(۲۱۶۸) سوال: من از زیاد شدن وسوسه‌ها مخصوصا در نماز و وضو عذاب می‌کشم و هنگامی که وضو می‌گیرم در وضویم شک می‌کنم و دوباره می‌گیرم و همچنین در مورد نماز بعضی اوقات شک می‌کنم که فاتحه یا غیره را خوانده‌ام یا نه، راه حل چیست؟ ما را راهنمایی کنید.

جواب:

راه حل پناه بردن به از شیطان رانده شده است در هنگامی که این شک‌ها حاصل می‌شود و توجه نکردن به آن‌ها می‌باشد و باید کاملا از آن روی گردان شد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مثل این، مردی را که خیال می‌کرد در نمازش چیزی است و به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شکایت کرد راهنمایی کرد و فرمود: «لا ینصرف حتی یسمع صوتا أو یجد ریحا»[۱] (از مسجد خارج نشود تا زمانی که  صدایی بشنود یا بویی را بیابد) پس هنگامی که وضو گرفتی و شک کردی که آن را تمام کردی یا نه، اصل این است که تمام کردی و به آن توجه نکن و اگر شک کردی که نیت کردی یا نه پس اصل این است که نیت کردی و اگر شک کردی که بسمله را گفته‌ای یا نه، اصل بر این است که گفته‌‌ای.

و این برای کسی که به وسوسه مبتلا شده است می‌گویم زیرا کسی که به وسوسه دچار شده است این‌ها شک نمی‌باشد بلکه وهمی بی اساس است و برای همین به شک‌ها در نماز و وضو اصلا توجه نمی‌شود و هما‌طور که بسیار پیش آمده است فکر می‌کنم زمانی که به وسوسه‌ها توجه نکردی بزودی از بین خواهند رفت پس بر آن صبر کن.

[۱] تخریج آن گذشت.