سه‌شنبه 15 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
3 فوریه 2026

(۱۸۷۲) حکم به تأخیر انداختن اذان به سبب مشغولیت موذن

(۱۸۷۲) سوال: بعضی از مؤذنین به سبب کار و خواب اذان را نیم ساعت به تأخیر می‌اندازند، حکم آن چیست؟

جواب:

برای کسی که وظیفه‌ای را بر عهده می‌گیرد واجب است که آن را درست ادا کند مخصوصا اگر آن کار متعلق به دیگران باشد مانند اذان، بر مؤذنین واجب است که آن را بر بهترین وجه آن به قدر استطاعتشان انجام دهند زیرا که اذان دادن برای خود و دیگران می‌باشد و برای مؤذن حلال نیست به عمد نیم ساعت بعد از دخول وقت اذان دهد زیرا که از مردم فضیلت اول وقت فوت می‌شود و چه بسا در اذان فجر که گروهی روزه باشند و تا بعد از طلوع فجر بخورند یا افطارشان را به خاطر اذان این مرد به تأخیر بیاندازند و از غروب خورشید نیز گذشته باشد.

و نصیحت من به برادران مؤذنین این است که تقوای الله را پیشه کنند و کارشان را به طور درست انجام دهند.

اما برخی اوقات عذری برای انسان پیش می‌آید مثل این خواب بر آن غلبه کند و این از او عفو می‌شود و در این حالت اگر می‌ترسد که تشویش پیش آید و مؤذنین ما حول او اذان داده‌اند و اهل آنجا نیز شنیده‌اند در این حالت احتیاجی به اذان او نیست که از وجهی تشویش پیش می‌آید و از جهت دیگر علیه او شماتت و غیبت حاصل می‌شود و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ رحمت کند کسی که غیبت را از خودش دور می‌کند

و اگر اهل آنجا صدای مؤذنین دیگر را نمی‌شنوند پس اذان بگوید اگر ۴۵ دقیقه یا نیم ساعت هم گذشته باشد و این در مورد شخصی است که معذور است نه شخصی که همیشه تأخیر می‌کند یعنی به اذان اهتمام نمی‌دهد و تأخیر می‌کند و این حرام است و اگر نمی‌تواند اذان را به بگوید مگر به این حالت پس به کسی دیگر بسپارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إن بعض المؤذنين يؤخرون الأذان نصف ساعة عن موعد الأذان بسبب النوم والعمل، ما الحكم في ذلك؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الواجب على من تولى عملا أن يكون فيه ناصحًا مُؤَدِّيا ما يجب عليه، ولاسيما العمل الذي يتعلق به فعل الغير، كالأذان مثلا، الواجب على المؤذنين أن يؤدوا عملهم على الوجه الأكمل بقدر ما يستطيعون، لأنهم يؤذنون لأنفسهم ولغيرهم، ولا يحل لمؤذن أن يتعمد تأخير الأذان إلى نصف ساعة بعد دخول الوقت لأنه بذلك يفوت على الناس فضيلة أول الوقت، وربما يكون الأذان لصلاة الفجر، ويكون هناك قوم صائمون، فيتأخر أكلهم إلى أذانه بعد أن طلع الفجر، أو يتأخر إفطارهم إذا كان في أذان المغرب إلى أن يؤذن هذا الرجل، بعد أن يمضي وقت من غروب الشمس.

نصيحتي لإخواني المؤذنين أن يتقوا الله عز وجل، وأن يتقنوا عملهم.

أما ما يطرأ على الإنسان من العذر أحيانًا -كما لو غلبه النوم- فهذا قد يعفى عنه، وفي هذه الحال -إذا كان يخشى أن يكون في أذانه تشويش، وكان المؤذنون حوله قد أسمعوا أهل حيه- فإنه لا يحتاج إلى أن يؤذن في هذه الحال لما يكون في أذانه من التشويش من وجه، ولما يحصل عليه من الشماتة والغيبة، ورحم الله امرأ كف الغيبة عن نفسه.

أما لو كان أهل الحي لا يسمعون المؤذنين فإنه يؤذن، ولو كان تأخر ثلث ساعة أو نصف ساعة، ونحن نتكلم الآن عن الشخص المعذور، لا عن الشخص الذي يكون تأخيره راتبًا، لأن من كان تأخيره راتبا -بمعنى: أنه لا يهتم بالأذان، ويتأخر – فإن ذلك حرام عليه، وإذا كان لا يستطيع أن يقوم بالأذان إلا على هذا الوجه فليدع الأذان إلى غيره.

مطالب مرتبط:

(۱۸۸۸) حکم فرستادن درود بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از اذان

صلوات بر وجه مشروع بعد از اذان سنت است و شایسته است که انسان بعد از این از اذان تبعیت کرد بگوید: (اللهم صل علی محمد و علی آل محمد، اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، إنك لا تخلف الميعاد).....

ادامه مطلب …

(۱۸۹۲) حکم صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بلافاصله بعد از اذان

شکی نیست که بدعت است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۲) حکم اذان دادن در جهت غیر قبله

رو کردن به قبله برای اذان دادن سنت است و شرط صحت اذان نیست....

ادامه مطلب …

(۱۸۵۲) آیا گذاشتن دوست بر گوش‌ها هنگام اذان سنت است؟

بله بعضی از علما گفته‌اند که سنت می‌باشد زیرا گذاشتن انگشتان بر گوش در موقع اذان صدا را تقویت می‌کند و بلدتر بودن صدا برای مؤذن افضل است...

ادامه مطلب …

(۱۸۶۶) حکم پخش اذان از طریق صوت ضبط شده

جایز نیست زیرا که اذان عبادت است و واجب است که انسان با عبادت را بجا آورد بر حسب آنچیزی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است و با خود انسان بجا می‌آید و ضبط نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۹) آیا اذان دادن بدون وضو است؟

بله برای مؤذن جایز که بدون وضو اذان بگوید زیرا که شرط صحت اذان نیست بلکه علما گفته‌اند: اذان کسی که جنب باشد نیز صحیح است اگر که مناره خارج از مسجد باشد ولی آن را مکروه دانسته‌اند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه