چهارشنبه 6 شوال 1447
۵ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۳۱۰۷) رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از “احتباء” در روز جمعه در حال خطبه نهی نموده‌‌اند؛ “احتباء” چیست؟

(۳۱۰۷) سوال: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از “احتباء” در روز جمعه در حال خطبه نهی نموده‌‌اند؛ “احتباء” چیست؟

جواب:

“احتباء” یعنی این که انسان بر روی باسن خود نشسته و ساق و دو رانش را راست قرار دهد و با کمربند یا ماننده آن ببندد تا این که به یکدیگر بپیوندند و راحت‌‌تر باشد در حالی که اگر این کار را انجام دهد زود به خواب می‌‌رود لذا از گوش دادن به خطبه و غنیمت شمردن وقت با تلاوت قرآن و نماز قبل از آمدن امام خواب می‌‌رود به همین دلیل از آن نهی شده است.

سؤال: آیا نهی از “احتباء” همراه خطبه است یا قبل از آن؟

 جواب: نهی از احتباء خاص خطبه یا غیر خطبه نیست اما از آن نهی می‌‌شود هرگاه انسان ترس کشف شدن عورتش را داشته باشد مانند این که با لنگش به صورت احتباء بنشیند هرگاه با لنگش به صورت احتباء بنشیند چه بسا عورتش کشف شود اما زمانی که ترس کشف شدن عورت نباشد اشکالی ندارد چه در اثنای خطبه‌‌ی جمعه و چه در غیر آن باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن الاحتباء يوم الجمعة والإمام يخطب، فما هو الاحْتِبَاءُ؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الاختباء هو أن الإنسان يجلس على اليتيه وينصب ساقيه وفخذيه، ويربط نفسه بِسَيْرِ أو شبهه فينضم بعضه إلى بعض، ويكون أكمل، راحة وهو إذا فعل ذلك يكون النوم إليه سريعا، فينام عن الخطبة وعن استغلال الوقت بقراءة القرآن أو الصلاة قبل مجيء الإمام، ولهذا نهي عنه.

يقول السائل: هل النهي عن الاحتباء مع الخطبة أم قبلها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: النهي عن الاحتباء لا يختص بالخطبة ولا بغير الخطبة، ولكنه ينهى عنه إذا كان الإنسان يخشى أن تنكشف عورته، مثل ان يحتبي بإزاره، فإنه إذا احتبى بإزاره فربما تنكشف عورته، وأما إذا كان لا يخشى انكشاف العورة فإنه لا بأس به، لا في أثناء خطبة الجمعة ولا في غيرها.

مطالب مرتبط:

(۳۰۸۸) حکم پایان دادن همیشگی خطبه به این آیه: {إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ} چیست؟

بهتر است که همیشگی نباشد زیرا اگر همیشه باشد مردم گمان می‌‌کنند که سنت است در حالی که گفته شده: اولین کسی که خطبه را با این آیه پایان داد عمر بن عبدالعزیز بود....

ادامه مطلب …

(۳۱۳۷) اگر عید در روز جمعه باشد آیا نماز جمعه از من ساقط می‌‌شود؟

در صورتی که عید در روز جمعه باشد بر اهالی شهر واجب است نماز جمعه را اقامه کنند لذا نماز جمعه فرض کفایه می‌‌شود و بر کسی که در نماز عید حاضر شده نماز جمعه واجب نیست اما واجب است نماز ظهر را چون فرض وقت است بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۱۴۱) اگر نماز جمعه در چند مسجد بدون نیاز برپا شود آیا درست می‌‌شود؟

برای اهالی شهر جایز نیست آن را در چند مسجد قرار دهند مگر در صورتی که نیاز باشد...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۴) حکم استماع خطبه‌‌ی جمعه از تلویزیون و ترک حضور در نماز جمعه

اگر در مکانی هستند که جمعه در آن برگزار نمی‌‌شود مثلا: در تفریح هستند و به خطبه گوش می‌‌دهند سپس بلند شده و نماز ظهر را می‌‌خوانند اشکالی ندارد و لازم نیست به این خطبه حتما گوش دهند...

ادامه مطلب …

(۳۰۳۹) حکم اقامه‌ی نماز جمعه پس از خروج از دریا و پس از گذشت وقت آن

نماز جمعه جز در مساجد در شهر یا روستا درست نیست ‌‌و از جماعتی که در دریا یا خشکی مشغول باشند درست نمی‌‌شود زیرا از شیوه‌‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نبوده که نماز جمعه را در غیر از شهر یا روستا برگزار کند ...

ادامه مطلب …

(۳۱۵۲) در اثنای کلاس‌‌ها نماز جمعه اقامه می‌‌شود لذا در حرج می‌‌افتیم؛ چه چیزی بر ما لازم است؟

اگر اشکالی ندارد این کلاس‌‌ها را رها کنید و نماز جمعه را بخوانید، این کار را انجام دهید ولی اگر اشکال دارد نماز جمعه از شما ساقط می‌‌شود و لازم نیست حاضر شوید و در این صورت نماز ظهر را می‌‌خوانید....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه