دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۲۴۴۴) حکم سجده در سوره سجده و تصحیح اشتباه در نماز جماعت

(۲۴۴۴) سوال: در نماز صبح و در رکعت دوم امام سوره‌ی سجده را خواند و هنگامی که به موضع سجود رسید ما بر این اساس که امام نیز با ما سجده در حال سجده است سجده کردیم ولی برایمان آشکار شد که امام سجده نکرده و به رکوع رفته است پس به رکوع رفتیم و بعد از سلام بلند شدیم و یک رکعت با فاتحه و سوره‌ی ای دیگر خواندیم، آیا این کار ما صحیح بوده است؟ و چه چیزی بر امام برای ترک کردن سجده‌اش واجب می‌باشد؟

جواب:

اول می‌گوییم: شایسته نیست که امام از آیه‌ی سجده بگذرد و سجده نکند چون برای نماز‌گزاران تشویش ایجاد می‌شود همانطور که در این سوال نیز حاصل شده است بلکه هنگامی که از آیه‌ی سجده گذشت سجده کند همانطور که بین مردم معمول است و می‌شناسند تا این که در نمازشان تشویش ایجاد نشود.

 اما به نسبت کسانی که گمان کردند امام نیز همراه آنها در سجده است سجده کردند سپس دانستند که امام در رکوع است در این حالت از سجده بلند می‌شوند و به رکوع می‌روند و از امامشان تبعیت می‌کنند و نمازشان صحیح می‌باشد.

اما کاری که اینها کردند: با وجود این که رکوع کرده‌اند سپس بعد از تمام شدن نماز یک رکعت دیگر خوانده‌اند این اشتباه است زیرا هنگامی که ایشان بعد از رکوع امامشان رکوع کرده‌اند و از او تبعیت کرده نمازشان صحیح است و نیازی به اعاده نیست و همچنین آن رکعت صحیح است و نیازی به قضا نیست ولی بر این مبنا که اینها از روی جهل یک رکعت را زیاد کرده‌اند امیدوارم که اعاده بر آنها نباشد چون الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذۡنَاۤ إِن نَّسِینَاۤ أَوۡ أَخۡطَأۡنَا} : [سوره البقرة: ۲۸۶] (پروردگارا! اگر فراموش یا خطا کردیم، ما را مؤاخذه نکن).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في صلاة الفجر وفي الركعة الثانية قرأ الإمام سورة السجدة، وعندما جاء عند موضع السجود سجدنا على أساس أن الإمام سجد معنا، واتضح لنا أن الإمام لم يسجد للسجدة ، وركع، وتابعنا الإمام في الركوع وبعد السلام قمنا وأحضرنا ركعة بالسورة والفاتحة، فهل فعلنا هذا صحيح؟ وماذا كان يجب على الإمام في تركه للسجود؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الأول :نقول: إنه لا ينبغي للإمام إذا مر بآية سجدة ألا يسجد؛ لأن ذلك يُشَوِّشُ على المصلين، كما حصل في هذا السؤال، بل إذا مر بآية سجدة فليسجد كما اعتاده الناس وعرفوه؛ لئلا يشوش عليهم صلاتهم.

أما بالنسبة للذين سجدوا ظناً منهم أن الإمام ساجد، ثم تبين أنه راكع، فهؤلاء يقومون من السجود ثم يركعون ويتابعون إمامهم، وصلاتهم صحيحة.

أما ما صنعه هؤلاء من كونهم ركعوا، ثم بعد انتهاء الصلاة قاموا فأتوا بركعة، فهذا غلط؛ لأنه لما ركعوا بعد ركوع إمامهم وتابعوه، صارت صلاتهم صحيحة، لا تحتاج إلى إعادة والركعة أيضًا صحيحة لا تحتاج إلى قضاء، لكن بناء على أن هؤلاء زادوا هذه الركعة جَهْلًا منهم أرجو ألا يكون عليهم الإعادة؛ لأن الله تعالى يقول: ﴿ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ﴾ [البقرة:286].

مطالب مرتبط:

(۲۴۲۰) سجده‌ی سهو چیست؟

سجده‌ی سهو دو سجده‌ای است که انسان برای ذلت و خواری شیطان هنگامی که نفی سببی که به خاطر آن سجده کرده دانست یا برای تکمیل نمازش می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۲۴۲۷) حکم سجده‌ی سهوی که محل آن بعد از سلام است اما قبل از سلام خوانده شود

بعضی از اهل علم مانند شیخ الإسلام ابن تیمیه نیز رأی‌شان بر این است که اگر محل آن قبل از سلام است واجب است که قبل از سلام خوانده شود و اگر محل آن بعد از سلام است واجب است که بعد از آن خوانده شود.....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۴) حکم سجده سهو در نماز جماعت و تصحیح اشتباه در رکعات نماز

برای کسی که قبل از تمام شدن نمازش سلام دهد سپس به یاد آورد باید نمازش را تمام کند و سلام نماز را بدهد سپس دو سجده‌ی سهو را به جا بیاورد...

ادامه مطلب …

(۲۴۶۱) حکم نماز در صورت ترک سجده توسط امام و تبعیت مأمومین در نماز جماعت

در این حالت واجب است که به سجده برگردد سپس نمازش را ادامه داده و نمازش را کامل کند و سلام دهد و بعد از آن سجده‌ی سهو را به جا آورد و سلام دهد...

ادامه مطلب …

(۲۴۳۵) حکم سلام پس از سجده‌ی سهو در صورت اضافه شدن رکعت در نماز

هنگامی که سجده‌ی سهو کرد دوباره سلام می‌دهد و طبق قول راجح نیازی به دوباره تشهد خواندن نیست ...

ادامه مطلب …

(۲۴۳۰) چگونگی انجام سجده سهو در صورت فراموشی و گفتن سلام نماز

در این حالت بعد از این که سلام داد، سجده‌ی سهو کند و سلام دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه