جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۲۸۶۲) آیا نماز پشت سر کسی که سوره‌ی فاتحه را خوب بلد نیست جایز است؟

(۲۸۶۲) سوال: آیا نماز پشت سر کسی که سوره­ی فاتحه را خوب بلد نیست جایز است؟ غیر از اینکه فایض و سنت­های وضو همچنین ارکان نماز و اجبات آن را خوب بلد نیست؟

جواب:

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: «یؤم القوم أقرؤهم لکتاب الله»[۱](کسی برای مردم امامت دهد که بیش از دیگران قرآن را حفظ باشد) و این شخص که سؤال کننده به او اشاره نمود و سوره فاتحه را خوب بلد نیست برای او جایز نیست که به نسبت کسی که قرائتش خوب است امام شود بلکه واجب است که امامت به مستحق­ترین مردم به آن سپرده شود زیرا فرموده­ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «یؤم القوم» خبر به معنای امر است همچنین به عمرو بن سلمه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ فرمود: «ولیؤمکم أکثرکم قرآنا»[۲](کسی که بیشتر قرآن را حفظ است امام شما شود) لذا فرموده­ی ایشان: «ولیؤمکم» لام امر است بنابراین بر جماعت واجب است که اگر امام ثابت نبود برای امامت کسی که مستحق­تر است را جلو بفرستند و امام احمد رَحِمَهُ‌الله در رساله­ی نماز ذکر نموده که اگر مردی امام قومی شود در حالی که در قوم کسی بهتر است پیوسته عقب هستند زیرا خود را پایین آورده­اند از این جهت که شخص را جلو فرستاده در حالی که در میان آن­ها کسی بهتر از او هست.

مهم اینکه برای انسان جایز نیست پشت سر کسی که قرائتش خوب نیست، وضو را خوب بلد نیست و واجبات نماز را به خوبی انجام نمی دهد نماز بخواند.

سؤال: شیخ بزرگوار! حتی اگر این امام، امام ثابت باشد در حالی پشت سرش مسافر باشد اما از لحاظ اتقان و قرائت از او بهتر باشد؟

جواب: اگر امام ثابت باشد بر امامتش باقی می­ماند مادامی که امامتش صحیح باشد هر چند که در جماعت کسی باشد که از او بهتر باشد به دلیل فرموده­ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «لا یؤمن الرجل الرجل فی سلطانه»[۳](هیچ کس در محدوده­ی تحت اختیار شخصی دیگر برای او امامت نکند) و امام مسجد سلطان مسجد است.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل تجوز الصلاة خلف من لا يحسن قراءة سورة الفاتحة بأكملها، فضلا عن عدم إتقانه فرائض الوضوء وسُنَنَه، وكذلك أركان الصلاة وكل ما يتعلق بها من واجبات؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: يقول النبي صلى الله عليه وسلم:« يَؤُمُّ القوم أقرؤهم لكتاب الله»، وهذا الرجل الذي أشار إليه السائل الذي لا يحسن الفاتحة لا يجوز أن يكون إماما بمن يحسن قراءتها، بل الواجب أن يتولى الإمامة من هو أحق الناس بها؛ لأن قول الرسول عليه الصلاة والسلام: «يَؤُمُّ القوم» خبر بمعنى الأمر، ثم إنه قال لعمرو بن سلمة: «وليؤمكم أكثر كم قرآنا» فقوله: «وليؤمكم» هي لام الأمر، فيجب على الجماعة إذا لم يكن هناك إمام راتب أن يقدموا للإمامة من كان أحق بها، وقد ذكر الإمام أحمد رحمه الله في رسالة الصلاة: أن الرجل إذا أم قومًا وفيهم من هو خير منه لم يزالوا في سِفَالٍ؛ لأنهم نزلوا أنفسهم، حيث قَدَّمُوا شخصا وفيهم من هو خير منه.

المهم أنه لا يجوز للإنسان أن يصلي خلف شخص لا يحسن قراءة الفاتحة، ولا يحسن أن يتوضأ، ولا يحسن أن يأتي بواجبات الصلاة.

يقول السائل : فضيلة الشيخ حتى لو كان هذا الإمام مثلا الإمام الراتب، وخلفه شخص عابر سبيل، ولكنه أفضل منه قراءة وإتقانًا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان هو الإمام الراتب فإنه يبقى على إمامته ما دام صحيح الإمامة، ولو كان في الجماعة من هو أفضل منه؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «لا يَؤُمنَ الرجلُ الرجل في سلطانه»، وإمام المسجد هو سلطان هذا المسجد.

مطالب مرتبط:

(۲۸۸۷) حکم اعتراض به ترک آداب امام جماعت در نماز

تخلف شما از نماز جمعه به دلیل این اسبابی که ذکر نمودید اشتباه است و بر شما واجب است که حاضر شده و همراه امام نماز بخوانید....

ادامه مطلب …

(۲۸۶۴) آیا امامت کسی که قرآن را با لکنت می‌خواند جایز است؟

امامت کسی که قرآن را با لکنت می­خواند جایز است مادامی که حروف، کلمات و حرکات را خوب ادا می‌کند...

ادامه مطلب …

(۲۸۴۷) آیا برای کسی که بلاغ نشده جایز است که برای مردم خطبه و نماز بخواند؟

بله، قول راجح این است که جایز است...

ادامه مطلب …

(۲۸۵۸) حکم امامت فردی که دچار لکنت زبان است

امامت کسی که لکنت دارد درست است هر چند که یک حرف را به حرف دیگری تغییر دهد مادامی که توانایی او همین است اما با این وجود شایسته است به خاطر احتیاط و خروج از خلاف که کسی برای امامت نماز جماعت انتخاب شود که عیب نداشته باشد....

ادامه مطلب …

(۲۸۷۴) حکم اقتدای به امامی که در قرائت فاتحه در رکعات سری تردید وجود دارد

نمازت پشت سر این­ها درست است زیرا نماز تو پشت سر کسی که با در فرعی از فروع مخالف است درست است هر چند که مرتکب چیزی شود که نظرت بر اشتباه بودن آن است زیرا انکار در مسائل اجتهادی زمانی که با نص صریحی که احتمال تأویل در آن نیست مخالفت نکرده وجود ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۸۷۷) حکم نماز در مسجدی با امامی که مرتکب استغاثه به اموات و نوشتن تعویذات مشکوک می‌شود

این امامی را که ذکر نمودی نصیحت می­کنم که از دعای غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همچنین فریب دادن بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با نوشتن تعویذ که اساسی از قرآن و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سلف صالح ندارد به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نماید و عمرش را مادامی که در وقت مهلت است غنیمت بشمارد و به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برگردد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه