یکشنبه 20 شعبان 1447
۱۹ بهمن ۱۴۰۴
8 فوریه 2026

(۲۹۵۹) آیا جایز است مسافر نماز را کامل بخواند؟

(۲۹۵۹) سوال: آیا  جایز است مسافر نماز را کامل بخواند یا این که قصر نمودن بر او واجب است؟ در صورتی که قصر نکند آیا گناهی بر او است؟

جواب:

برخی از اهل رَحِمَهُمُ‌الله نظرشان بر این است که قصر نمودن نمازهای چهار رکعتی برای مسافر واجب است و اگر آن را کامل بخواند نمازش باطل می‌‌شود همان‌‌طور که اگر نماز ظهر را پنج رکعت بخواند.

برخی دیگر نظرشان بر این است که قصر نمودن سنت مؤکده است و واجب نیست و در صورتی که انسان نماز را کامل بخواند در حالی که مسافر باشد کارش موافق سنت نیست اما نمازش باطل نمی‌‌شود و این قول صحیح‌‌تر است یعنی قصر نمودن نماز واجب نیست بلکه سنت مؤکده است و آنچه بر این قضیه دلالت دارد این است که امیر مؤمنان عثمان بن عفان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ هنگامی که در منی نماز را کامل خوانئ و برخی از صحابه ناپسند دانستند تا جاییکه ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ هنگامی که این خبر را شنید گفت: إنا لله و إنا إلیه راجعون. [۱] اما آن‌‌ها پشت سر او نماز را کامل خواندند و اگر قصر نمودن واجب بود پشت سرش چهار رکعت نمی‌‌خواندند زیرا اگر قصر نمودن واجب باشد کسی که بر آن اضافه کند نمازش باطل می‌‌شود و امکان ندارد پشت سر او چهار رکعت نماز بخوانند در صورتی که نمازشان باطل می‌‌شود و این چیزی است که قول به اینکه نماز قصر برای مسافر واجب نیست وسنت مؤکده است را تقویت می‌‌کند.

***


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمسافر أن يأتي بالصلاة كاملة؟ أم يجب عليه أن يقصرها ؟ وإذا لم يقصر هذه الصلاة هل يكون عليه إثم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يرى بعض أهل العلم -رحمهم الله – أن قصر المسافر للصلاة الرباعية واجب، وأنه إن أتمها بطلت صلاته، كما لو صلَّى الظهر خمسا.

ويرى آخرون أن القصر سُنَّة مؤكدة وليس بواجب، وأن الإنسان لو أتم وهو مسافر كان غير مُصِيبٍ للسُّنَّة، لكن صلاته لا تبطل. وهذا القول هو الأصح أن القصر ليس بواجب ولكنه سنة مؤكدة، ويدل لذلك أن أمير المؤمنين عثمان بن عفان رضي الله عنه لما أَتَمَّ الصلاة في منى، وكره ذلك من كره من الصحابة رضي الله عنهم، حتى إن ابن مسعود رضي الله عنه لما بلغه ذلك قال: إنا الله وإنا إليه الراجعون. لكنهم  رضي الله عنهم كانوا يُصَلُّونَ خلفه أربعًا، ولو كان القصر واجبًا ما صلوا خلفه أربعًا؛ لأنه إذا كان القصر واجبًا فإن من زاد عليه بطلت صلاته، ولا يمكن أن يصلوا خلفه أربعًا على وجه تبطل به صلاتهم، وهذا مما قوَّى عندي القول بأن قصر المسافر للصلاة ليس بواجب، وإنما هو سنة مؤكدة.

مطالب مرتبط:

(۲۹۹۳) تا کی می‌توانم در سفر، نماز را شکسته بخوانم؟

در صورتی قصد مدت مشخصی را نداشته باشد می‌‌تواند نماز را قصر بخواند و از رخصت‌‌‌‌های سفر هر چند که مدت طولانی شود استفاده کند مادامی که منتظر چیزی است که به خا طر آن سفر نموده است....

ادامه مطلب …

(۲۹۷۹) حکم اقامت طولانی معلم مهاجر و تأثیر آن بر قصر یا اتمام نماز

آنچه نزد من ترجیح پیدا می‌‌کند بر حسب نیت او است در صورتی که نیت اقامت مطلق را در کشوری که به آن سفر نموده را دارد مقیم است و احکام سفر در حق او قطع می‌‌شود و جایز نیست قصر بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۹۵۰) رخصت‌‌های سفر چیست؟

رخصت‌‌های سفر عبارت‌‌‌‌اند از:...

ادامه مطلب …

(۳۰۰۸) حکم نماز و تیمم در سفر هوایی هنگام فقدان آب

در صورتی که می‌‌دانی به فرودگاه نمی‌‌رسد مگر بعد از خروج وقت بنابر حالت نماز بخوان اگر امکان داشت با وضو اگر امکان داشت با تیمم اگر هیچ یک امکان نداشت بدون وضو و تیمم نماز بخوان و در صورتی که امکان داشت رو به قبله، قیام، رکوع و سجود کن....

ادامه مطلب …

(۲۹۸۵) جواز جمع نماز برای مسافر مقیم سه‌روزه با نیت ادامه‌ی سفر

در این حالت برایش قصر و جمع جایز است اما قصر نمودن بهتر از کامل خواندن و عدم جمع بهتر از جمع بستن است....

ادامه مطلب …

(۲۹۷۰) حکم قصر و جمع نماز در حال بازگشت از سفر پیش از رسیدن به محل اقامت

شایسته نیست که جمع بخوانی زیرا جمع در صورت نیاز است و در این جا مادامی که قبل از اینکه وقت نماز عصر برسد به شهرت می‌‌رسی نیازی به خواندن جمع نداری بنابراین نماز ظهر را دو رکعت بخوان و هنگامی که به شهرت آمدی و نماز عصر واجب شد آن را چهار رکعت بخوان...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه