دوشنبه 3 ذیقعده 1447
۳۱ فروردین ۱۴۰۵
20 آوریل 2026

(۲۴۵۵) حکم ایستادن سهوی امام برای رکعت پنجم در نماز چهار رکعتی

(۲۴۵۵) سوال: امام در نماز چهار رکعتی بعد از رکعت چهارم برای رکعت پنجم سهوا بلند می‌شود و بعد از این که ایستاد مأمومین او را متوجه ساختند، حال امام و مأمومین باید چه کار کنند؟

جواب:

برای نمازگزار واجب است هنگامی که برای رکعت اضافی بلند شد (مثل رکعت پنجم در نماز چهار رکعتی و رکعت چهارم در نماز سه رکعتی و رکعت سوم در نماز دو رکعتی) هر زمانی که به یاد آورد یا به یادش آورند برگردد و جایز نیست ادامه دهد، مثلا در این مسئله می‌گوییم: هنگامی که امام به یادش آورند که برای رکعت پنجم بلند شده است باید برگردد و تشهد آخر را بخواند و سلام دهد سپس دو سجده‌ی سهو را به جا می‌آورد و سلام می‌دهد ولی گاهی امام برای رکعت پنجم بلند می‌شود و مأمومین تسبیح می‌گویند ولی امام بر این مبنا که در یکی از رکعات فاتحه را فراموش کرده است نماز را ادامه می‌دهد و معلوم است که اگر فاتحه در یکی از رکعات فراموش کند و برای رکعت بعدی بلند شود در واقع رکعت بعدی به منزله‌ی رکعت قبلی است و همچنین تا آخر که در این صورت باید یک رکعت دیگر را بخواند و در این حالت می‌گوییم: مأمومین منتظر امام می‌شوند تا همراه او سلام دهند و می‌توانند جدا شوند و سلام دهند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سَهَا إمام في صلاة رباعية، فقام بعد الركعة الرابعة من صلاة الفريضة للركعة الخامسة، فذَكَّرَهُ المأمومون بعد قيامه منتصبا، فماذا يفعل الإمام والمأمومون؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يجب على المصلي إذا قام إلى ركعة زائدة -كالخامسة في الرباعية، والثالثة في الثنائية، والرابعة في الثلاثية – أن يرجع متى ذكر أو ذكر، ولا يجوز أن يمضي فمثلا نقول في هذه المسألة: إن الإمام لما ، ذَكَّرُوه حين قام إلى الخامسة يجب أن يرجع، ثم يتشهد التشهد الأخير ثم يُسلّم، ويسجد سجدتين للسهو ويسلم. لكن أحيانًا يقوم الإمام إلى خامسة فيسبح به المأمومون ولكنه يمضي بناء على أنه نسي الفاتحة في إحدى الركعات، ومعلوم أنه إذا نسي الفاتحة في إحدى الركعات قامت الثانية، مقامها، ثم الثالثة مقام الثانية، ثم الرابعة مقام الثالثة، حينئذ لا بد أن يأتي بركعة في هذه الحال، وعلى هذا التقدير نقول: إن المأمومين يجلسون ينتظرون الإمام ثم يسلمون معه، ولهم في هذه الحال أن يَنْفَصِلُوا ويُسَلِّمُوا.

مطالب مرتبط:

(۲۴۶۵) حکم نماز در صورت فراموشی سجده‌ی سهو توسط امام و تأثیر آن بر نماز مأموم

اگر این را بعد از آن که سلام نماز را دادی، گفتی نمازت باطل نیست اما اگر آن را قبل از سلام گفتی، کلام در نماز، آن را باطل می‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۲) سجده‌ کننده در سجده سهو چه می‌گوید؟

در سجده‌ی سهو همان‌چیزی گفته می‌شود که در سجده‌ی نماز گفته می‌شود ....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۳) اگر سجده‌ی سهو بعد از سلام قرار داشته باشد بعد از سجده‌ی سهو نیز سلام کرده می‌شود؟

بله، اگر نماز‌گزار سجده‌ی سهو را بعد از سلام قرار دهد بعد از آن بلافاصله دو سجده سلام می‌دهد و طبق قول راجح تشهد نمی‌خواند.....

ادامه مطلب …

(۲۴۵۷) وظیفه مأموم در صورت ترک رکعت توسط امام در نماز جماعت

اگر مأموم یقین دارد که امامش نماز را ناقص خواندن و تسبیح گفته اما برنگشت در این حالت واجب است که از او جدا شود....

ادامه مطلب …

(۲۴۴۰) حکم نماز در صورت ترک یک رکعت به دلیل جهل یا فراموشی

(۲۴۴۰) سوال: اگر کسی یک رکعت از نماز را از روی جهل یا فراموشی نخواند و بلافاصله بعد از سلام از مسجد خارج شود اما وقتی زیادی نمی‌گذرد که برمی‌گردد، آیا الان یک رکعت بخواند و سجده‌ی سهو بکند یا نماز را از اول بخواند؟ جواب: اگر وقت زیادی نگذشته است و زمانی که به […]

ادامه مطلب …

(۲۴۵۰) حکم کسی که نماز عشا را سه رکعت بخواند

بر او واجب است که نماز را کامل کند همانطور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیثی که عِمران بن الحُصَیْن روایت می‌کند انجام داده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه