پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۱۹۱۰) لزوم پایبندی موذنین مساجد به تنظیم دقیق اوقات اذان

(۱۹۱۰) سوال: در شهر ما الحمد لله ۳ مسجد وجود دارد و در هنگام اذان گفتن ملزم به یک وقت واحد نیستند و بسیاری از ما بلافاصله بعد اذان مسجد نزدیک ما نماز می‌خوانیم و بعد از این تمام کردیم مدتی بعد صدای اذان مسجد دیگر را می‌شنویم، آیا در این حالت باید دوباره نماز بخوانیم و حکم آن نماز در این حالت چیست؟

جواب:

اولا برادران مؤذنین در هر بلد اسلام را نصیحت می‌کنم که به تنظیم وقت عنایت ورزند زیرا ایشان در مقابل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مسؤل هستند که این امانتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای آنها قرار  داده است رعایت کنند و قبل از وقت اذان ندهند و بعد از دخول وقت تأخیر نکنند زیرا اذانش قبل از وقت، کسانی به آن اقتدا می‌کنند و نماز می‌خوانند در صورتی که نماز قبل از دخول وقت باطل و قبول نمی‌باشد و جز نماز نافله صحیح نیست و فرض از گردن او ساقط نمی‌شود و نماز گذار، نماز فرض خوانده است در صورتی که قبول نمی‌باشد زیرا که قبل از وقت خواندن است بلکه آن نافله می‌باشد.

و اگر مؤذن از اول وقت تأخیر کند مردم را از نماز اول وقت نگه می‌دارد زیرا بسیاری از مردم منتظر اذان مؤذن می‌مانند و چه بسا این اذان، اذان فجر در ایام روزه باشد و مردم می‌خورند در صورتی که فجر طلوع کرده است.

مهم این است که مؤذن مسؤلیت بسیار بزرگی دارد و بر او لازم است که در ادای این مسؤلیت تقوای الهی را رعایت کند و بعد از دخول وقت فورا اذان بگوید تا اگر قبل از آن اذان دادند مردم فریب نخورند و مردم از دخول وقت تأخیر نکنند اگر در اذان تأخیر کرد و اگر در یک بلد دو مؤذن وجود دارد و یکی از آن دو دیرتر از دیگری اذان می‌دهد و از کسی پیروی می‌شود که به امانت و محافظت بر وقت شناخته شده است و اگر نمی‌داند که کدام در امانت و محافظت قوی‌تر هستند پس اعتبار به آن است که دیرتر اذان می‌دهد زیرا زمانی که بین دو مرد اختلاف شد که یکی گفت واقع شده و یکی کفت واقع نشده است پس قول کسی که نفی می‌کند مقدم است زیرا اصل در عدم آن است و نص اهل علم است که اگر دو نفر برای رصد فجر تعیین شدند یکی گفت طلوع کرده و یکی گفت طلوع نکرده است پس در این قول آن که می‌گوید طلوع نکرده است مقدم است زیرا اصل با آن است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلتان: يوجد في مدينتنا ثلاثة مساجد والحمد لله، وعند رفع الأذان لا يكون هناك التزام في الوقت الواحد، فكثيرا ما نصلي مباشرة بعد رفع الأذان من المسجد القريب منا، وبعد أن ننتهي بفترة نسمع النداء من مسجد آخر، فهل علينا إعادة الصلاة وما حكم الصلاة؟ في هذه الحالة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا ننصح إخواننا المؤذنين في أي بلد من بلاد الإسلام أن يَعْتَنُوا بضبط الوقت لأنهم مسؤولون أمام الله -عز وجل- عن هذه الأمانة التي جعلهم الله من رعاتها، فلا يؤذن قبل الوقت ولا يتأخر عن الوقت، أي: عن دخوله، لأن أذانه قبل الوقت قد يقتدي به من يقتدي من الناس فيصلي، وتقع صلاته قبل الوقت والصلاة قبل الوقت باطلة غير مقبولة، لا تصح إلا نفلا، ولا تبرأ بها الذمة عن الفرض، والمصلي صلاها على أنها فرض، ولكنها لا تُقبل منه على أنها فرض لأنها في غير وقتها، بل تكون نفلا.

وإن تأخر المؤذن عن الأذان في أول الوقت حَبَسَ الناسَ عن الصلاة في أول الوقت، لأن كثيرًا من الناس ينتظرون أذان المؤذن، وربما يكون هذا الأذان أذان الفجر في أيام الصوم فيبقى الناس يأكلون وقد طلع الفجر.

المهم أن المؤذن عليه مسؤولية كبيرة عظيمة، فعليه أن يتقي الله تعالى في أداء مسؤوليته، ويؤذن فور دخول الوقت حتى لا يَغُرّ الناس إن أذن قبله، ولا يؤخر الناس إن أذن متأخرًا عن دخول الوقت، وإذا كان في البلد مؤذنان فأكثر وصار أحدهما يتأخر والثاني يتقدم فالمتبع منهما من عُرف بالمحافظة وقوة أداء الأمانة، فإن لم يُعلم أيُّها أشدُّ محافظة وأقوى في أداء الأمانة فإن المعتبر المتأخر منهما، ذلك لأن الرجلين إذا اختلفا في شيء فقال أحدهما: حصل، وقال الثاني: لم يحصل، فإن المقدَّم قولُ النافي، لأن الأصل عدم ذلك، وقد نص أهل العلم على أنه إذا وَكَّلَ الرجلُ رجلين يرقبان الفجر له، فقال الأول: طلع الفجر، وقال الثاني: لم يطلع، فإنه يقدم قول من يقول: إن الفجر لم يطلع، لأن الأصل معه.

مطالب مرتبط:

(۱۹۳۲) حکم تاخیر در خواندن نماز به سبب کسالت

باید نماز را در وقتش بخوانی و برای انسان در هیچ حالی حلال نیست که نماز را از وقتش به تأخیر بندازد و باید بر حسب توانش نماز را بپا دارد...

ادامه مطلب …

(۱۹۱۵) لزوم دقت به اوقات نماز

چیزی که شایسته است در این سوال به آن توجه شود این است که به این تقویم و وقت دخول اوقات نگاه شود اگر دانستید یا غلبه‌ی ظن شما این است که این اوقات در این تقویم درست است پس به این تقویم عمل می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۹۲۸) حکم کسی که نماز صبح را تا بعد از طلوع فجر به تأخیر می‌اندازد

برای انسان جنب جایز نیست که به خاطر عدم وجود آب یا مضر بودن استعمالش نماز را به تأخیر انداخت بلکه می‌گوییم: اگر آب را یافتی پس غسل کن....

ادامه مطلب …

(۱۹۱۷) حکم تأخیر کردن نماز عشا تا نصف شب

به تأخیر انداختن نماز عشا تا نصف برای مرد و زن بدون شک افضل است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دوست می‌داشت که نماز عشا را به تأخیر بندازد....

ادامه مطلب …

(۱۹۳۴) حکم ترک نماز جماعت به سبب کلاس درس

نماز جماعت برای هر انسانی واجب است مگر این كه ضرری به معیشت آن شخص بزند که به آن احتیاج دارد یا مانند آن، پس هنگامی که با رها کردن و نرفتن کلاس ضرری به او ملحق می‌شود با نماز جماعت پس برای او حرجی نیست...

ادامه مطلب …

(۱۹۲۷) حکم خواندن قضای نماز صبح

جایز است که نماز صبح را بخوانی هنگامی که بیدار شدی اگر چه ساعت ۱۰ باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه