(۲۵۲۲) آیا خواندن قنوت در نماز صبح جایز است یا خیر؟

(۲۵۲۲) سوال: آیا خواندن قنوت در نماز صبح جایز است یا خیر؟

جواب:

صحیح این است که خواندن قنوت مشروع نیست مگر برخی اوقات در نماز وتر یا هنگام نوازل – یعنی زمانی که مسلمانان دچار حادثه‌‌ای شوند – سنت است برای رفع این حادثه قنوت بخوانند همان طور که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم انجام دادند اما خواندن قنوت به طور مداوم در نماز صبح سنت نیست. همچنین اگر انسان به امامی اقتدا نمود که در نماز صبح قنوت می‌خواند، از او در قنوت تبعیت کند و بر دعایش آمین بگوید همان طور که امام احمد رَحِمَهُ‌الله این را در مورد کسی که به امامی که در نماز صبح قنوت می‌_‌خواند اقتدا کند تصریح نموده و گفته‌‌اند از او تبعیت می‌‌کند و بر دعایش آمین می‌‌گوید. زیرا این مساله اجتهادی است و کسی که مخالفت نماید مبتدع به شمار نمی‌آید. همچنین شایسته نیست انسان مخالفت نموده و از جماعت خارج شود، زیرا اتفاق نظر همه‌‌اش خیر است. به همین دلیل داناترین افراد این امت یعنی صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم بر این منهج و منش بودند. عثمان بن عفان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ [S1] در حج نماز را در سرزمین منی کامل خواند و صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم بر ایشان ایراد گرفتند تا جایی که ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ وقتی این خبر به او رسید گفت: (إنا لله و إنا إلیه راجعون) اما با این وجود پشت سرش نماز را کامل خواندند، به ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ گفته شد: ‌ای ابو عبدالرحمن! چگونه نماز را کامل می‌‌خوانی در حالی که از این کار ایراد می‌گیری؟ گفت: (اختلاف شر است). [۱] و این‌‌گونه به فقه صحابه و حرص آن‌‌ها بر اتفاق نظر، پیروی از سنت و دوری از آنچه باعث تفرقه‌ی امت می‌‌شود پی ‌‌می‌‌بریم.

***

۲۵۲۳- سؤال: امام ما در نماز صبح قنوت می‌‌خواند و ما همراه او آمین نمی‌‌گوییم، آیا نماز ما درست است؟ نصیحت شما به این امام چیست؟ بارک الله فیکم.

جواب: قنوت در نماز صبح نزد امام شافعی رَحِمَهُ‌الله یا اصحاب امام شافعی سنت است، و این از اموری است که اجتهاد در آن درست است، اگر این امام بر اساس آنچه از دلیل برای وی آشکار شده قنوت می‌‌خواند، اشکالی ندارد. و بر ماموم لازم است که از امام متابعت نموده و از مخالفت با امام بپرهیزد، قبل از وی سجده نکند و بر دعایش آمین بگوید. امام احمد رَحِمَهُ‌الله پیرامون شخصی سوال شدند که در نماز فجر به امامی اقتدا می‌‌کند که قنوت می‌‌خواند؟ گفت: از او متابعت نموده و بر دعایش آمین بگوید اما اگر آمین نگفت نمازش درست است. [۲] اما این که آمین بگوید و از امام پیروی نماید و مخالفت امام را موثر نداند، [S2] بهتر است.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] مجموع الفتاوی (۲۲/۲۶۸).

تعداد بازدید: 47

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز القنوت في صلاة الفجر أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الصحيح أن القنوت ليس بمشروع إلا في الوتر أحيانا، أو في النوازل، إذا نزلت بالمسلمين نازلة فإنه يُسَنُّ لهم أن يقنتوا لرفع هذه النازلة، كما فعل النبي – صلى الله عليه وآله وسلم-.

وأما القنوت الدائم في صلاة الفجر فإنه ليس بسُنَّة، ولكن إذا انتم الإنسان بإمام يقنت في صلاة الفجر فليتابعه في ذلك، وليُؤَمِّن على دعائه، كما نص على ذلك الإمام أحمد رحمه الله فيمن ائتم بقانت يقنت في الفجر، قال: يتابعه ويُؤَمِّنُ على دعائه، وذلك لأن المسألة مسألة اجتهادية، فلا يُعَدَّ من خالف فيها مبتدعا، ولا ينبغي أن يخالفه الإنسان فيخرج من الجماعة، فإن الاتفاق كله خير.

ولهذا كان أفقه هذه الأمة -وهم الصحابة رضي الله عنهم – يمشون على هذا المنهج، فإن أمير المؤمنين عثمان بن عفان رضي الله عنه أتم في منى في الحج، فأنكر ذلك عليه الصحابة، حتى إنَّ ابن مسعود لما بلغه ذلك استرجع وقال: إنا لله وإنا إليه راجعون، ومع هذا كانوا يُصَلُّونَ خَلْفَهُ ويُتِمُّون الصلاة، فقيل لابن مسعود: يا أبا عبد الرحمن – يعني: كيف تتم وأنت تنكر ذلك؟ قال: «إن الخلاف شر»، وبذلك نعرف فقه الصحابة رضي الله عنهم، وحرصهم على الاتفاق، وحرصهم على الاتباع، وحرصهم على البعد عن كل ما يوجب الفُرْقَةِ بين الأمة.