پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۱۸۵۵) حکم گفتن اذان و اقامه برای زنان

(۱۸۵۵) سوال: آیا برای زن نیز اذان و اقامه درست است؟ و اگر جواب بله می‌باشد برای چه زنان و مردان همتای یک دیگرند؟

جواب:

برای زن اذان و اقامه نیست زیرا که آن دو باید با صدای بلند باشند و زن به ستر و پایین بودن صدایش امر شده است تا جایی که اگر امام در نماز اشتباه کرد با زبان آن را رد نمی‌کند بلکه با کف زدن این کار را انجام می‌دهد به خاطر این رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «اذا نابكم شيء في صلاتكم فليسبح الرجال، ولتصفق النساء»[۱]  (اگر چیزی در خلال نماز شما رخ داد پس مردان سبحان الله بگویند و زنان کف بزنند)

و اما این کلمه: (إنما النساء شقائق الرجال)[۲] (زنان همتای مردانند) که گاهی اوقات مراد قائل آن مخالفت کردن با سنت شرعی و کونی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد که و زن و مرد را مساوی قرار دهند و این کلمه‌ی حقی است که اراده‌ی باطل از آن می‌شود و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بین زن و مرد از جهت خلقت، اخلاق، عقل و دینشان تفاوت گذاشته است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ “. قُلْنَ : وَمَا نُقْصَانُ دِينِنَا وَعَقْلِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟ قَالَ : ” أَلَيْسَ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ مِثْلَ نِصْفِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ ؟ “. قُلْنَ : بَلَى. قَالَ : ” فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ عَقْلِهَا، أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ، وَلَمْ تَصُمْ ؟ ” قُلْنَ : بَلَى. قَالَ : ” فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ دِينِهَا “»[۳] (من هیچ ناقص عقل و دینی را ندیده ام که عقل مرد عاقل را زودتر از شما از میان برد.» زنان گفتند : نقصان عقل و دین ما چیست با رسول الله ؟ رسول الله فرمود: آیا شهادت زن، نصف شهادت مرد نیست؟ گفتند : آری فرمود : « این از نقصان عقل اوست» آیا چنان نیست که زنی که حیض می‌شود، نماز نمی خواند و روزه نمی‌گیرد؟ گفتند: آری، چنین است. فرمود: « و این از نقصان دین اوست ») حتی صدای مرد و زن نیز متفاوت است و قوت، نشاط و تحمل نیز بین آن‌ها تفاوت دارد و عقل و فکر کردن آنها باهم فرق دارد حتی در امور شرعی نیز مختلف هستند و عقیقه‌ی مرد دو گوسفند  و زن یک گوسفند است و دیه‌ی زن، نصف دیه‌ی مرد می‌باشد و آزاد کردن برده اگر انسان مردی و زنی را آزاد کند پس آزاد کردن یک مرد دو آزاد کردن زن است و این در شرع است.

و در خلقت و شکل گیری صحبت کن و اشکالی ندارد که تفاوت بین آنها ظاهر شود و از کسانی که از آناتومی بدن می‌دانند سوال کن که فرقی بین مرد و زن می‌باشد‌؟


[۱] رواه احمد و اللفظ له (٥/٣٣٢) و البخاري (١٢١٨) و مسلم (٤٢١).

[۲] رواه احمد (٦/٢٥٦) و ابو داود (٢٣٦) و ترمذي (١١٣).

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل على المرأة أذان وإقامة؟ وإذا كان الجواب بلا، فلماذا والنساء شقائق الرجال؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: المرأة ليس عليها أذان ولا إقامة، لأن الأذان والإقامة لا بد فيهما من جَهْرٍ ، والمرأة مأمورة بالتستر وإخفاء الصوت، حتى إن الإمام إذا أخطأ فإن المرأة لا ترد عليه باللسان بل بالتصفيق، لقوله صلى الله عليه وسلم: «إذا نابكم شيء في صلاتكم فليسبح الرجال، ولتصفق النساء».

وأما هذه الكلمة: إنها النساء شقائق الرجال»، التي يريد بها قائلوها أحيانًا أن يخالفوا سنة الله تعالى الكونية والشرعية، بأن يجعلوا المرأة مساوية للرجل، فهذه كلمة حق أريد بها باطل، فالله تعالى قد ميّز بين الرجال والنساء خلقة وخلقا وعقلا ودينا، فقال النبي  صلى الله عليه وسلم: «ما رأيت من ناقصات عقل ودين أذهب للب الرجل الحازم من إحداكن»- يخاطب النساء- قالوا: يا رسول الله ما نُقصان دينها ؟ قال أليس إذا حاضت لم تُصَلِّ ولم تصم»؟ قالوا: وما نقصان عقلها؟ قال: «أليس شهادة الرجل بشهادة امرأتين؟»، حتى الصوت يختلف بين المرأة والرجل، حتى القوة والنشاط والتحمل يختلف بين المرأة والرجل، حتى العقل والتفكير يختلف بين المرأة والرجل، حتى في الأمور الشرعية، العقيقة شاتان عن الذكر وشاة عن الأنثى، ودية النفس الأنثى ديتها نصف دية الرجل، والعتق إذا أعتق الإنسان رجلا وأعتق امرأة فإعتاقه الرجل إعتاق امرأتين، هذا في الشرع.

وفي القدر والخلقة والتكوين حَدِّثْ ولا حرج في ظهور الفرق بينهما، واسأل أهل التشريح: ماذا يكون الفرق بين الرجل والمرأة؟

مطالب مرتبط:

(۱۸۵۷) حکم دادن اقامه در نماز برای مردی که تنهاست

اگر او منفرد است چیزی بر او نیست که اقامه را ترک کند زیرا که اقامه در حقش سنت است...

ادامه مطلب …

(۱۸۵۴) حکم گفتن اقامه در نماز زنان

این مسئله بین علما اختلاف است که آیا اقامه برای جماعت زنان مشروع است یا خیر؟ و نزدیکتر آن است که مشروع است...

ادامه مطلب …

(۱۸۶۰)حکم جماعتی در مسجد که در بعضی از نماز‌ها به اذان مسجد دیگر اکتفا می‌کنند

جایز است هنگامی که صدای مؤذن را می‌شنوند هرچند که در همسایگی آنها نباشد اما در مسجدی همیشه در آن نماز جماعت برپا می‌شود و مؤذنی ندارد غیر معمول و غیر متعارف است...

ادامه مطلب …

(۱۸۷۴) حکم تاخیر اذان عشا در ماه رمضان

تأخیر اذان عشا از تقدیمش افضل است زیرا که نماز عشا تأخیرش افضل است مگر این که همراه با مشقت باشد و در نیم ساعت تأخیر مشقتی برای مردم نیست و بلکه برای راحتیشان می‌باشد.....

ادامه مطلب …

(۱۸۴۸) حکم رفع اذان در صورتی که مؤذن وضو ندارد

اذان آن صحیح است ولی افضل این است که وضو داشته باشد زیرا که اذان از ذکر الله می‌باشد و در همه‌ی ذکرهای الله افضل این است که انسان بر طهارت باشد...

ادامه مطلب …

(۱۸۹۷) حکم خروج از مسجد بعد از اذان

بله جایز است برای بیدار کردن ایشان برای نماز بعد از اذان از مسجد خارج شود و سپس برای نماز با جماعت برگردد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه