چهارشنبه 13 شوال 1447
۱۲ فروردین ۱۴۰۵
1 آوریل 2026

(۲۴۹۵) آیا یک سوم آخر شب یک یا دو ساعت قبل از اذان صبح است؟

(۲۴۹۵) سوال: از اوقات اجابت دعا یک سوم آخر شب است که در آن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آسمان دنیا می­آید و این از فضل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر ما است. منظور از یک سوم آخر شب چیست؟ آیا یک یا دو ساعت قبل از اذان صبح است؟

جواب:

این بستگی به طولانی و کوتاه بودن شب دارد، مثلا اگر طول شب از غروب خورشید تا طلوع فجر دوازده ساعت باشد، یک سوم آخر شب چهار ساعت قبل از نماز صبح است. و اگر طول شب از غروب خورشید تا طلوع فجر نه ساعت باشد، یک سوم آخر شب سه ساعت قبل از نماز صبح است. آنچه مهم است که ساعت آن مختلف است و تغییر می­کند اما انسان از غروب خورشید تا طلوع فجر را به سه قسمت تقسیم کند و دو سوم اول آن را حذف کند، یک سوم آخر باقی می­ماند.

اما بدان بهتر این است که انسان از نصف شب بیدار شود و هرگاه یک ششم آن باقی ماند، تا طلوع فجر بخوابد، تا اینکه سهم تهجد و سهم استراحت که با خوابیدن قبل از طلوع فجر حاصل می­شود را به خودش عطا کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من أوقات الاستجابة للدعاء الثلث الأخير من الليل، ففيه ينزل الله -عز وجل- إلى السماء الدنيا، وهذا من فضل الله علينا فما المقصود بثلث الليل الأخير؟ هل هو قبل أذان الفجر بساعة أو ساعتين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا على حسب طول الليل وقصره، فمثلا إذا كان طول الليل من غروب الشمس إلى طلوع الفجر اثنتي عشرة ساعة فثلث الليل الآخر أربع ساعات قبل الفجر، وإذا كان الليل من غروب الشمس إلى طلوع الفجر تسع ساعات فثلث الليل الأخير ما قبل الفجر بثلاث ساعات، والمهم أن هذا يختلف، ولكن يُقَسِّمُ الإنسان ما بين غروب الشمس إلى طلوع الفجر أثلاثا، فيسقط ثلثين ويبقي الثلث الأخير.

ولكن ليعلم أن الأفضل أن يقوم الإنسان من نصف الليل، فإذا بَقِيَ سدس الليل توقف ونام إلى أن يطلع الفجر؛ ليعطي نفسه حظها من التَّهَجُدِ، وحظها من الراحة التي يكتسبها بالنوم قبل طلوع الفجر.

مطالب مرتبط:

(۲۵۲۸) حکم خواندن قنوت در نماز صبح

خواندن قنوت در نماز صبح سنت نیست مگر این که سببی وجود داشته باشد مانند این که مسلمانان دچار حادثه‌‌ای ناگوار شوند و اگر مسلمانان به حادثه دچار شدند، خواندن قنوت فقط خاص نماز صبح نیست، بلکه در نماز صبح و غیر نماز صبح است....

ادامه مطلب …

(۲۴۷۶) وقت سحر کی شروع می‌شود؟

وقت سحر در آخر شب است. اما محاسبه نمودن یک سوم آخر شب بدین صورت است که شب را از غروب خورشید تا طلوع فجر به سه قسمت تقسیم نموده و دو سوم اول آن را حذف می­کنیم و آنچه باقی ماند، یک سوم آخر شب است...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۰) آیا شخصی که قبل از خواب وتر بخواند و در آخر شب نیز بیدار شود باید وترش را دوباره بخواند؟

اگر انسان امید ندارد که در آخر شب بیدار شود و اول شب وترش را خواند سپس برایش میسر شد که بلند شود، دو رکعت دو رکعت می‌‌خواند و وترش را اعاده نمی‌‌کند، زیرا وتر یک رکعت است که آن را خوانده و در یک شب دو وتر خوانده نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۴۷۵) منظور از نماز وتر چیست؟

منظور از نماز وتر، نمازی است که به وسیله­ی آن نماز شب با یک یا سه یا هفت یا نه یا یازده رکعت به پایان می­رسد...

ادامه مطلب …

(۲۵۲۹) حکم طولانی خواندن قنوت

آن طور که می‌‌دانم از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از طولانی نمودن وقت قنوت، نهی وارد نشده مگر زمانی که بر نمازگزاران سخت شود.....

ادامه مطلب …

(۲۴۷۴) آیا نماز تطوع همان نمازهای سنت و نوافل است؟

نمازهای تطوع شامل سنت­های رواتب قبل و بعد از نماز و سنت­هایی که مستقل و  دارای وقت هستند می­شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه