شنبه 27 ذیحجه 1447
۲۳ خرداد ۱۴۰۵
13 ژوئن 2026

(۲۴۵۲) حکم تکمیل رکعت فوت‌شده و سجده‌ی سهو پس از سلام در نماز جماعت

(۲۴۵۲) سوال: شیخ بزرگوار در رکعت دوم نماز ظهر به امام رسیده‌ام ولی همراه امام سلام دادم که یادم آمد یک رکعت از من فوت شده است سپس بلند شدم و یک رکعت را خواندم و سجده‌ی سهو را قبل از سلام به جا آوردم، آیا این عمل من صحیح بوده است؟

جواب:

نماز شما صحیح است اما افضل این بود که سجده‌ی سهو را بعد از سلام قرار می‌دادی چون در صحیحین و غیر آن در حدیث ابو هریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ ثابت است: «أن النبی صلى إحدى صلاتي العشي -إما الظهر أو العصر- و سلّم من ركعتين»[۱]: (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یکی از نمازهای ظهر یا عصر را دو رکعت خواند سپس به یاد آورد و نماز را تمام کرد و سلام داد سپس دو سجده را بعد از سلام بجا آورد و سلام داد): پس ایشان را متوجه آن ساختند، «فتقدم صلی الله علیه و سلم و صلی الرکعتین الباقیتین ثم سلّم، ثم سجد سجدتین ثم سلّم»: (پس پیش رفت و دو رکعت باقی مانده را خواند و سلام داد سپس دو سجده را به جا آورد و سلام داد): پس این دلالت می‌دهد کسی که قبل از اتمام نمازش سلام دهد و آن را در فاصله‌ی نزدیکی به یاد آورد و نمازش را تمام کند سجده‌ی سهو بر او واجب می‌شود و محل سجده‌ی سهو او  بعد از سلام قرار دارد.

اما اگر این فاصله طولانی شد و آن را به یاد نیاورد مگر بعد از مدت طولانی، بر او واجب می‌شود که نماز را از اول بخواند و سجده‌ی سهو ندارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ أدركت الإمام في الركعة الثانية من صلاة الظهر، وبعد سلام الإمام، وبدلا من أن أقوم وآتي بالركعة الأولى التي فاتتني سهوت وسلمت مع الإمام، ولكن حالا تذكرت بأن علي ركعة ويجب الإتيان بها، وقمت وأتيت بالركعة وجلست للتشهد، ثم سجدت سجدتين للسهو ثم سلمت. السؤال: هل عملي هذا صحيح؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أما الصلاة ،فصحيحة، وأما العمل فالأفضل أن يكون سجود السهو بعد السلام؛ لأنه ثبت في الصحيحين وغيرهما من حديث أبي هريرة رضي الله عنه «أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- صلى في أصحابه إحدى صلاتي العشي – إما الظهر وإما العصر، وسَلَّمَ من ركعتين»، فنبه على ذلك، «فتقدم صلى الله عليه وسلم وصلى الركعتين الباقيتين ثم سلّم، ثم سجد سجدتين ثم سلَّم»، فدل هذا على أن من سلَّمَ قبل تمام صلاته، ثم ذكر عن قرب وأتمها، فإنه يجب عليه سجود السهو، وأن محله يكون بعد السلام.

أما لو طال الفصل، ولم يتذكر إلا بعد طول فصل، فإنه يجب عليه أن يعيد الصلاة من أولها، ولا يسجد للسهو.

 

مطالب مرتبط:

(۲۴۳۰) چگونگی انجام سجده سهو در صورت فراموشی و گفتن سلام نماز

در این حالت بعد از این که سلام داد، سجده‌ی سهو کند و سلام دهد....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۲) سجده‌ کننده در سجده سهو چه می‌گوید؟

در سجده‌ی سهو همان‌چیزی گفته می‌شود که در سجده‌ی نماز گفته می‌شود ....

ادامه مطلب …

(۲۴۶۶) حکم نماز در صورت شک در فوت رکعت و تکمیل آن با سجده‌ی سهو

بله نماز شما صحیح است و این برای بعضی از مردم بسیار پیش می‌آید....

ادامه مطلب …

(۲۴۶۰) حکم نماز افرادی که دو رکعت آخر را نرسیده‌اند و سجده‌ی سهو را پس از نماز انجام نمی‌دهند

کم نماز این دو صحیح است و نمازشان باطل نیست نزد کسی که می‌گوید: اتباع از امام در سجده‌ی سهو بعد از سلام لازم است و همچنین نزد کسانی که می‌گویند: لازم نیست، نمازشان باطل نیست زیرا که آن دو جاهل بوده و جاهل نیز از ترک آنچه بر او واجب است معذور می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۲۴۲۰) سجده‌ی سهو چیست؟

سجده‌ی سهو دو سجده‌ای است که انسان برای ذلت و خواری شیطان هنگامی که نفی سببی که به خاطر آن سجده کرده دانست یا برای تکمیل نمازش می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۲۴۳۵) حکم سلام پس از سجده‌ی سهو در صورت اضافه شدن رکعت در نماز

هنگامی که سجده‌ی سهو کرد دوباره سلام می‌دهد و طبق قول راجح نیازی به دوباره تشهد خواندن نیست ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه