(۲۴۷۲) حکم نماز در صورت شک در قرائت فاتحه و فراموشی سجده‌ی سهو

(۲۴۷۲) سوال: شخصی که نماز عصر را می‌خواند و در رکعت دوم شک می‌کند که فاتحه‌ی رکعت اول را خوانده و رکعت دوم را رکعت اول خود قرار داده و نماز را کامل می‌کند ولی فراموش می‌کند که سجده‌ی سهو را به جا آورد، حکم نمازش چیست؟

جواب:

اگر این نماز‌گزار بسیار شک می‌کند یعنی دائما شک دارد این شک او اعتبار ندارد و آن را رها کند به طوری که اصلا بر قلب او وارد نشده است اما اگر این بسیار رخ نمی‌دهد شک حقیقی است و رکعت دوم را رکعت اول قرار می‌دهد و اگر مجرد وهم است نیز اعتباری ندارد و سه نوع وجود دارد که اعتباری ندارد:

اول: شکی که بسیار رخ دهد.

دوم: مجرد وهمی که بر قلب وارد شود ولی عبور کند.

سوم: شکی که بعد از پایان آن عبادت باشد یعنی هنگامی که بعد از سلام نماز شک کند که در نماز چهار رکعتی، سه یا چهار رکعت خوانده است؟ این شک اعتباری ندارد و به آن توجه نمی‌شود مگر این که به نقص آن یقین یابد که به یقینش عمل می‌کند.

اما آنچه در سوال این زن آمده که سجده‌ی سهو را فراموش کرده است، می‌گویم: این ضرری به نمازش نمی‌رساند زیرا سجده‌ی سهو (خصوصا اگر بعد از سلام باشد همانگونه که در سوال آمده است) واجب برای نماز است و واجب در نماز نیست.

برای همین می‌گوییم: نمازش صحیح است ولی شایسته است که در هنگام عبادت قلب خود را حاضر گرداند تا این که هر نقصی در آن را به یاد آورد.

از الله برای همه توفیق می‌خواهیم و قلوبمان را از ذکرش دور و غافل نسازد قطعا او بر هر چیزی تواناست.

تعداد بازدید: 17

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما الحكم إذا صلى الشخص صلاة العصر، وفي الركعة الثانية شك في قراءته للفاتحة في الركعة الأولى، فجعل الثانية أول ركعة وأكمل الصلاة، ولكنه نسي أن يسجد للسهو؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أولا: إذا كان الشك كثيرا من هذا المصلي، يعني: دائما يشك، فلا عبرة بالشك، يطرحه وكأن لم يرد على قلبه. وأما إذا كان قليلا وصار الشك حقيقيا، فإنه يجعل الثانية بدلا عن الأولى، أما إذا كان مجرد وهم فهذا لا عبرة به. وهنا ثلاثة أنواع لا عبرة بها:

أولا: الشك الكثير لا عبرة به.

ثانيا: الوهم الذي هو مجرد خاطر على القلب، ولكنه لم يستقر، هذا أيضًا لا عبرة به.

الثالث: إذا كان الشك بعد الفراغ من العبادة، يعني: : شك بعد أن سَلَّمَ هل صلى ثلاثا أو أربعًا في الصلاة الرباعية؟ فإنه لا عبرة بهذا الشك، ولا يلتفت إليه إلا إذا تيقن النقص، فإذا تيقن عمل بما تيقن.

وأما ما جاء في سؤال المرأة: أنها نسيت سجود السهو، فأقول: إن ذلك لا يضرها؛ لأن سجود السهو خصوصا إذا كان بعد السلام كما في هذا السؤال – واجب للصلاة وليس واجبًا فيها.

وعلى هذا فنقول: إن صلاتها صحيحة، ولكن ينبغي للإنسان أن يكون حاضر القلب عند فعل العبادة، حتى يتذكر كل نقص كان فيها. نسأل الله للجميع التوفيق، وأن لا يُلْهِيَ قلوبنا عن ذكره، إنه على كل شيء قدير.