چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۰۲۲) حکم جمع بین نمازها برای چوپان در شرایط آب‌وهوایی سخت

(۳۰۲۲) سوال: چوپان هستم، برخی اوقات هوا بسیار شدید است لذا برخی از نمازها را در غیر وقت آن می‌‌خوانم مثلا ظهر را با عصر و مغرب را با عشاء جمع می‌‌بندم لطفا توضیح دهید؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

اشکالی ندارد نمازها را با هم به صورت جمع بخوانی و نماز ظهر و عصر همچنین مغرب و عشاء با هم جمع می‌‌خوانی زمانی که تمام نمازهایت را در وقت آن می‌‌خوانی اشکالی ندارد به دلیل قول ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا که می‌‌گوید: (پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مدینه بدون وجود ترس و باران بین ظهر و عصر و بین مغرب و عشاء جمع بستند؛ گفتند: قصدشان از این کار چه بود؟ گفت: خواست که امتش را در سختی نیندازد) لذا از این حدیث برداشت می‌‌شود هر چه برای انسان در آن سختی وجود دارد جایز است به خاطر آن بین ظهر و عصر یا بین مغرب و عشاء جمع ببندد.

لذا اگر سرما شدید باشد و بر شما چوپانان سخت باشد که برای هر نماز وضو بگیرید بین ظهر و عصر و بین مغرب و عشاء یا جمع تقدیم یا جمع تأخیر هر طور آسان‌‌تر است ببندد و این کار اشکالی ندارد بلکه از جمله چیزهایی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را دوست دارد زیرا از روی کرم و فضلش دوست دارد که بندگانش رخصت‌‌های او را انجام دهند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أعمل في رَعْي الأغنام، وأحيانا يكون البرد شديدًا جدًا، فَأَصَلِّي بعض الصلوات في غير أوقاتها، كأن أجمع الظهر  العصر، والمغرب مع العشاء، فوجهوني جزاكم الله خيرًا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: لا حرج عليك أن تُصَلِّيَ جمعًا، فتجمع الظهر مع العصر، والمغرب مع العشاء، إذا كان في صلاتك كل صلاة في وقتها حرج عليك؛ لقول ابن عباس رضي الله عنهما: «جمع النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- بين الظهر والعصر وبين المغرب والعشاء في المدينة من غير خوف ولا مطر»، قالوا: ما أراد إلى ذلك؟ قال: «أراد ألَّا يُخرجَ أمته»، فيؤخذ من هذا الحديث أن كل ما فيه حرج على الإنسان فإنه يجوز أن يجمع من أجله بين الظهر والعصر، أو بين المغرب والعشاء.

فإذا كان البرد شديدًا، ويشق عليكم أيها الرعاة أن تتوضؤوا لكل صلاة، فاجمعوا بين الظهر والعصر، إما جمع تقديم أو جمع تأخير، حسب الأيسر، واجمعوا بين المغرب والعشاء، إما جمع تقديم و إما جمع تأخير، حسب الأيسر، ولا حرج عليكم في هذا ، بل هذا مما يحبه الله -عز وجل-؛ لأنه لكرمه وفضله يجب أن يأتي عباده ما رخص لهم فيه.

مطالب مرتبط:

(۳۰۲۰) حکم ترک جماعت در صورت جمع بدون اعلام امام هنگام بارش اندک باران

لازم نیست که مأموم هنگام تکبیرة الاحرام نماز مغرب نیت نماز جمع داشته باشد بنابراین هرگاه سبب نماز جمع یافت شد خواندن نماز جمع جایز است چه نیت داشته باشد و چه نیت نداشته باشد...

ادامه مطلب …

(۳۰۳۰) حکم جمع بین نمازها برای دانش‌آموز به‌ سبب نبود مکان مناسب در مدرسه

جمع بین دو نمازی که بین آن‌‌ها جمع بسته می‌‌شود در این حالت اشکالی ندارد زیرا نیاز است...

ادامه مطلب …

(۳۰۱۳) آیا جمع بین نمازها بدون عذر جایز است؟

جمع نمودن بین نمازها بدون عذر جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۳۰۲۴) حکم تغییر نیت از نماز عشاء به مغرب در اثنای نماز جماعت در حالت جمع تأخیر

این نماز نه به عنوان نماز مغرب و نه نماز عشاء درست نیست....

ادامه مطلب …

(۳۰۱۴) حکم تفاوت در شیوه‌ی ادای نماز در میان مسافران

اگر در ترک نمودن نماز جمع مسلمانان دچار سختی می‌‌شوند جایز است جمع بخوانند همان‌‌طور که هنگامی که خارج شدن در باران بر آن‌‌ها سخت بود بین ظهر و عصر و بین مغرب و عشاء لذا جمع بستند اشکالی ندارد همچنین زمانی که مسافر بودند...

ادامه مطلب …

(۳۰۱۶) آیا در حالت باریدن باران جمع تقدیم یا تأخیر جایز است؟

هرگاه باران بارید و برای حاضر شدن در مسجد به خاطر بارن مشقت وجود داشت جمع تقدیم یا تأخیر جایز است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه