(۲۴۷۴) سوال: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: «إن أول ما یحاسب الناس به یوم القیامة من أعمالهم الصلاة» قال: «یقول ربنا -عزوجل- فإن کانت له تامة کتبت له تامة، و إن کان انتقص منها شیئا قال: «انظروا هل لعبدی من تطوع»؟ فإن کان له تطوع، قال: «أتموا لعبدی فریضة من تطوعه، ثم تؤخذ الأعمال علی ذاکم»[۱](اولین چیزی که بندگان در روز قیامت از اعمالشان محاسبه می­شوند، نماز است. فرمود: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می­فرماید: اگر نمازش کامل بوده، اجر کامل برایش نوشته می­شود و اگر چیزی از آن ناقص است فرمود: بنگرید آیا بنده­ام نمازهای سنت دارد، اگر نمازهای سنت دارد، می­فرماید: نمازهای فرض بنده­ام را با نمازهای سنتش تکمیل نمایید، سپس در بقیه­ی اعمالش نیز این­گونه محاسبه می­شود.)  آیا نماز تطوع همان نمازهای سنت و نوافل است یا فقط نوافل؟

جواب:

نمازهای تطوع شامل سنت­های رواتب قبل و بعد از نماز و سنت­هایی که مستقل و  دارای وقت هستند می­شود. مانند: سنت وتر، نمازضحی و سنت­های مطلقی که مقید به وقت و عدد نیست. همه­ی این­ها از نماز­های سنتی است که در روز قیامت فرایض با آن­ها تکمیل می­گردد. 

این که گفتیم: رواتب سنت­های قبل و بعد نماز از باب غالبیت است؛ زیرا نماز عصر سنت قبل و بعد ندارد و سنت قبل و بعد به نسبت نماز صبح، ظهر، مغرب و عشاء است که در مجموع دوازده رکعت هستند. عبارت‌اند از: دو رکعت قبل از نماز صبح، چهار رکعت قبل از نماز ظهر با دوسلام و دو رکعت بعد از آن، به طور کلی شش رکعت برای نماز ظهر، دو رکعت بعد از مغرب و دو رکعت بعد از عشاء که جمع همه دوازده رکعت می­شود و هرکس  آن را در یک شبانه روز بخواند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خانه­ای در بهشت برایش بنا می­کند.

[۱] [أخرجه احمد(۴/۱۰۲)، ابوداود: کتاب الصلاة، باب قول النبی صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم «کل صلاة لا یتمها صاحبها تتم من تطوعه»، حدیث شماره­ی (۸۶۴)، ابن ماجه: کتاب إقامة الصلاة و السنة فیها، باب ما جاء فی أول ما یحاسب به العبد الصلاة، حدیث شماره­ی (۱۴۲۶).]