سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۲۸۴۰) حکم فرد ملحق‌شده به نماز تراویح که تنها یک رکعت را ادا کرده و رکعت دوم را ترک نموده

(۲۸۴۰) سوال: در اثنای نماز تراویح بعد از خواندن یک رکعت مردی وارد شده و به ما پیوست و یک رکعت خواند و سلام داد ولی رکعت دوم را تکمیل نکرد درحالی که می­توانست تکمیل کند زیرا امام در یک رکعت نزدیک به پنجاه آیه از قرآن را می­خواند آیا این رکعت برای او کفایت می­کند یا خیر؟

جواب:

این رکعت بر خلاف سنت است و شایسته نیست که انسان بر آن اکتفا کند به دلیل فرموده­ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «صلاة اللیل مثنی مثتنی»[۱](نماز شب دو رکعت دو رکعت است) لذا آنچه این شخص به آن امر می­شود این است که آنچه از او فوت شده را هنگامی که امام سلام داد قضا کند به دلیل فرموده­ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «ما أدرکتم فصلوا، و ما فاتکم فأتموا»[۲](هر اندازه از نماز را که رسیدید بخوانید و هر چه از شما فوت شد را تکمیل نمایید).

سؤال: شیخ بزرگوار! اگر بخواهد آن را پایان نمازش در این شب قرار دهد و همراه نمازگزاران وارد نشود؟

جواب: منظورت این است که آن را  وتر قرار دهد؛ امکان دارد که جایز باشد ولی در آن چیزی وجود دارد زیرا فرموده­ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «ما أدرکتم فصلوا، و ما فاتکم فأتموا»[۳](هر اندازه از نماز را که رسیدید بخوانید و هر چه از شما فوت شد را تکمیل نمایید) دلالت بر این می­دهد که انسان به تبعیت از امام و اینکه مثل امام انجام دهد امر شده است حتی اگر سلام داد آنچه باقی مانده را تکمیل می­کند. لذا می­گوییم: به عنوان نماز شفع(جفت) آن را تکمیل کن سپس بعد از آن اگر خواستی وتر بخوان.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل : في أثناء صلاة التراويح بعد أداء ركعة واحدة، دخل رجل وانضم إلينا، وصلى ركعة واحدة وسَلّم، ولم يكمل الركعة الثانية وكان يمكنه أن يأتي بها؛ لأن الإمام يقرأ في الركعة ما يقارب خمسين آية من القرآن الكريم، فهل تجزئ هذه الركعة أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه الركعة خلاف السنة، ولا ينبغي للإنسان أن يقتصر عليها؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «صلاة الليل مَثْنَى مَثْنَى»، فالذي يؤمر به هذا الفاعل أن يقضي ما فاته إذا سلم الإمام؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «ما أدركتم فَصَلُّوا، وما فَاتَكُمْ فَأَتِمُوا».

يقول السائل: فضيلة الشيخ لو أراد أن يجعلها نهاية لصلاته هذه الليلة ولم يدخل مع المصلين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: قصدك يجعلها وترًا، فهذا قد يجوز، لكنه فيه نظر؛ لأن قول الرسول صلى الله عليه وسلم: «وما أدركتم فَصَلُّوا، وما فاتكم فأتموا» يدل على أن الإنسان مأمور بمتابعة الإمام، وأن يفعل مثل ما فعل الإمام، حتى إذا سَلَّمَ يتم ما عليه، إذا نقول له: أتم على أنها شَفْع، ثم بعد ذلك أوتر إذا شئت.

مطالب مرتبط:

(۲۸۳۰) کیفیت قضا و ترتیب رکعات برای مأموم لاحق در نمازهای سه و چهار رکعتی

صفت قضای نماز شخصی که به نماز نرسیده این است که بر آن بنا دارد هر چه رسیده اول نمازش محسوب می­شود ...

ادامه مطلب …

(۲۸۳۶) حکم تشهد مسبوق در دو رکعت پایانی جماعت

هنگامی انسان امام را در حالت تشهد اول درک نمود و همراه او نشست مادامی که فرصت دارد تشهد را بخواند زیرا تشهد ذکر مشروعی است و انسان بر آن اجر می­برد و اگر دو رکعت را خواند در حالی که امام در تشهد آخری بود تشهد را به خاطر تبعیت از امام  تکمیل کند و اشکالی ندارد ...

ادامه مطلب …

(۲۸۳۳) حکم کسی که به دو رکعتی که امام در نماز عشا آن را سری می‌خواند رسیده چیست؟

قول صحیح این است که هر چه مسبوق آن را قضا می­کند آخر نمازش است و نه اول نمازش...

ادامه مطلب …

(۲۸۳۸) احکام مسبوق در نماز مغرب

اگر شخص رکعت آخری در نماز مغرب را همراه امام رسید دو رکعت برای او باقی می­ماند پس از اینکه امام سلام داد بلند شده و یک رکعت می­خواند و در آن سوره­ی فاتحه و هر چقدر از قرآن میسر است می­خواند ...

ادامه مطلب …

(۲۸۳۹) حکم مأموم مسبوق هنگام یادآوری اشتباه امام پس از سلام

کسی که بلند شده برای قضای آنچه از او فوت شده اختیار دارد بین اینکه همراه امام برگردد و قیامش را لغو کند اما هنگامی که نمازش را کامل کرد بر او سجده­ی سهو لازم است...

ادامه مطلب …

(۲۸۳۴) حکم جهر و اخفات برای مأمومی که در رکعت سوم نماز عشاء به جماعت ملحق می‌شود

نمازش را به صورت سری تکمیل می­کند زیرا قول راجح این است آنچه شخص مسبوق آن را قضا می­کند آخر نمازش است نه اولش ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه