سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۲۷۷۶) حکم حضور فرد معلول در مسجد برای نماز جماعت در صورت دشواری حرکت و جابه‌جایی

(۲۷۷۶) سوال: او جوانی هفده ساله است و بر خواندن نمازهایش در خانه پایبند است همچنین معلول است و نمی‌‌‌‌‌‌تواند راه برود، می‌‌گوید: ویلچری دارم و به وسیله‌‌ی آن جا به جا شده و به مدرسه می‌‌روم ولی در خانه به وسیله‌‌ی دست و پایم، چهار دست و پا منتقل می‌‌شوم، دوست دارم که برای نماز جماعت به مسجد بروم ولی با این شیوه نمی‌‌دانم از درِ مسجد وارد مسجد شوم، به خصوص که نمی‌‌توانم در میان مردم جا به جا شوم؛ آیا نماز جماعت بر من واجب است؟ لطفا پاسخ دهید. جزاکم الله خیرا.

جواب:

بله نماز بر تو واجب است اگر دچار سختی نمی‌‌شوی، اما برخی از اهل علم ذکر نموده که هر کسی که توانای رسیدن به مسجد را جز با سواری ندارد نماز جماعت بر وی واجب نیست ولی نماز جمعه بر او واجب است. اما عموم دلیل‌‌ها دلالت بر واجب بودن نماز جماعت می‌‌دهد و فرقی ندارد که شخص به محل نماز با وسیله یا بدون وسیله بیاید.

لذا نظرم این است که این سؤال کننده از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب کمک نموده و به وسیله‌‌ی دوچرخه‌‌ای که ذکر نمود به مسجد برود و هرگاه به درب مسجد رسید به وسیله‌‌ی دست و پایش راه برود و مردم نیز به وی عذر می‌‌دهند و بر او انکار نمی‌‌کنند مادامی که می‌‌دانند شخص نمی‌‌تواند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه شاب يبلغ من العمر السابعة عشرة، يحافظ على الصلوات الخمس في المنزل، وإنه معاق حَرَكيا لا يستطيع ولا يقدر على المشي، يقول: وأملك دراجة مخصصة للمعوقين أنتقل بها وأذهب بها إلى المدرسة، وأما داخل المنزل فأنا أنتقل بواسطة يدي ورجلي حبوا، وأريد أن أذهب لأداء الصلاة في المسجد جماعةً، ولكنني لا أستطيع أن أنتقل من باب المسجد إلى داخل المسجد بهذه الطريقة، خصوصًا أنني لا أستطيع أن أتنقل بين أرجل الناس، فهل تجب عليَّ صلاة الجماعة؟ أفيدوني جزاكم الله خيرًا.

فأجاب -رحمه الله تعالى -: نعم تجب عليك صلاة الجماعة إذا كانت لا تشق عليك، لكن ذكر بعض أهل العلم أن من لا يستطيع أن يصل إلى المسجد إلا راكبًا فإنه لا تلزمه صلاة الجماعة، وإنما تلزمه صلاة الجمعة ولكن عمومات الأدلة الدالة على وجوب صلاة الجماعة تشمل ما إذا تمكن الإنسان من الوصول إلى محل الصلاة بواسطة أو غير واسطة.

فأرى لهذا السائل أن يستعين الله عز وجل، وأن يذهب إلى المسجد على الدراجة التي ذكرها وإذا وصل إلى باب المسجد فليمش على يديه ورجليه والناس سوف يعذرونه ولا يستنكرون ذلك منه ما داموا يعرفون أن الرجل لا يستطيع.

مطالب مرتبط:

(۲۷۴۳) حکم حدیث «یهادى بین الرجلین» درباره‌ی حضور بیمار در نماز جماعت

این دلالت بر حرص صحابه بر نماز جماعت دارد، تا جاییکه از آن‌‌ها کسانی بودند که هر چند عذر داشتند اما برای درک نمودن فضیلت آن خود را به سختی و با تلاش فراوان می‌‌رساندند و از جمله حرص آن‌‌ها بر نماز جماعت این بود که آن را در حالت بیماری رها نمی‌‌کردند تا جاییکه یکی از آن‌‌ها بین دو نفر از سمت راست و چپ تکیه می‌‌داد.

ادامه مطلب …

(۲۷۴۶) حکم ترک نماز جماعت به‌سبب اشتغال در نانوایی با وجود نزدیکی مسجد

بر تو واجب است که همراه جماعت در مساجد نماز بخوانی و جایز نیست که از آمدن به مسجد تخلف نموده مگر اینکه عذر شرعی داشته باشی و عذرهای شرعی نزد اهل علم مشخص است...

ادامه مطلب …

(۲۷۲۹) حكم وجوب یا سنت بودن نماز جماعت

قول به اینکه نماز جماعت سنت است که هر وقت انسان خواست آن را بخواند و هر وقت خواست آن را ترک کند، قول ضعیف و مخالف قرآن و سنت است....

ادامه مطلب …

(۲۷۵۹) حکم اجابت اذان با وجود بلندگوها و دشواری رسیدن به مسجد در مناطق ناهموار

اگر راه مسجد ناهموار باشد و نمی‌‌توانند به مسجد برسند مگر با سختی زیاد یا اینکه نمی‌‌توانند به مسجد برسند مگر بعد از اینکه نماز جماعت تمام شود، در این حالت بر آن‌‌ها لازم نیست و نماز جماعت را در مکان خود بخوانند...

ادامه مطلب …

(۲۷۵۶) حکم تأخیر نماز صبح از وقت فضیلت و ترک جماعت به سبب خواب

کسی که نماز را بدون عذر از وقت آن به تأخیر بیندازد، از او قبول نمی‌‌شود هر چند که آن را بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۷۶۵) حکم خواندن نماز جماعت در منزل با فرزندان به‌سبب دُوری منزل از مسجد

برای انسان جایز است در صورتی که برایش سخت است که پیاده به مسجد بیاید، با ماشین بیاید، اما اهل علم می‌‌گویند: این کار برای او واجب نیست مگر خاص برای نماز  جمعه، اما نمازهای دیگر اگر پیاده آمدن برای او سخت است، بر او لازم نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه