چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۲۴۲۷) حکم سجده‌ی سهوی که محل آن بعد از سلام است اما قبل از سلام خوانده شود

(۲۴۲۷) سوال: حکم سجده‌ی سهوی که محل آن بعد از سلام است اما قبل از سلام خوانده شود یا عکس آن چیست؟

جواب:

اکثر اهل علم می‌گویند این که سجده‌ی قبل از سلام یا بعد از سلام باشد از باب افضلیت است و از باب وجوب نیست.

و بر همین مبنا: اگر کسی که سجده‌ای که محل آن قبل از سلام است را بعد از سلام به جا آورد یا عکس آن گناهی ندارد ولی بعضی از اهل علم مانند شیخ الإسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله نیز رأی‌شان بر این است که اگر محل آن قبل از سلام است واجب است که قبل از سلام خوانده شود و اگر محل آن بعد از سلام است واجب است که بعد از آن خوانده شود.

و بر همین مبنا: اگر کسی سجده‌ی سهوی که محل آن بعد از سلام است را قبل از سلام بخواند یا عکس آن گناه‌کار است.

اما قول مردم عوام که می‌گویند انسان در آن مخیر است اصلی و وجهی در ادله‌ی شرعی ندارد بلکه ادله‌‌ی شرعی دلالت می‌دهد هر کدام محل خود را دارد اما این که این به جا آوردن  در آن محل واجب است یا فقط من باب افضلیت است در آن اختلاف است که ذکر کردم.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم في السجود للسهو قبل السلام في سجود محله بعد السلام، أو العكس؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أكثر أهل العلم على أن كون السجود قبل السلام أو بعده من باب الأفضلية فقط، وليس من باب الوجوب.

وبناءً على ذلك: فإنه لو سجد – فيما يَحِلَّه قبل السلام- بعد السلام، أو – فيما محله بعد السلام- قبله فلا إثم عليه ولكن ذهب بعض أهل العلم، ومنهم شيخ الإسلام ابن تيمية رحمه الله، أن ما كان محله قبل السلام يجب أن يكون محله قبل السلام، وما كان محله بعد السلام يجب أن يكون بعد السلام. وبناءً على ذلك: فإن الإنسان لو سجد قبل السلام فيما محله بعده، أو بعد السلام فيها محله قبله، لكان بذلك آثما.

وأما قول العامة بأن الإنسان مخير فهذا لا أصل له، ولا وجه له من حيث الأدلة الشرعية، بل الأدلة الشرعية تدل على أن لكل محلا، ولكن هل هذا المَحِلُّ على سبيل الوجوب أو على سبيل الأفضلية؟ فيه الخلاف الذي ذكرت.

مطالب مرتبط:

(۲۴۲۴) حکم تذکر به امام جماعت در صورت اشتباه در تعداد رکعات نماز

اگر امام خطا کرد واجب است که او را متوجه خطایش سازید پس اگر زیادتی در نماز انجام داد او را متوجه سازید...

ادامه مطلب …

(۲۴۶۵) حکم نماز در صورت فراموشی سجده‌ی سهو توسط امام و تأثیر آن بر نماز مأموم

اگر این را بعد از آن که سلام نماز را دادی، گفتی نمازت باطل نیست اما اگر آن را قبل از سلام گفتی، کلام در نماز، آن را باطل می‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۴۵۲) حکم تکمیل رکعت فوت‌شده و سجده‌ی سهو پس از سلام در نماز جماعت

اگر این فاصله طولانی شد و آن را به یاد نیاورد مگر بعد از مدت طولانی، بر او واجب می‌شود که نماز را از اول بخواند و سجده‌ی سهو ندارد.....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۸) حکم کسی که فاتحه از روی فراموشی ترک کند

کسی که فاتحه را در رکعتی ترک کند رکنی از نماز را ترک کرده است چون قرائت فاتحه رکنی از ارکان نماز است و نماز بدون آن صحیح نیست....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۲) سجده‌ کننده در سجده سهو چه می‌گوید؟

در سجده‌ی سهو همان‌چیزی گفته می‌شود که در سجده‌ی نماز گفته می‌شود ....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۱) حکم نماز در صورت یادآوری سهو پس از دو رکعت

اگر نداند که سجده‌ای را ترک کرده است مگر بعد از سلام نماز، اگر زیاد نگذشته است یک رکعت می‌خواند سپس سجده‌ی را به جا می‌آورد و سلام می‌دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه