(۲۹۶۰) سوال: اگر مسافری به عنوان مأموم نماز چهار رکعتی را پشت سر امام مقیم بخواند و دو رکعت اول از او فوت شود آیا جایز است که به این دو رکعت آخر از این جهت که نماز قصر است اکتفا کند؟ یا اگر نماز را از اول آن درک کند جایز است که بعد از رکعت دوم بنشیند تا اینکه امام نمازش را تکمیل کند سپس همراه او نماز بخواند تا نمازش قصر شود؟ یا اینکه تبعیت از امام در هر حالتی برای او لازم است؟

جواب:

این شخص پیرامون مرد مسافر هنگامی که پشت سر مقیم نماز بخواند سؤال می‌‌کند که آیا تکمیل کردن نماز بر او واجب است یا اینکه جایز به دو رکعت اکتفا کند؟ جواب این است که بر مسافر واجب است هنگامی که به مقیم اقتدا کرد نمازش را کامل کند فرقی ندارد که امام را از اول نماز درک کند یا اینکه فقط دو رکعت آخری را درک کند و این به دلیل عموم فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است: «إنما جعل الإمام لیؤتم به»[۱](امام قرار داده شده تا به او اقتدا شود) همچنین فرموده‌‌اش: «ما أدرکتم فصلوا، و ما فاتکم فأتموا»[۲] (هر آنچه درک نمودید را بخوانید و هر آنچه از شما فوت شد را تکمیل کنید) همچنین ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا از مرد مسافری که پشت سر امامی که چهار رکعت نماز می‌‌خواند سؤال شد؟ فرمود: این سنت است.

گفتار صحابی در امری از امور به این که این از سنت است آیا این موافق با سنت است حکم مرفوع (آنچه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است) را دارد.

لذا بر مسافر واجب است که هرگاه به مقیمی اقتدا کرد چه در اول نماز همراه امام وارد شورد یا در رکعت سوم یا در رکعت چهارم، چهار رکعت را کامل کند.

اما بر عکس اگر مقیمی پشت سر مسافری نماز بخواند بر او واجب است بعد از سلام امام مسافر چهار رکعت خود را کامل کند بنابراین اگر امام مسافر دو رکعت خواند در حالی که تو مقیم بودی، هنگامی که سلام داد آنچه مانده را تکمیل کند.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.