پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۲۶۷۵) آیا در شریعت نمازی به نام نماز شکر وجود دارد؟

(۲۶۷۵) سوال: آیا در شریعت محکم ما نمازی به نام نماز شکر وجود دارد؟

جواب:

در سنت نمازی را به نام نماز شکر سراغ ندارم، اما سجده‌‌ای به نام سجده‌‌ی شکر وجود دارد و به این صورت است که هرگاه نعمت جدیدی به انسان غیر از نعمات همیشگی به او رسید، زیرا نعمات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فراوان و همیشه است، همان‌‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا ۗ }[نحل: ۱۸](و اگر (بخواهید) نعمت (های) خدا را بشمارید، نمی‌توانید آن را بشمارید).

اما برخی اوقات نعمت جدیدی که قبلا به انسان نرسیده، می‌‌رسد یا اینکه به صورت همیشگی نیست، لذا هرگاه مثل چنین نعمتی به انسان رسید، سنت است که سجده‌‌ی شکر را برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به جای بیاورد، لذا می‌‌گوید: الله اکبر و در سجود می‌‌گوید: «سبحان ربی الأعلی»[۱] و شکر و ثنای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را به خاطر کمالش و نعماتش و این نعمتی که الان به وی رسیده به جای می‌‌آورد، سپس بدون تکبیر و سلام بلند می‌‌شود.

و قول راجح در سجده‌‌ی شکر این است که طهارت در آن شرط نیست؛ زیرا نعمات خیلی اوقات به طور اتفاقی به انسان به می‌‌رسد بدون اینکه انسان آماده‌‌‌‌ی طهارت برای آن باشد و اگر برود و وضو بگیرد، محل آن فوت می‌‌شود و اگر سجده نمود، بر غیر طهارت سجده نموده است و صحیح این است که جایز است و اشکالی ندارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل في شريعتنا الغراء صلاة تسمى صلاة الشكر؟ وما كيفيتها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا أعلم في السُّنَّة صلاة تُسَمَّى صلاة الشكر، ولكن فيها سجودًا يسمى سجود الشكر، وذلك فيما إذا تجدد للإنسان نعمة غير النعم المتواترة، فإن نعم الله سبحانه وتعالى- متواترة، كما قال تعالى: ﴿ وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا ۗ ﴾ [النحل: ١٨].

لكن أحيانًا تأتي نعمة متجددة لم تَسْبِقُ من قبل، أو سَبَقَتْ لكنها ليست مستمرة، فإذا حدث مثل هذا فإنه يُسَنُّ للإنسان أن يسجد الله شُكْرًا، فيقول: الله أكبر، ويقول في سجوده: «سبحان ربي الأعلى»، ويثني على ربه -عز وجل- بالكمال وبما أَنْعَمَ ويَشْكُرُه على ما أنعم به من هذه النعمة التي حصلت له، ثم يقوم بدون تكبير ولا سلام.

والقول الراجح في سجود الشكر أنه لا تشترط له طهارة؛ لأن النعم قد تأتي مباغتة من غير أن يستعد الإنسان لها بطهارة ، فإذا ذهب يتطهر فات محلها، وإن سجد سجد وهو على غير طهارة، والصحيح أن ذلك جائز ولا بأس به.

مطالب مرتبط:

(۲۶۷۷) اگر برای الله سجده‌‌ی شکر نمایم آیا با هر پایین رفتن و بالا آمدن تکبیر بگویم؟

در قرآن هرگز سجده‌‌ی شکر وجود ندارد، اما اگر نعمتی برایش حاصل شد یا بلایی از او دور شد، سجده‌‌ی شکر را برای الله به جای می‌‌آورد و می‌‌گوید: «سبحان ربی الأعلی»...

ادامه مطلب …

(۲۶۸۰) حکم سجده‌ی شکر

سجده‌‌ی شکر به سبب تجدد نعمت یا از بین رفت بلا است و فعلی مشروع است، زیرا از هدی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم این است که هرگاه امر خوشحال کننده‌‌ای به او می‌‌رسید برای الله سجده می‌‌کرد....

ادامه مطلب …

(۲۶۷۹) آیا هنگامی که سجده‌‌ی شکر می‌‌کنم، واجب که با وضو باشم؟

قول صحیح این است که بر انسان واجب نیست که برای سجده‌‌ی شکر وضو داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۲۶۷۶) حکم خواندن نماز شکر پس از نخستین اقامه‌ی نماز در اسلام

شکر نماز دارای رکوع و قیام ندارد، بلکه فقط سجده دارد، لذا هرگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به انسان نعمت جدیدی را عطا نمود، مانند نجات از هلاکت و حصول مطلوبی که حاصل شدن آن برایش عزیز است و هدایت از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و توبه سپس برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سجده‌‌ی شکر نمود، این فعل از امور مشروع است...

ادامه مطلب …

(۲۶۷۸) لطفا پیرامون کیفیت سجده‌‌ی شکر توضیح دهید؟

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هرگاه هرگاه خبر خوشحال کننده‌‌ای به ایشان می‌‌رسید، برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سجده می‌‌نمودند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه