چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۲۵۹۳) حکم قضای سنت فجر پس از اقامه‌ی نماز صبح

(۲۵۹۳) سوال: اگر برای نماز صبح حاضر شدم و مؤذن نماز را اقامه نمود در حالی که دو رکعت سنت صبح را نخواندم، آیا جایز است که بعد از نماز آن را بخوانم؟

جواب:

سنت صبح، سنت مؤکد است و مؤکدترین از میان سنت‌‌های راتبه است، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد آن فرمود: «رکعتا الفجر خیر من الدنیا و ما فیها»[۱](دو رکعت سنت قبل از نماز صبح از دنیا و آنچه در دنیا است، بهتر است) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چه در حال سفر و غیر سفر بر آن مواظبت می‌‌نمودند و سنت است که سبک خوانده شود، یعنی: انسان آن را سبک می‌‌خواند اما همراه با طمأنینه، عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا می‌‌گوید: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را آنقدر سبک می‌‌خواندند تا جاییکه گفتم: سوره‌‌ی فاتحه را خواند؟! و ایشان در رکعت اول سوره‌‌ی کافرون و در رکعت دوم سوره‌‌ی اخلاص را می‌‌خواندند، یا در رکعت اول آیه‌‌ی ۱۳۶ از سوره‌‌ی بقره و در رکعت دوم آیه‌‌ی ۶۴ از سوره‌‌ی آل عمران را بخواند، و اگر غیر از این‌‌ها را خواند، اشکالی ندارد و این از جهت بهتر بودن است، و همانطور که مشهور است قبل از نماز خوانده می‌‌شود، اما اگر آمدی و امام در نماز صبح بود و تو سنت را نخوانده بودی، بعد از اتمام نماز صبح و اذکار آن، سنت را بخوان و اشکالی بر او در این کار نیست و اگر آن را تا طلوع خورشید و بالا آمدن آن به اندازه‌‌ی یک نیزه به تأخیر انداختی، اشکالی ندارد، مگر اینکه ترس فراموشی یا مشغول شدن از آن باشد که آن را بعد از نماز بخوان.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا حَضَرْتُ لصلاة الفجر فأقام المؤذن للصلاة ولم أصل ركعتي السُّنَّة، هل يجوز لي أن أصليها بعد صلاة الفجر؟

فأجاب رحمه الله تعالى: سنة الفجر سنة مؤكدة، وهي أكد الرواتب، قال فيها رسول الله صلى الله عليه وسلم: «ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها»، وكان رسول الله صلى الله عليه وسلم يواظب عليهما حضرًا وسفرا، والسُّنَّة فيهما التخفيف، أي: أن يخففها الإنسان لكن بطمأنينة قالت عائشة رضي الله عنها: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يخففهما، حتى إني أقول: «أقرأ بأم القرآن»؟، ويقرأ في الركعة الأولى: ﴿ قُلْ يَأَيُّها الكَفِرُونَ ﴾ [الكافرون: ١]، وفي الركعة الثانية: ﴿ قُلْ هُوَ اللهُ أحد [الإخلاص: ١]، وإن شاء قرأ في الأولى: ﴿ قُولُوا ءَامَنَا بِاللَّهِ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنزِلَ إِلَى إِبْرَاهِم ﴾ [البقرة: ١٣٦] إلى آخر الآية في سورة البقرة، وفي الثانية: ﴿ قُلْ يَأَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا الله ﴾ [آل عمران: ٦٤] الآية في آل عمران، وإن قرأ بغير ذلك فلا حرج، إنما هذا على سبيل الأفضلية وتكون قبل الصلاة كما هو معروف، لكن إذا جئت والإمام في صلاة الفجر وأنت لم تصلها فصلها بعد أن تفرغ من الصلاة وأذكارها، ولا حرج عليك في هذا، وإن أخَّرْتَها إلى ما بعد طلوع الشمس وارتفاعها قدر رمح فلا بأس بذلك، إلا أن تخاف من نسيانها أو الانشغال عنها، فصلها بعد صلاة الفجر.

مطالب مرتبط:

(۲۶۲۸) حکم ادای سنت یا تحیه‌‌ی مسجد به صورت نشسته چیست؟

همه‌‌ی نوافل -از جمله‌‌ی آن سنت راتبه و تحیه‌‌ی مسجد- جایز است نشسته یا ایستاده خوانده شود، زیرا ایستادن فقط در نماز فرض رکن است، اما اگر بدون عذر نشسته بخواند، پاداشش نصف پاداش نماز ایستاده است...

ادامه مطلب …

(۲۶۰۶) وقت سنت عصر کی است؟

برای عصر سنت راتبه‌‌ای نیست و سنت‌‌های راتبه فقط برای صبح، ظهر، مغرب و عشا است...

ادامه مطلب …

(۲۶۳۶) آیا واجب است که هنگام نماز در تمام مکان‌‌های مسجد جابجا شوم؟

قائل شدن به اینکه واجب است مکان نمازت را در هر رکعت تغییر دهی، اصل و سندی از شرع ندارد و اشکالی ندارد که انسان در یک مکان سنت بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۵۹۹) حکم قضای سنت قبلیه‌ی ظهر در صورت درک نماز جماعت

اگر از انسان سنت قبلیه‌‌ی نماز فوت شد، آن را بعد از نماز می‌‌خواند، اما از ابتدا از راتبه‌‌ای که بعد از نماز است شروع می‌‌کند سپس راتبه‌‌ی قبل از نماز را قضا می‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۵۹۲) آیا برای نمازگزار جایز است که اگر سنت صبح از او فوت شد آن را در منزلش به جا بیاورد؟

سنت نماز صبح و دیگر سنت‌‌ها بهتر است که در خانه باشد، حتی اگر در مکه باشی نماز نافله در خانه‌‌ات بهتر از نماز در مسجد الحرام است...

ادامه مطلب …

(۲۶۲۴) حکم جمع دو سنت در یک سلام چیست؟

جمع دو سنت با یک سلام خلاف سنت است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه