یکشنبه 20 شعبان 1447
۱۹ بهمن ۱۴۰۴
8 فوریه 2026

(۳۰۶۴) آیا سنتی که قبل از اذان جمعه و بین اذان اول و دوم است بدعت است؟

(۳۰۶۴) سوال: آیا سنتی که قبل از اذان جمعه و بین اذان اول و دوم است بدعت است یا خیر؟

جواب:

قبل از نماز جمعه سنت راتبه وجود ندارد بلکه هرگاه انسان وارد مسجد شد هر چقدر برایش میسر است بدون مشخص کردن تعداد آن نماز بخواند چه دو رکعت، چهار رکعت، شش رکعت و هر چقدر که می‌‌خواهد نماز بخواند و بعد از هر دو رکعت سلام دهد.

اما آن برخی مردم آن را انجام داده و بین اذان و اقامه برای خواندن نماز بلند می‌‌شوند اصلی ندارد و مشروع نیست.

اما بعد از نماز جمعه سنت بعدیه وجود دارد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از نماز جمعه دو رکعت در خانه‌‌ی خود می‌‌خواندند و می‌‌فرماید: «إذا صلی أحدکم الجمعة فلیصل بعدها أربعا»[۱]: (هرگاه یکی از شما نماز جمعه را خواند بعد از آن چها رکعت بخواند) در این جا چها رکعت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن امر می‌‌کند و در آن جا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو رکعت می‌‌خوانند برخی از علما می‌‌گویند: به فعل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمل نموده لذا بعد از نماز جمعه دو رکعت سنت است.

برخی می‌‌گویند: به قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمل نموده لذا بعد از نماز جمعه چهار رکعت سنت است.

برخی می‌‌گویند: بین این دو جمع بسته و شش رکعت می‌‌خوانیم.

برخی تفصیل داده می‌‌گویند: اگر در خانه نماز خواند دو رکعت و اگر در مسجد نماز خواند چهار رکعت می‌‌‌خواند.

برخی می‌‌گویند: این از جمله عبادات متنوع است لذا برخی اوقات چهار رکعت و برخی اوقات دو رکعت می‌‌خواند.

نزدیک‌‌ترین قول این است که گفته شود: اگر سنت بعدیه‌‌ی جمعه را در خانه خواند بنابر فعل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو رکعت می‌‌خواند و اگر آن را در مسجد خواند بنابر امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چهار رکعت می‌‌خواند.


[۱] أخرجه مسلم: کتاب الجمعة، باب الصلاة بعد الجمعة، شماره­ی (۸۸۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل السُّنَّة التي قبل صلاة الجمعة وبين الأذان الأول والثاني بدعة أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: صلاة الجمعة ليس لها سنة راتبة قبلها، بل إذا حضر الإنسان إلى المسجد صلى ما تيسر له من غير تعيين، يصلي ركعتين، يصلي أربعًا، يصلي ستا، يصلي ما شاء، ويُسَلِّمُ من كل ركعتين.

وأما ما يفعله بعض الناس من القيام للصلاة بين الأذانين الأول والثاني فإن هذا لا أصل له، وليس بمشروع.

أما بعد صلاة الجمعة فإن الجمعة لها سنة بعدية، فقد كان النبي صلى الله عليه وسلم يصلي ركعتين بعد الجمعة في بيته، وقال عليه الصلاة والسلام: «إذا صلى أحدكم الجمعة فليصل بعدها أربعًا»، فهنا أربع أمر بها رسول الله صلى الله عليه وسلم، وهنا ركعتان فعلها رسول الله صلى الله عليه وسلم، ومن العلماء من يقول: إنما نأخذ بفعله، فتكون السُّنَّة بعد الجمعة ركعتين.

ومنهم من قال: نأخذ بقوله، فتكون السُّنَّة بعد الجمعة أربعًا.

ومنهم من يقول: نجمع بينهما فنصلى ستا.

ومنهم من فَصَّلَ فقال: إن صَلَّى في بيته صلى ركعتين، وإن صلى في المسجد صلى أربعًا.

ومنهم من قال: إن هذا من العبادات المتنوعة، فتارة يصلي أربعا، وتارةً يصلي ركعتين.

وأقرب ما يقال في ذلك أن يقال: إن صلى الراتبة بعد الجمعة في البيت فهي ركعتان فقط، اقتداء بالرسول صلى الله عليه وسلم، وإن صلاها في المسجد فأربعا، امتثالا لأمره صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۳۰۶۸) شروطی که برای خطیب در خطبه‌‌ی جمعه واجب است چیست؟

جواب بر این سؤال این است که دانسته شود خطبه‌‌ی جمعه خطبه‌‌ی بسیار مهمی است...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۴) حکم استماع خطبه‌‌ی جمعه از تلویزیون و ترک حضور در نماز جمعه

اگر در مکانی هستند که جمعه در آن برگزار نمی‌‌شود مثلا: در تفریح هستند و به خطبه گوش می‌‌دهند سپس بلند شده و نماز ظهر را می‌‌خوانند اشکالی ندارد و لازم نیست به این خطبه حتما گوش دهند...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۱) حکم تکلیف به کار رسمی در روز جمعه و تأثیر آن بر وجوب نماز جمعه

اگر مشغول به امر یا شغلی شود که قبل از جمعه پایان می‌‌یابد سپس وقت را درک کند و برای او ممکن نیست از آن رها یابد مگر اینکه ضرر می‌‌کند در این صورت اشکالی ندارد که به آن مشغول شود هر چند که نماز جمعه از او فوت شود زیرا در این حالت معذور است....

ادامه مطلب …

(۳۱۱۱) حکم جواب دادن عطسه زننده در اثنای خطبه‌‌‌‌ی روز جمعه

جواب دادن عطسه زننده در اثنای خطبه‌‌‌‌ی روز جمعه در صورتی که الحمدلله گفت جایز نیست زیرا سکوت واجب است...

ادامه مطلب …

(۳۱۳۸) حکم شریعت در تعدد مساجد جمعه در یک محله که چیست؟

نظر ما این است که اقامه‌‌ی نماز جمعه در بیش از یک مسجد مگر در صورت نیاز مانند دوری مسیر، تنگی مسجد، ترس از فتنه و... جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۱۴۴) آیا جایز است زن نماز ظهر روز جمعه را قبل از تمام شدن نماز جمعه‌‌ی مردان بخواند؟

اگر نماز جمعه قبل از زوال خوانده شده جایز نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه