌کنند و آن‌‌ها در آخر مسجد هستند و امام آن‌‌ها را نمی‌‌بیند؛ آیا به آن‌‌ها اشاره کنم که ساکت شوند یا بر من لازم است که آن‌‌ها را تا پایان خطبه رها کنم؟

جواب:

صحبت کردن در حال خطبه‌‌ی جمعه حرام است بلکه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین افرادی را به الاغ تشبیه کرده است و جایز نیست او را با قول ساکت کنیم یعنی جایز نیست به او بگوییم: ساکت شو! به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : :  «إذا قلت لصاحبك أنصت، يوم الجمعة و الإمام يخطب فقد لغوت»[۱]: (هرگاه در روز جمعه به دوستت گفتی: ساکت شو در حالی که امام خطبه می‌‌خواند دچار لغو شده‌‌ای) یعنی پاداش نماز جمعه را از دست دادی.

اما اشکالی ندارد با اشاره آن‌‌ها را آگاه سازد بدین صورت که انگشتت را بر دو لبت برای اشاره به آن‌‌‌‌ها قرار دهی زیرا تو صحبت نکردی و در منع آن‌‌ها از صحبت کردن در حال خطبه دور کردن شر آن‌‌ها از دیگران است چون اگر در اثنای خطبه صحبت کنند مردم را مشغول و دچار حواس پرتی می‌‌کنند و هرگاه با اشاره ساکت شدند این ممنوعیت از بین می‌‌رود.


[۱] تخریج  آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل وجدت في أحد المساجد أشخاصا يتكلمون والإمام يخطب، وهم في مؤخرة المسجد والإمام لا يراهم، فهل أشير عليهم بالسكوت، أم عَلَيَّ أن أتركهم حتى تنتهي الخطبة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الكلام حال الخطبة يوم الجمعة حرام، بل إن النبي صلى الله عليه وسلم شَبَّهَهُ بالحمار يحمل أسفارًا، ولا يجوز أن نسكته بالقول، أي: لا يجوز أن نقول له: أنصت؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إذا قلت لصاحبك أنصِتُ، يوم الجمعة والإمام يخطب فقد لَغَوْتَ»، أي: فقد فاتك أجر الجمعة.

ولكن لا حرج أن تنبهم بالإشارة، بأن تضع أصبعك على شفتيك إشارة لهم؛ لأنك لم تتكلم، وفي منعهم من الكلام حال الخطبة منع شرهم على غيرهم؛ لأنهم إذا تكلموا أثناء الخطبة شغلوا الناس وشَوَّشُوا عليهم، فإذا سكتوا بالإشارة زال هذا المحظور.

مطالب مرتبط:

(۳۰۴۴) حکم استماع خطبه‌‌ی جمعه از تلویزیون و ترک حضور در نماز جمعه

اگر در مکانی هستند که جمعه در آن برگزار نمی‌‌شود مثلا: در تفریح هستند و به خطبه گوش می‌‌دهند سپس بلند شده و نماز ظهر را می‌‌خوانند اشکالی ندارد و لازم نیست به این خطبه حتما گوش دهند...

ادامه مطلب …

(۳۰۶۵) آیا جایز است قبل از اینکه امام روی منبر بایستد بلند شده و دو رکعت سنت بخوانم؟

اگر دارای سبب باشد مانند کسی که کمی قبل از آمدن امام وارد مسجد شده است این شخص نمی‌‌نشیند تا اینکه دو  رکعت نماز بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۵۹) چه زمانی نماز جمعه مشروع شده است؟

اذان دوم که هنگام حاضر شدن امام است در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وجود داشته است...

ادامه مطلب …

(۳۰۹۱) حکم ذکر جمعیِ «لا إله إلا الله» پس از پایان خطبهٔ جمعه

شایسته نیست خطیب این را به عنوان سنت همیشگی قرار دهد بدین معنا که هر جمعه خطبه را با آن به پایان رساند زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است ...

ادامه مطلب …

(۳۰۶۱) حکم اقامه‌ی تحیة‌المسجد در اثنای خطبه‌ی نماز جمعه پیش از پایان خطبه‌ی اول

مشروع است که هرگاه انسان وارد مسجد شد در حالی که امام خطبه می‌‌کرد تا اینکه دو رکعت نماز نخواند ننشینید سپس برای خطبه سکوت کند....

ادامه مطلب …

(۳۱۰۴) آیا بازی با سنگ‌ریزه، ثواب نماز جمعه را از بین می‌برد؟

منظور این است که از پاداش جمعه محروم می‌‌شود نه این که نماز جمعه‌‌اش درست نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه