یکشنبه 17 شوال 1447
۱۶ فروردین ۱۴۰۵
5 آوریل 2026

(۲۵۰۰) حکم قنوت وتر در غیر رمضان

(۲۵۰۰) سوال: همیشه می­بینیم که در نماز وتر در ماه رمضان دعای قنوت خوانده می­شود، آیا خواندن آن در روزهای عادی درست است یا این دعا فقط مخصوص رمضان است؟ همانطور که در دو رکعت شفع (قبل از وتر)، در رکعت اول سوره­ی اعلی و در رکعت دوم سوره­ی کافرون خوانده می­شود، آیا التزام به آن بر ما لازم است؟

جواب:

التزام به خواندن سوره­ی مشخصی در هیچ نمازی واجب نیست مگر سوره­ی فاتحه که نماز بدون آن تکمیل نمی­گردد، بنابر فرموده­ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در صحیحین از حدیث عبادة بن صامت رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ : «لا صلاة لمن لم یقرأ بأم القرآن»[۱](نماز کسی که سوره­ی فاتحه را نخواند، درست نیست) همچنین فرموده­ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیث ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ : «کل صلاة لا یقرأ فیها بأم القرآن -أو قال: بأم الکتاب- فهی خداج، فهی خداج، فهی خداج»[۲](نمازی که در آن ام الکتاب (سوره­ی فاتحه) خوانده نشود، فاسد است، فاسد است، فاسد است).

لذا چیزی در نماز وجود ندارد که تلاوت آن مشخص باشد مگر سوره­ی فاتحه که نماز بدون آن درست نیست. و فرقی ندارد که شخص نمازگزار ماموم، امام یا منفرد باشد. اما خواندن سوره­ی اعلی، کافرون و اخلاص در وتر، اگر شخص با سه رکعت وتر بخواند، پیرامون آن سنت وجود دارد که اگر این­ها را بخواند بهتر است و اگر سوره­های دیگری را بخواند، اشکالی ندارد.

اما قنوت در وتر: پیرامون قنوت در وتر اهل علم بسیار اختلاف نموده­اند لذا اگر قنوت بخواند به خصوص در رمضان به خاطر حضور و جمع مردم  خوب است، اما اگر برخی اوقات آن را ترک نماید تا  گمان برده نشود که واجب است بهتر است و اگر به طور کلی قنوت را ترک نمود  چه در رمضان و چه غیر رمضان اشکالی ندارد، زیرا قنوت از واجبات نماز نیست.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: دائما نرى أنه في صلاة الوتر يُقْرَأُ دعاء القنوت، ويكون ذلك في شهر رمضان الكريم فهل تصح قراءتنا له في الأيام العادية؟ أم أن هذا الدعاء يختص بأيام رمضان؟ كما يقرأ أثناء صلاة الشفع في الركعة الأولى سورة الأعلى وفي الركعة الثانية سورة الكافرون، هل علينا الالتزام بذلك أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: ليس علينا الالتزام بقراءة سورة معينة في أي صلاة من الصلوات، إلا قراءة الفاتحة، فإن قراءة الفاتحة لا تتم الصلاة بدونها؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «لا صلاة لمن لم يقرأ بأم القرآن». أخرجاه في الصحيحين من حديث عبادة بن الصامت، ولقوله صلى الله عليه وسلم في حديث أبي هريرة: «كل صلاة لا يقرأ فيها بأم القرآن أو قال بأم الكتاب فهي خداج، فهي خداج، فهي خداج» يعني: فاسدة.

فليس شيء من القرآن يتعين أو تتعين قراءته في الصلاة إلا الفاتحة، فإن الصلاة لا تصح بدونها، سواء كانت صلاة مأموم، أو صلاة إمام، أو صلاة منفرد. وأما قراءة: ﴿ سبح ﴾ [الأعلى: 1] و ﴿ قُلْ يَتَأَيُّهَا الْكَفِرُونَ ﴾ [الكافرون: 1] و ﴿ قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ ﴾ [الإخلاص: ١] في الوتر إذا أوتر الإنسان بثلاث فقد جاءت بذلك السُّنة، فإن قرأ بذلك فهو أفضل، وإن قرأ بغير ذلك فلا حرج عليه. وأما القنوت في الوتر فالقنوت في الوتر اختلف فيه أهل العلم اختلافا كثيرًا، فإذا قنت – ولاسيما في رمضان لحضور الناس واجتماعهم على التأمين كان خيرا، وإن ترك القنوت أحيانًا حتى لا يظن أنه واجب كان ذلك أفضل وأحسن، ولو ترك القنوت مطلقا في رمضان وغيره فلا حرج عليه؛ لأن القنوت ليس بواجب من واجبات الصلاة.

مطالب مرتبط:

(۲۵۱۴) آیا دعا نمودن در وتر بعد از بالا آمدن از رکوع در غیر از ماه رمضان جایز است؟

دعا بعد از رکوع حتی در غیر از رمضان جایز است و قنوت نامیده می‌‌‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۰) آیا شخصی که قبل از خواب وتر بخواند و در آخر شب نیز بیدار شود باید وترش را دوباره بخواند؟

اگر انسان امید ندارد که در آخر شب بیدار شود و اول شب وترش را خواند سپس برایش میسر شد که بلند شود، دو رکعت دو رکعت می‌‌خواند و وترش را اعاده نمی‌‌کند، زیرا وتر یک رکعت است که آن را خوانده و در یک شب دو وتر خوانده نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۵۲۸) حکم خواندن قنوت در نماز صبح

خواندن قنوت در نماز صبح سنت نیست مگر این که سببی وجود داشته باشد مانند این که مسلمانان دچار حادثه‌‌ای ناگوار شوند و اگر مسلمانان به حادثه دچار شدند، خواندن قنوت فقط خاص نماز صبح نیست، بلکه در نماز صبح و غیر نماز صبح است....

ادامه مطلب …

(۲۵۰۴) آیا نماز خواندن قبل از نماز صبح درست است؟

اگر منظورش از نماز قبل از فجر، نافله (سنت) است و می‌‌خواهد بعد از اینکه در اول شب نماز وتر را خوند، نافله بخواند، به او می‌گوییم: اشکالی ندارد. ...

ادامه مطلب …

(۲۵۲۹) حکم طولانی خواندن قنوت

آن طور که می‌‌دانم از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از طولانی نمودن وقت قنوت، نهی وارد نشده مگر زمانی که بر نمازگزاران سخت شود.....

ادامه مطلب …

(۲۴۷۸) وتر چیست؟ زمان آن کی است؟ چگونه خوانده می‌شود؟ چند رکعت است؟

(۲۴۷۸) سوال: وتر چیست؟ زمان آن کی است؟ چگونه خوانده می­شود؟ چند رکعت است؟ جواب: وتر پایان­بخش نماز شب با یک رکعت است، این همان وتر است. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم همانطور که ابن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ از ایشان روایت می­کند، هنگامی­ که پیرامون نماز شب سؤال شدند، فرمود: «صلاة اللیل مثنی مثنی، فإذا خشی أحدکم الصبح […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه