پنج‌شنبه 2 رمضان 1447
۳۰ بهمن ۱۴۰۴
19 فوریه 2026

(۲۴۹۵) آیا یک سوم آخر شب یک یا دو ساعت قبل از اذان صبح است؟

(۲۴۹۵) سوال: از اوقات اجابت دعا یک سوم آخر شب است که در آن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آسمان دنیا می­آید و این از فضل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر ما است. منظور از یک سوم آخر شب چیست؟ آیا یک یا دو ساعت قبل از اذان صبح است؟

جواب:

این بستگی به طولانی و کوتاه بودن شب دارد، مثلا اگر طول شب از غروب خورشید تا طلوع فجر دوازده ساعت باشد، یک سوم آخر شب چهار ساعت قبل از نماز صبح است. و اگر طول شب از غروب خورشید تا طلوع فجر نه ساعت باشد، یک سوم آخر شب سه ساعت قبل از نماز صبح است. آنچه مهم است که ساعت آن مختلف است و تغییر می­کند اما انسان از غروب خورشید تا طلوع فجر را به سه قسمت تقسیم کند و دو سوم اول آن را حذف کند، یک سوم آخر باقی می­ماند.

اما بدان بهتر این است که انسان از نصف شب بیدار شود و هرگاه یک ششم آن باقی ماند، تا طلوع فجر بخوابد، تا اینکه سهم تهجد و سهم استراحت که با خوابیدن قبل از طلوع فجر حاصل می­شود را به خودش عطا کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من أوقات الاستجابة للدعاء الثلث الأخير من الليل، ففيه ينزل الله -عز وجل- إلى السماء الدنيا، وهذا من فضل الله علينا فما المقصود بثلث الليل الأخير؟ هل هو قبل أذان الفجر بساعة أو ساعتين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا على حسب طول الليل وقصره، فمثلا إذا كان طول الليل من غروب الشمس إلى طلوع الفجر اثنتي عشرة ساعة فثلث الليل الآخر أربع ساعات قبل الفجر، وإذا كان الليل من غروب الشمس إلى طلوع الفجر تسع ساعات فثلث الليل الأخير ما قبل الفجر بثلاث ساعات، والمهم أن هذا يختلف، ولكن يُقَسِّمُ الإنسان ما بين غروب الشمس إلى طلوع الفجر أثلاثا، فيسقط ثلثين ويبقي الثلث الأخير.

ولكن ليعلم أن الأفضل أن يقوم الإنسان من نصف الليل، فإذا بَقِيَ سدس الليل توقف ونام إلى أن يطلع الفجر؛ ليعطي نفسه حظها من التَّهَجُدِ، وحظها من الراحة التي يكتسبها بالنوم قبل طلوع الفجر.

مطالب مرتبط:

(۲۵۲۶) حکم خواندن قنوت در نماز صبح در ماه رمضان

صحیح این است که سنت نیست..

ادامه مطلب …

(۲۵۲۹) حکم طولانی خواندن قنوت

آن طور که می‌‌دانم از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از طولانی نمودن وقت قنوت، نهی وارد نشده مگر زمانی که بر نمازگزاران سخت شود.....

ادامه مطلب …

(۲۵۲۵) حکم دعای قنوت در نماز صبح چیست؟

قنوت در نماز صبح مانند بقیه‌‌ی نمازها سنت نیست، زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده که هر روز در نماز صبح یا دیگر نمازها قنوت بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۱) کدام‌یک بهتر است، مداومت بر دعای قنوت در وتر یا عدم مداومت بر آن؟

نظرم این است که عدم مداومت بر آن بهتر است، زیرا ظاهر نماز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر این است که ایشان قنوت نمی‌‌خواند...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۶) حکم التزام به سوره‌های معیّن در نماز وتر پس از سوره‌ی فاتحه

وتر اگر سه رکعت باشد، سنت است در رکعت اول (سوره‌‌‌‌ی اعلی) و در رکعت دوم (سوره‌‌ی کافرون) و در رکعت سوم (سوره‌‌ی اخلاص) خوانده شود...

ادامه مطلب …

(۲۵۲۱) حکم خواندن قنوت بعد از رکوع در رکعت آخر نماز صبح

صحیح این است که بدعت است مگر این که سببی داشته باشد مثل اینکه مسلمانان دچار حادثه‌‌ی ناگواری شوند یا شبیه این‌‌ها از امور مهم که در این صورت قنوت خوانده می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه