سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۲۶۱۹) حکم شرعی خواندن دو رکعت نماز پس از تحیة‌المسجد در روز جمعه پس از اذان

(۲۶۱۹) سوال: بسیاری از مردم را می‌‌بینم که بعد از اذان به خصوص روز جمعه با این وجود که سنت تحیه را خوانده‌‌اند، دو رکعت می‌‌خوانند، حکم این نماز چیست؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

اما نماز در غیر روز جمعه بین اذان و اقامه در تمام نمازها مشروع است، بنابر قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «بین کل أذانین صلاة»[۱](بین هر اذان و اقامه‌‌ای نمازی وجود دارد) و اما جمعه بعد از اذان آن نمازی نیست، زیرا هنگامی که گفت، پیش روی خطیب اذان می‌‌گوید و هنگامی که مؤذن از اذانش فارغ شد، خطیب شروع به خطبه می‌‌کند، لذا ممکن نیست که انسان بعد از اذان دوم بلند شود و نماز بخواند.

اما اذان اول: حدود یک ساعت یا چهل و پنج دقیقه یا شبیه آن قبل از آمدن امام است، لذا کسی که بلند شد و نماز خواند اشکالی ندارد، اما نیت سنت راتبه نکند، زیرا اذان اول سنت امیر المؤمنین عثمان بن عفان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ است.

و چیز ممنوعی در اینجا وجود دارد که برخی از مردم آن را انجام می‌‌دهند، در حالی که در مسجد منتظر آمدن خطیب نشسته‌‌اند، هنگامی که زوال نزدیک شد، بلند می‌‌شود و دو رکعت نماز می‌‌خواند و این جایز نیست، زیرا هنگامی که زوال نزدیک شد، وقت نهی است و نماز مطلق در وقت نهی درست نیست و فقط نماز دارای سبب درست است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أرى كثيرًا من الناس يصلون ركعتين بعد الأذان، وخاصة يوم الجمعة، رغم أنهم قد صلوا التحية، فما حكم هذه الصلاة جزاكم الله خيرا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما الصلاة في غير يوم الجمعة بين الأذان والإقامة فإنها مشروعة في كل الصلوات؛ لقول الرسول – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «بين كل أذانين صلاة»، وأما الجمعة فليس بعد أذانها صلاة؛ لأنه إذا أذن فإنما يؤذن بين يدي الخطيب، والخطيب إذا فرغ المؤذن من أذانه شرع في الخطبة، فلا يمكن أن يقوم الإنسان يصلي بعد أذان الجمعة الثاني.

أما الأذان الأول فيكون قبل مجيء الإمام بنحو ساعة، أو خمس وأربعين دقيقة، أو ما أشبه ذلك، فمن قام يصلي فلا حرج عليه، لكن لا ينوي ذلك سنةً راتبة؛ لأن الأذان الأول إنما سَنَّه أمير المؤمنين عثمان بن عفان رضي الله عنه.

وهنا شيء محظور يفعله بعض الناس وهو: أن يكون جالسا في المسجد ينتظر مجيء الخطيب، فإذا قارب الزوال قام يصلي ركعتين، وهذا لا يجوز؛ لأنه إذا قارب الزوال صار الوقت وقت نهي، ووقت النهي لا تجوز فيه الصلاة المطلقة، وإنما تجوز فيه الصلاة ذات السبب.

مطالب مرتبط:

(۲۵۷۴) سنت‌‌های رواتب نماز در مسجد و خارج مسجد کدام هستند؟

سنت‌‌های راتنبه‌‌ی تابع نماز، دوازده رکعت هستند: چهار رکعت قبل از ظهر با دو سلام، دو رکعت بعد از آن، دو رکعت بعد از مغرب، دو رکعت بعد از عشا و دو رکعت قبل از نماز صبح، این‌‌ دوازده رکعت: شش رکعت در ظهر، دو رکعت در مغرب، دو رکعت در عشا و دو رکعت در صبح...

ادامه مطلب …

(۲۶۲۲) برخی از نمازگزاران را ملاحظه می‌‌کنم که سنت را در مکانی غیر از مکان نماز فرض می‌‌خوانند، آیا این کار سنت است؟

بله! این کار اصلی در سنت دارد...

ادامه مطلب …

(۲۶۱۱) حکم نماز خواندن قبل از نماز عصر چیست؟

این چهار رکعت راتبه نیستند که انسان همیشه بر آن مواظبت نماید، لذا شایسته نیست که به عنوان راتبه قرار گیرد، زیرا نماز عصر سنت راتبه ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۵۸۷) دو رکعت سنت قبلیه‌‌ی صبح را کجا بخوانیم، در خانه یا در مسجد؟

بدان که در غیر از نمازهای فرض بهتر این است که انسان در خانه‌‌اش نماز بخواند، بنابر فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ...

ادامه مطلب …

(۲۵۸۱) حکم خروج از مسجد پس از ادای سنت صبح پیش از نماز فرض

بله سنت قبلی راتبه است و آن را انجام داده است، اما هنگامی که برگشت بهتر است که سنت تحیه‌‌ی مسجد را بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۵۹۶) حکم قضای سنت فجر پس از اقتدای فوری به امام در نماز صبح

اگر دوست داشتی آن را بعد از نماز قضا کنی اشکالی ندارد، اما اگر به خودت اطمینان داری که می‌‌توانی در روز در وقت نماز ضحی آن را قضا کنی بهتر است، اما اگر بعد از نماز قضا نمودی اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه