(۲۳۳۳) سوال: در نماز عشا برای مردم امامت دادم و در رکعت آخر بعد از بالا آمدن از رکوع دعای باران کردم و در آخر دعا گفتم: و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه و سلم. و هنگامی که نماز را به پایان رساندیم یکی از نماز‌گزاران از من انتقاد کرد و گفت: در نماز رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با صفت سید نمی‌آوریم و واجب است که فقط بگویی: و صلی الله علی نبینا محمد، و به این حدیث استدلال کرد: «لا تسودوني في الصلاة»[۱] (مرا در صلوات با لفظ سیادت وصف نکنید) پس قول شما در این باره چیست؟

جواب:

اولا می‌گوییم: قنوت برای استسقاء مشروع نیست زیرا که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است و چیزی که وارد شده است در خطبه‌ی جمعه یا در خطبه‌ی نماز استسقاء یا در وقت غیر مقید و اما اینگونه قنوت خواندن مشروعیت ندارد.

دوما: این قول: اللهم صل علی سیدنا محمد مشکلی ندارد و حدیثی که در آن نهی از وصف سید در صلوات آمده است باطل است و اصلی ندارد ولی شایسته است انسان کلمه‌ی سید را در صلوات فرستادن بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، ذکر نکند مگر این که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین لفظی وارد شده باشد و لفظی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است در آن کلمه‌ی سید ذکر نشده است بلکه هنگامی که گفتند: ای رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر شده‌ایم که بر تو صلوات بفرستیم، پس چگونه بر تو صلوات بفرستیم؟ پس ایشان فرموند: بگویید: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ» (بارالهی! بر محمد و خاندان او درود فرست؛ همان گونه که بر ابراهیم و خاندان او درود فرستادی که تو ستوده‌ی بزرگواری، نیز برکت خویش را بر محمد و خاندانش ارزانی دار؛ چنان که بر ابراهیم در میان عالمیان ارزانی داشتی که تو ستوده‌ی بزرگواری) و این بدان معنی نیست کسی که لفظ سید را ذکر نکند از حق رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کاسته‌ است بلکه ذکر نکردن آن در موضعی ذکر آن وارد نشده است بسیار برتر است از ذکر آن در موضعی که ذکر نشده باشد زیرا ذکر نکردن آن در جایگاهی که آن از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است سخت‌ترین درجه‌ی تبعیت را می‌رساند از کسی که در جایگاهی که ذکر آن وارد نشده باشد آن را ذکر کند و برای همین کسی در موضعی که ذکر نشده است آن را حذف می‌کند در واقع حق سیدی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را بجا آورده است از این جهت که از چیزی که ما را به آن راهنمایی کرده است تجاوز نمی‌کنیم و به چیزی که بر ما شرع کرده است تعدی نمی‌کنیم. و کسی که از قول ما اینگونه فهم نکند که ما معتقد به سید بودن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیستیم بلکه او سید ماست و سید تمام فرزندان آدم است همانطور از ایشان ثابت است ولی هرچه عظمت سیادت او در قلب مؤمن بیشتر باشد تعظیم تبعیت کردن از سنتش می‌باشد از جهت که به آن چیزی زیاد یا کم نمی‌کند.

[۱] أورده السخاوی فی المقاصد الحسنة (ص۷۲۰)، و قال: لا اصل له.