پنج‌شنبه 16 رمضان 1447
۱۴ اسفند ۱۴۰۴
5 مارس 2026

(۲۴۴۶) حکم سجده‌ی سهو در صورت فراموشی قرائت فاتحه

(۲۴۴۶) سوال: زمانی که نماز‌گزار فراموش کند فاتحه را بخواند و بلافاصله بعد از دعای استفتاح از سوره‌ی دیگر شروع کند سپس در خلال قرائتش به یاد آورد که فاتحه را نخوانده است پس برمی‌گردد و سوره‌ی فاتحه را می‌خواند سپس بر می‌گردد و سوره‌ای که می‌خواند را قرائت می‌کند یعنی: خودش به این سهو پی می‌برد، آیا سجده‌ی را انجام دهد؟

جواب:

در این صورت سجده‌ی سهو بر او واجب نیست و او چیزی را از نماز تغییر نداده است نهایت چیزی که انجام داده ذکر مشروعی را قبل از موضعش خوانده است‌ و آن قرائت سوره‌ای از قرآن قبل از فاتحه که اهل در مورد آن می‌گویند سجده‌ی سهو سنت است و واجب نیست.

سوال کننده: شیخ بزرگوار اگر اراده‌ی بلند شدن کند ولی بلند نشود یا اراده‌ی سجده‌ی اضافی را بکند ولی انجام ندهد آیا باید سجده‌ی سهو کند؟

جواب: اگر اراده‌ی چیزی کند و آن را انجام ندهد مطلقا چیزی بر او نیست چون فعلی از او سر نزده است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا نسي المصلي أن يقرأ الفاتحة، وبدأ يقرأ سورة من القرآن بعد دعاء الاستفتاح مباشرةً، ثم تذكر خلال القراءة، فرجع وقرأ الفاتحة، ثم رجع فقرأ السورة التي كان يقرؤها، بمعنى: أنه استدرك على نفسه هذا السهو، فهل يسجد للسهو.

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجب عليه سجود السهو حينئذ، وذلك لأنه لم يتغير شيء من الصلاة غاية ما هنالك أنه أتى بذكر مشروع قبل موضعه، وهو قراءة السورة قبل قراءة الفاتحة، ومثل هذا ذكر أهل العلم أنه يسن له سجود السهو، ولا يجب عليه السجود.

يقول السائل : فضيلة الشيخ: لو هم بقيام فلم يقم، أو هم بزيادة سجدة فلم يفعل، فهل عليه سجود سهو؟

فأجاب رحمه الله تعالى : إذا هَمَّ ولم يفعل فلا شيء عليه إطلاقا؛ لأنه لم يحصل منه فعل.

مطالب مرتبط:

(۲۴۶۸) حکم مأموم وقتی در نماز رکن یا واجبی را فراموش کند

اگر رکنی را ترک کند بر او واجب است که بعد از سلام امام بلند شود و یک رکعت را به جای آن رکعتی که در آن شک کرده بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۴۲۶) حالت‌های سجده‌ی سهو

سجده‌ی سهو سه سبب دارد: زیادت، نقص و شک لذا زمانی که زیادت در نماز رخ دهد سجده‌ی سهو بعد از نماز می‌باشد و هنگامی که نقصی در نماز رخ دهد سجده‌ی سهو قبل از سلام قرار می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۲۴۵۴) حکم ترک تشهد اول توسط امام و وظیفه مأمومین

انسان برای سهو در نماز سرزنش نمی‌شود زیرا هر بشری فراموش می‌کند و برای همین کسی که بیشترین خشوع در نماز را داشت یعنی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز در نماز فراموش کرد....

ادامه مطلب …

(۲۴۲۴) حکم تذکر به امام جماعت در صورت اشتباه در تعداد رکعات نماز

اگر امام خطا کرد واجب است که او را متوجه خطایش سازید پس اگر زیادتی در نماز انجام داد او را متوجه سازید...

ادامه مطلب …

(۲۴۴۴) حکم سجده در سوره سجده و تصحیح اشتباه در نماز جماعت

به نسبت کسانی که گمان کردند امام نیز همراه آنها در سجده است سجده کردند سپس دانستند که امام در رکوع است در این حالت از سجده بلند می‌شوند و به رکوع می‌روند و از امامشان تبعیت می‌کنند و نمازشان صحیح می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۲۴۶۷) حکم شک کردن در تعداد رکعات نماز

اگر انسان در نمازش شک کند و نداند که سه یا چهار رکعت خوانده است؟ اگر نماز فرض است برایش حلال نیست که با این شک از نمازش خارج شود چون قطع کردن نماز فرض جایز نیست و باید آن گونه که در سنت آمده است عمل کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه