شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۱۹۱۲) حکم نمازی که قبل از وقت خوانده شده است

(۱۹۱۲) سوال: شیخ بزرگوار بلند شدم که نماز صبح بخوانم و مؤذن اذان نگفت و زمانی که نماز را خواندم و تمام کردم اذان را شنیدم، آیا باید دوباره نماز بخوانم؟ چکار باید بکنم؟

جواب:

می‌گوییم نمازی که قبل از وقت خوانده شده است فرض را از گردن ساقط نمی‌کند ولی تو را از اجر محروم نمی‌کند و اجر نافله را دارد ولی واجب است که نماز را دوباره بخوانی و اگر اعاده کرده‌ای که مطلوب است و اگر اعاده نکرده‌ای بر تو واجب است که آن را اعاده کنی.

 و سوالی که حول این سوال وجود دارد این است فهمیده می‌شود که سوال کننده در مسجد نماز نمی‌خواند و نمی‌دانم که او مریض است یا این که عذر دیگری برای ترک جماعت دارد یا این که عادت او می‌باشد؟ و اگر آخری می‌باشد او را نصیحت می‌کنم که به سوی الله توبه کند و بر نماز جماعت محافظت کند زیرا که نماز جماعتی برای منافقین سنگین می‌باشد همانگونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «أَثْقَلَ صَلَاةٍ عَلَى الْمُنَافِقِينَ صَلَاةُ الْعِشَاءِ وَصَلَاةُ الْفَجْرِ، وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِيهِمَا لَأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْوًا»[۱] (سنگین‌ترین نماز برای منافقان، نماز عشاء و نماز صبح است و اگر می‌دانستند چه خیری در آن‌ها نهفته است، به سوی آن‌ها می‌آمدند) همراه این که شبیه منافقین در ترک نماز جماعت می‌شود، خیر زیادی را نیز از دست می‌دهد پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ أَفْضَلُ مِنْ صَلَاةِ الْفَذِّ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةً»[۲] (نماز جماعتی بیست و هفت درجه از نماز فرادی برتری دارد) و از عقل و حکمت نیست که انسان چنین تجارت عظیمی را از روی کسالت و سهل انگاری از دست بدهد و می‌دانیم که الان مردم سفر می‌کنند و دشت های بی آب الف را طی می‌کنند تا که در این تجارت ۱۰ از ۱۰۰ بدست بیاورند و این بسیار تجارت بزرگی است که از یک به ۲۷ برابر بشود و این تجارت بزرگتر از آن چیزی است که انسان تخیل می‌کند و او برای کسالت و سهل‌انگاری آن را ترک می‌کند.

پس برادر سوال کننده و برادران شنونده را نصحیت می‌کنم که بر نماز جماعتشان حفاظت ورزند و این یقینا برایشان بهتر است اگر که بدانند.


[۱] رواه البخاری (۶۵۷) و مسلم (۶۵۱).

[۲] رواه البخاري (٤٧٧) و مسلم (٦٤٩).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ قمت لكي أصلي صلاة الفجر والمؤذن لم يؤذن بعد، وحينما انتهيت وصليت الصلاة سمعت الأذان، فهل علي أن أعيد الصلاة؟ أم ماذا أفعل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نقول: إن الصلاة التي وقعت قبل وقتها لا تجزئ عن صلاة الفريضة، ولكنك لم تحرم من الأجر، فلك أجرها على أنها نافلة، ولكن يجب عليك أن تعيد ،الفريضة فإن كنت أعدتها فهذا هو المطلوب، وإن لم تعدها يجب عليك أن تعيدها.

وهنا سؤال حول هذا السؤال وهو أن الذي فهمت أن السائل لم يكن يُحدِّثُ نفسه أن يصلي في المسجد، فلا أدري أهو مريض أو معذور بعذر آخر عن ترك الجماعة، أو أن هذه عادته؟ فإن كانت الأخيرة فإني أنصحه أن يتوب إلى الله، وأن يحافظ على الصلاة مع الجماعة، لأن نقل الصلوات مع الجماعة إنما يكون من المنافقين، كما قال النبي -عليه الصلاة والسلام-: «أثقل الصلوات على المنافقين صلاة العشاء وصلاة الفجر، ولو يعلمون ما فيهما لأتوهما ولو حبوا» ثم إنه مع تعرضه للتشبه بالمنافقين في ترك صلاة الجماعة يفوته خير كثير، فقد قال النبي عليه الصلاة والسلام: «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفذ بسبع وعشرين درجة»، وليس من العقل ولا من الحكمة أن يفوت الإنسان هذا الربح العظيم تكاسلاً وتهاونا، نحن نعلم أن الناس الآن يشدون الرحال ويقطعون الفيافي والقفار من أجل أن يحصلوا على ربح عشرة في المائة من الدنيا، وهذا الربح العظيم الذي يكون فيه الواحد بسبع وعشرين، ويكون الربح أعظم مما يتخيل الإنسان وهو أبقى يترك من أجل الكسل والتهاون.

فأنصح أخي السائل وإخواني المستمعين أن يحافظوا على صلاة الجماعة، فإن ذلك خير لهم لو كانوا يعلمون.

مطالب مرتبط:

(۱۹۱۵) لزوم دقت به اوقات نماز

چیزی که شایسته است در این سوال به آن توجه شود این است که به این تقویم و وقت دخول اوقات نگاه شود اگر دانستید یا غلبه‌ی ظن شما این است که این اوقات در این تقویم درست است پس به این تقویم عمل می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۹۱۱) آیا این سخن صحیح است، “برای زنان جایز نیست قبل از نماز مردان نمازشان را بخوانند” ؟

صحیح نیست، یعنی برای زنان جایز است که نماز بخوانند اگر چه مردان نماز نخوانند و در این امر هیچ اشکالی نیست....

ادامه مطلب …

(۱۹۳۴) حکم ترک نماز جماعت به سبب کلاس درس

نماز جماعت برای هر انسانی واجب است مگر این كه ضرری به معیشت آن شخص بزند که به آن احتیاج دارد یا مانند آن، پس هنگامی که با رها کردن و نرفتن کلاس ضرری به او ملحق می‌شود با نماز جماعت پس برای او حرجی نیست...

ادامه مطلب …

(۱۹۴۳) حکم شخصی که بسیاری از نمازهای فرض گذشته، از او فوت شده است

اولا باید در این مسئله تفصیل دهیم که نماز‌های که از او بدون عذر فوت شده است طبق قول راجح قضای آن فایده‌ای ندارد و پس قضا نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۱۹۰۹) اگر شخصی چند دقیقه قبل از اذان نماز خواند، آیا نمازش را دوباره بخواند؟

اگر زن یا مردی قبل از دخول وقت حتی یک دقیقه نماز خوانده است نمازش قبول نیست یعنی فرض از او ساقط نشده است....

ادامه مطلب …

(۱۹۲۳) آیا جایز است که نماز صبح در هر وقت از نماز فروض قضا شود؟

تأخیر نماز از وقتش بدون عذر اگر نماز بخواند هم باطل است و مقبول نیست زیرا عبادتی که برای آن وقت تعیین شده است انجام آن قبل و بعد آن بدون عذر شرعی صحیح نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه