پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۱۸۵۵) حکم گفتن اذان و اقامه برای زنان

(۱۸۵۵) سوال: آیا برای زن نیز اذان و اقامه درست است؟ و اگر جواب بله می‌باشد برای چه زنان و مردان همتای یک دیگرند؟

جواب:

برای زن اذان و اقامه نیست زیرا که آن دو باید با صدای بلند باشند و زن به ستر و پایین بودن صدایش امر شده است تا جایی که اگر امام در نماز اشتباه کرد با زبان آن را رد نمی‌کند بلکه با کف زدن این کار را انجام می‌دهد به خاطر این رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «اذا نابكم شيء في صلاتكم فليسبح الرجال، ولتصفق النساء»[۱]  (اگر چیزی در خلال نماز شما رخ داد پس مردان سبحان الله بگویند و زنان کف بزنند)

و اما این کلمه: (إنما النساء شقائق الرجال)[۲] (زنان همتای مردانند) که گاهی اوقات مراد قائل آن مخالفت کردن با سنت شرعی و کونی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد که و زن و مرد را مساوی قرار دهند و این کلمه‌ی حقی است که اراده‌ی باطل از آن می‌شود و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بین زن و مرد از جهت خلقت، اخلاق، عقل و دینشان تفاوت گذاشته است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ “. قُلْنَ : وَمَا نُقْصَانُ دِينِنَا وَعَقْلِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟ قَالَ : ” أَلَيْسَ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ مِثْلَ نِصْفِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ ؟ “. قُلْنَ : بَلَى. قَالَ : ” فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ عَقْلِهَا، أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ، وَلَمْ تَصُمْ ؟ ” قُلْنَ : بَلَى. قَالَ : ” فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ دِينِهَا “»[۳] (من هیچ ناقص عقل و دینی را ندیده ام که عقل مرد عاقل را زودتر از شما از میان برد.» زنان گفتند : نقصان عقل و دین ما چیست با رسول الله ؟ رسول الله فرمود: آیا شهادت زن، نصف شهادت مرد نیست؟ گفتند : آری فرمود : « این از نقصان عقل اوست» آیا چنان نیست که زنی که حیض می‌شود، نماز نمی خواند و روزه نمی‌گیرد؟ گفتند: آری، چنین است. فرمود: « و این از نقصان دین اوست ») حتی صدای مرد و زن نیز متفاوت است و قوت، نشاط و تحمل نیز بین آن‌ها تفاوت دارد و عقل و فکر کردن آنها باهم فرق دارد حتی در امور شرعی نیز مختلف هستند و عقیقه‌ی مرد دو گوسفند  و زن یک گوسفند است و دیه‌ی زن، نصف دیه‌ی مرد می‌باشد و آزاد کردن برده اگر انسان مردی و زنی را آزاد کند پس آزاد کردن یک مرد دو آزاد کردن زن است و این در شرع است.

و در خلقت و شکل گیری صحبت کن و اشکالی ندارد که تفاوت بین آنها ظاهر شود و از کسانی که از آناتومی بدن می‌دانند سوال کن که فرقی بین مرد و زن می‌باشد‌؟


[۱] رواه احمد و اللفظ له (٥/٣٣٢) و البخاري (١٢١٨) و مسلم (٤٢١).

[۲] رواه احمد (٦/٢٥٦) و ابو داود (٢٣٦) و ترمذي (١١٣).

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل على المرأة أذان وإقامة؟ وإذا كان الجواب بلا، فلماذا والنساء شقائق الرجال؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: المرأة ليس عليها أذان ولا إقامة، لأن الأذان والإقامة لا بد فيهما من جَهْرٍ ، والمرأة مأمورة بالتستر وإخفاء الصوت، حتى إن الإمام إذا أخطأ فإن المرأة لا ترد عليه باللسان بل بالتصفيق، لقوله صلى الله عليه وسلم: «إذا نابكم شيء في صلاتكم فليسبح الرجال، ولتصفق النساء».

وأما هذه الكلمة: إنها النساء شقائق الرجال»، التي يريد بها قائلوها أحيانًا أن يخالفوا سنة الله تعالى الكونية والشرعية، بأن يجعلوا المرأة مساوية للرجل، فهذه كلمة حق أريد بها باطل، فالله تعالى قد ميّز بين الرجال والنساء خلقة وخلقا وعقلا ودينا، فقال النبي  صلى الله عليه وسلم: «ما رأيت من ناقصات عقل ودين أذهب للب الرجل الحازم من إحداكن»- يخاطب النساء- قالوا: يا رسول الله ما نُقصان دينها ؟ قال أليس إذا حاضت لم تُصَلِّ ولم تصم»؟ قالوا: وما نقصان عقلها؟ قال: «أليس شهادة الرجل بشهادة امرأتين؟»، حتى الصوت يختلف بين المرأة والرجل، حتى القوة والنشاط والتحمل يختلف بين المرأة والرجل، حتى العقل والتفكير يختلف بين المرأة والرجل، حتى في الأمور الشرعية، العقيقة شاتان عن الذكر وشاة عن الأنثى، ودية النفس الأنثى ديتها نصف دية الرجل، والعتق إذا أعتق الإنسان رجلا وأعتق امرأة فإعتاقه الرجل إعتاق امرأتين، هذا في الشرع.

وفي القدر والخلقة والتكوين حَدِّثْ ولا حرج في ظهور الفرق بينهما، واسأل أهل التشريح: ماذا يكون الفرق بين الرجل والمرأة؟

مطالب مرتبط:

(۱۸۶۱) آیا گرفتن حقوق برای اذان و اقامه جایز است؟

چیزی که الان از بیت المال برای امامان و مؤذنین گرفته می‌شود حقوق نیست ولی رزقی از بیت المال، برای کسی که نفعی به عموم مردم می‌رساند تخصیص داده شده است پس حرجی در گرفتن حقوق برای امام و مؤذن نیست...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۹) آیا اذان دادن بدون وضو است؟

بله برای مؤذن جایز که بدون وضو اذان بگوید زیرا که شرط صحت اذان نیست بلکه علما گفته‌اند: اذان کسی که جنب باشد نیز صحیح است اگر که مناره خارج از مسجد باشد ولی آن را مکروه دانسته‌اند...

ادامه مطلب …

(۱۸۸۴) در اذان صبح هنگام گفتن مؤذن: “الصلاة خیر من النوم”، چه جواب بدهیم؟

مثل خودش گفته می‌شود زیرا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «إِذَا سَمِعْتُمُ النِّدَاءَ، فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ الْمُؤَذِّنُ» (هنگامی که اذان را شنیدید پس مثل آنچه مؤذن می‌گوید، بگویید) ....

ادامه مطلب …

(۱۸۸۱) اگر شخصی اذان را از رادیو بشنود جایز است که آن را تکرار کند؟

اگر اذانی است که به صورت مستقیم پخش می‌شود که یعنی برای نماز داده ‌می‌شود پس این جواب داده ‌می‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۸۴۷) مؤذن مسجد با آب وضو نمی‌گیرد و تیمم می‌کند آیا با اذان و اقامه‌ی او نماز ما صحیح است؟

واجب است که او را نصحیت کنید و برایش بیان کنید که نمازش بدون طهارت مشروع باطل است و با آن این فریضه ادا نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۸۶۴) حکم تثویب در اذان

تثویب فقط برای اذان نماز فجر است و معلوم است که اذان برای نماز فجر بعد از دخول وقت است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه