(۲۹۱۵) سوال: مسافری وارد روستایی شد و شب را آن جا گذراند و امروز روز جمعه است و جماعت روستا او را برای خواندن نماز جلو فرستادند لذا او نماز جمعه را برای آن­ها خواند آیا نماز مسافر برای کسانی که مقیم هستند درست است؟

جواب:

سؤال کننده می­گوید: آیا جایز است که مسافر امام مردم در نماز جمعه شود؟

جواب این سؤال این است: علما در این مسأله اختلاف نموده­اند برخی می­گویند: درست نیست که مسافر امام مردم در نماز جمعه شود زیرا از کسانی که نماز جمعه بر آن­ها واجب است نیست زیرا نماز جمعه بر مسافر واجب نیست.

برخی می­گویند: برای مسافر درست است که امام و خطیب جمعه شود.

این قول درست است بنابراین به این سؤال کننده می­گوییم: اشکالی ندارد که به عنوان امام نماز جمعه را بخوانی در حالی که مسافر هستی.

بدین مناسبت می­گویم: هر کسی که در شهری باشد در حالی که مسافر است و نماز جمعه اقامه شد بر او لازم است که نماز جمعه را همراه مردم بخواند و برای او جایز نیست که از نماز جمعه به این دلیل که مسافر است تخلف نماید و این به دلیل عموم فرموده­ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِن يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَىٰ ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ۚ}[جمعة: ۹]( ای کسانی که ایمان آورده­اید! هنگامی که در روز جمعه برای نماز اذان گفته شد به سوی (نماز و) ذکر الله بشتابید و خرید و فروش را رها کنید) و مسافر در این خطاب وارد می_­شود زیرا از جمله کسانی است که ایمان آورده­اند لذا زمانی که شامل مؤمنین می­شود امر شده که به سوی ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هنگامی که برای نماز جمعه اذان گفته شد بشتابد.

همچنین مثل این نماز جماعت است هنگامی که مسافر وارد شهری شد و اذان گفته شد و صدای اذان را شنید بر او لازم است که اجابت کند و همراه جماعت نماز بخواند زیرا نماز جماعت از مسافر ساقط نمی­شود به دلیل فرموده­ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : {وَإِذَا كُنتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلَاةَ فَلْتَقُمْ طَائِفَةٌ مِّنْهُم مَّعَكَ}[نساء: ۱۰۲](و چون (وقت خوف) در میان آن­ها باشی و برای آن­ها نماز بر پا کردی باید دسته­ای از آن­ها با تو(به نماز) بایستند) تا آخر آیه. لذا به نماز جماعت در حالت ترس امر نمود در حالی که در سفر است لذا در حال امنیت از باب اولا این­گونه است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: «من سمع النداء و لم یجب فلا صلاة له، إلا من عذر»[۱](کسی که صدای اذان را شنید و اجابت نکرد نمازش درست نیست مگر کسی که عذر داشته باشد) و این عام است و فرقی ندارد مسافر یا غیر مسافر باد.

اما آن چه نزد عوام شهرت یافته که نماز جمعه و جماعت برای مسافر نیست درست نیست بلکه مسافر مانند مقیم در وجوب نماز جمعه و جماعت است و فرقی ندارد.

[۱] تخریج آن گذشت.