پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۱۷۹۵) حکم قضای نماز و روزه

(۱۷۹۵) سوال: زنی به سبب گرمی شدید هوا دو ماه از رمضان را روزه نگرفته است زیرا که در بادیه زندگی می‌کند و در طول سال چوپانی می‌کند و در آن وقت بسیار هوا گرم است که حتی کسانی که بزرگ هستند نیز نمی‌توانند روزه بگیرند و می‌گوید در آن زمان سنش پانزده سال بوده است و از روی جهل گاهی نماز می‌خواندم و گاهی نمی‌خواندم‌ و از این بیست سال می‌گذرد و الان سردرگم هستم که روزه‌ی آن را بگیرم یا نه؟ و در برابر آن نمازهایی که از من فوت شده است چه کنم؟

جواب:

بر او واجب است روزه‌ای که بعد از بلوغ بر آن فرض شده است را قضا کند ولی روزه‌ی قبل رسیدن او به بلوغ لازم نیست و در مورد نماز اگر قضا کرده است که بهتر است و اگر قضا نکرده نیز مشکلی در آن نیست و توبه آنچه ما قبل بوده است را محو می‌کند و گفتم که اگر قضا کرده است افضل می‌باشد زیرا که چیزی که ظاهر شد او از روی سهل‌انگاری نماز  را ترک نکرده است بلکه از روی جهل بوده است اما اگر نماز را از روی سهل‌انگاری عمدا ترک نموده است و سپس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او منت نهاده است تا بر نماز استقامت ورزد، قضایی بر نماز او نیست و بر قضای آن فایده‌ای نیز نمی‌باشد اگر هزار بار قضا کند برای این که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید:«من عمل عملاً لیس علیه أمرنا فهو رد»[۱] (هر عملی که امر ما بر آن نیست مردود است) و کسی که عمدا نماز را بدون عذر از وقتش خارج کند این عملی است که امر الله و رسولش بر آن نیست پس مردود می‌باشد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنها امرأة لم تصم شهرين من رمضان بسبب شدة الحر، لأنها كانت تعيش في البادية، وتقوم برعي الأغنام طوال العام، وكانت الحرارة شديدة جدًا في ذلك الوقت حتى الكبار لم يستطيعوا الصيام تقول: وكنت أبلغ من العمر خمس عشرة سنة في حينها أيضًا، وجهلًا مني كنت أصلي أحيانًا وأترك أحيانًا، وهذا منذ عشرين عاما، والآن أنا محتارة هل أصوم عن ذلك أم أطعم ؟ وماذا علي تجاه الصلوات الفائتة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يجب عليها أن تقضي ما تركت صيامه من بعد بلوغها، وأما ما كان قبل البلوغ فلا يلزم قضاؤه، فإنه ليس بواجب، والصلاة إن قضيتها فهو أحسن، وإن لم تقضيها فلا حرج، فالتوبة تهدم ما قبلها. وإنما قلت: إن قضت فهو أفضل، لأنها لم تتعمد الترك تهاونا فيما يظهر ولكن جهلا، وأما من ترك الصلاة عمدًا متهاونا ، ثم مَنَّ الله عليه واستقام فإنه لا يقضي الصلاة، وذلك لعدم الفائدة من قضائها، إذ لو أنه قضاها ألف مرة لم تنفعه، لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «من عمل عملا ليس عليه أمرنا فهو رد» أي: مردود عليه، ومن تعمد ترك الصلاة عن وقتها بلا عذر فقد عمل عملا ليس عليه أمر الله ورسوله، فيكون مردودا.

مطالب مرتبط:

(۱۸۲۲) حکم زنی که نماز را ترک کرده است

قول راجح از اقوال اهل علم است که تارک نماز کافر است و از دایره‌ی اسلام خارج است بنابراین او بر شما حرام است تا زمانی که به سوی دینش برگردد و نماز بخواند...

ادامه مطلب …

(۱۷۵۷) آیا غذا خوردن همراه تارک نماز جایز است؟

هنگامی که تارک نماز مرتد و کافر باشد پس جایز نیست که همراه او سکنی گزید بلکه هجر او واجب است مگر این که برای دعوت او به سوی اسلام و حق باشد...

ادامه مطلب …

(۱۸۰۷) آیا نماز‌های فوت شده کفاره‌ای دارد؟

بر تو لازم است که توبه‌ای صادقانه و نصوح به سوی الله بکنی و زیاد اعمال صالح انجام دهی و آنچه از تو فوت شده است را قضا نکنی زیرا که اگر قضا کنی برای تو فایده‌ای ندارد

ادامه مطلب …

(۱۷۹۶) حکم قضای نمازهای فوت شده

قضای آنچه گذشته است لازم نیست ولی بر او واجب است به سوی الله توبه کند و اعمال صالح را زیاد انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۱۸۳۰) حکم شخصی که بعضی نمازهای فرض را می‌خواند و بعضی دیگر را نمی‌خواند

در خطر بسیار عظیمی قرار دارد زیرا که بعضی از علما گفته‌اند کسی که حتی یک نماز را به عمد از وقتش خارج کند و آن را ترک کند کافر گشته است...

ادامه مطلب …

(۱۸۱۲) اگر پدر یا مادر نماز نخوانند جایز است که بعد از وفاتشان بجای آنها نماز خواند؟

از جای ایشان نه نماز و نه روزه و نه صدقه بجا نمی‌آید زیرا که طبق قول راجح کسی که از روی سهل انگاری نماز را ترک کند کفر مرتد است و از اسلام خارج می‌شود و کافر مرتد عمل صالح اگر انجام هم دهد به او نفعی نمی‌رساند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه