جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۱۹۱۲) حکم نمازی که قبل از وقت خوانده شده است

(۱۹۱۲) سوال: شیخ بزرگوار بلند شدم که نماز صبح بخوانم و مؤذن اذان نگفت و زمانی که نماز را خواندم و تمام کردم اذان را شنیدم، آیا باید دوباره نماز بخوانم؟ چکار باید بکنم؟

جواب:

می‌گوییم نمازی که قبل از وقت خوانده شده است فرض را از گردن ساقط نمی‌کند ولی تو را از اجر محروم نمی‌کند و اجر نافله را دارد ولی واجب است که نماز را دوباره بخوانی و اگر اعاده کرده‌ای که مطلوب است و اگر اعاده نکرده‌ای بر تو واجب است که آن را اعاده کنی.

 و سوالی که حول این سوال وجود دارد این است فهمیده می‌شود که سوال کننده در مسجد نماز نمی‌خواند و نمی‌دانم که او مریض است یا این که عذر دیگری برای ترک جماعت دارد یا این که عادت او می‌باشد؟ و اگر آخری می‌باشد او را نصیحت می‌کنم که به سوی الله توبه کند و بر نماز جماعت محافظت کند زیرا که نماز جماعتی برای منافقین سنگین می‌باشد همانگونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «أَثْقَلَ صَلَاةٍ عَلَى الْمُنَافِقِينَ صَلَاةُ الْعِشَاءِ وَصَلَاةُ الْفَجْرِ، وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِيهِمَا لَأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْوًا»[۱] (سنگین‌ترین نماز برای منافقان، نماز عشاء و نماز صبح است و اگر می‌دانستند چه خیری در آن‌ها نهفته است، به سوی آن‌ها می‌آمدند) همراه این که شبیه منافقین در ترک نماز جماعت می‌شود، خیر زیادی را نیز از دست می‌دهد پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ أَفْضَلُ مِنْ صَلَاةِ الْفَذِّ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةً»[۲] (نماز جماعتی بیست و هفت درجه از نماز فرادی برتری دارد) و از عقل و حکمت نیست که انسان چنین تجارت عظیمی را از روی کسالت و سهل انگاری از دست بدهد و می‌دانیم که الان مردم سفر می‌کنند و دشت های بی آب الف را طی می‌کنند تا که در این تجارت ۱۰ از ۱۰۰ بدست بیاورند و این بسیار تجارت بزرگی است که از یک به ۲۷ برابر بشود و این تجارت بزرگتر از آن چیزی است که انسان تخیل می‌کند و او برای کسالت و سهل‌انگاری آن را ترک می‌کند.

پس برادر سوال کننده و برادران شنونده را نصحیت می‌کنم که بر نماز جماعتشان حفاظت ورزند و این یقینا برایشان بهتر است اگر که بدانند.


[۱] رواه البخاری (۶۵۷) و مسلم (۶۵۱).

[۲] رواه البخاري (٤٧٧) و مسلم (٦٤٩).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ قمت لكي أصلي صلاة الفجر والمؤذن لم يؤذن بعد، وحينما انتهيت وصليت الصلاة سمعت الأذان، فهل علي أن أعيد الصلاة؟ أم ماذا أفعل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نقول: إن الصلاة التي وقعت قبل وقتها لا تجزئ عن صلاة الفريضة، ولكنك لم تحرم من الأجر، فلك أجرها على أنها نافلة، ولكن يجب عليك أن تعيد ،الفريضة فإن كنت أعدتها فهذا هو المطلوب، وإن لم تعدها يجب عليك أن تعيدها.

وهنا سؤال حول هذا السؤال وهو أن الذي فهمت أن السائل لم يكن يُحدِّثُ نفسه أن يصلي في المسجد، فلا أدري أهو مريض أو معذور بعذر آخر عن ترك الجماعة، أو أن هذه عادته؟ فإن كانت الأخيرة فإني أنصحه أن يتوب إلى الله، وأن يحافظ على الصلاة مع الجماعة، لأن نقل الصلوات مع الجماعة إنما يكون من المنافقين، كما قال النبي -عليه الصلاة والسلام-: «أثقل الصلوات على المنافقين صلاة العشاء وصلاة الفجر، ولو يعلمون ما فيهما لأتوهما ولو حبوا» ثم إنه مع تعرضه للتشبه بالمنافقين في ترك صلاة الجماعة يفوته خير كثير، فقد قال النبي عليه الصلاة والسلام: «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفذ بسبع وعشرين درجة»، وليس من العقل ولا من الحكمة أن يفوت الإنسان هذا الربح العظيم تكاسلاً وتهاونا، نحن نعلم أن الناس الآن يشدون الرحال ويقطعون الفيافي والقفار من أجل أن يحصلوا على ربح عشرة في المائة من الدنيا، وهذا الربح العظيم الذي يكون فيه الواحد بسبع وعشرين، ويكون الربح أعظم مما يتخيل الإنسان وهو أبقى يترك من أجل الكسل والتهاون.

فأنصح أخي السائل وإخواني المستمعين أن يحافظوا على صلاة الجماعة، فإن ذلك خير لهم لو كانوا يعلمون.

مطالب مرتبط:

(۱۹۴۲) حکم ترتیب در خواندن نمازهای قضا

شایسته است که اول نماز عصر را بخواند سپس نماز مغرب را بخواند تا بر حسب ترتیبی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَی فرض کرده است باشد....

ادامه مطلب …

(۱۹۰۷) حکم خواندن نماز خارج از وقت آن

اگر اذان در سر وقت داده شده است نماز شما صحیح نیست و بر شما واجب است که دوباره آن را بخوانی و آنچه انجام داده‌ای نفلی می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۱۹۳۴) حکم ترک نماز جماعت به سبب کلاس درس

نماز جماعت برای هر انسانی واجب است مگر این كه ضرری به معیشت آن شخص بزند که به آن احتیاج دارد یا مانند آن، پس هنگامی که با رها کردن و نرفتن کلاس ضرری به او ملحق می‌شود با نماز جماعت پس برای او حرجی نیست...

ادامه مطلب …

(۱۹۱۶) اگر زنی بعد از نماز ظهر پاک شد آیا نماز صبح و ظهر را بخواند؟

فقط نماز ظهر را بخواند زیرا که بعد از زوال خورشید پاک شده است و همچنین اگر بعد از عصر پاک شد فقط نماز عصر را می‌خواند...

ادامه مطلب …

(۱۹۲۷) حکم خواندن قضای نماز صبح

جایز است که نماز صبح را بخوانی هنگامی که بیدار شدی اگر چه ساعت ۱۰ باشد...

ادامه مطلب …

(۱۹۳۲) حکم تاخیر در خواندن نماز به سبب کسالت

باید نماز را در وقتش بخوانی و برای انسان در هیچ حالی حلال نیست که نماز را از وقتش به تأخیر بندازد و باید بر حسب توانش نماز را بپا دارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه