دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۱۷۸۴) حکم کمک به شخصی كه نماز و روزه را بجای نمی‌آورد

(۱۷۸۴) سوال: پیش ما مرد مسنّ و عاجزی است که نماز و روزه را بجای نمی‌آورده است از قبل پیری تا الان و مرد شرّی بوده که مردم را اذیت می‌کرده است و با دیگران با کلمات بد صحبت می‌کرده است با وجود این عقلش سالم بوده است و الان از ما و دیگران می‌خواهد که کمکش کنیم و غذا به او بدهیم. آیا بر ما لازم است که به او بدهیم یا چکار کنیم؟ با وجود این که نصیحت را قبول نمی‌کند. لطفا ما را راهنمایی کنید بارک الله فیکم.

جواب:

اگر این مرد اوصافی که سؤال کننده گفتند را دارد که نماز و روزه را بجای نمی‌آورد پس او حرمتی ندارد و شایسته نیست که چیزی از غذا و نوشیدنی و یا غیره به او کمک شود زیرا او از اسلام مرتد گشته است و حکم او این است که به اسلام دعوت شود و اگر توبه کرد و که از او پذیرفته می‌شود  و هر آنچه برای مسملین لازم است در حق این نیز همینگونه می‌باشد و اگر امتناع کرد و بر ردّتش استمرار کرد پس واجب است که کشته شود و جایز نیست که غسل و کفن کرده شود و بر او نماز خواند نمی‌شود و همراه مسلمین دفن نمی‌شود و دعای رحمت و مغفرت برایش کرده نمی‌شود چون که او از اهل رحمت و مغفرت نیست برای این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَمَن یَرۡتَدِدۡ مِنكُمۡ عَن دِینِهِۦ فَیَمُتۡ وَهُوَ كَافِرࣱ فَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ حَبِطَتۡ أَعۡمَـٰلُهُمۡ فِی ٱلدُّنۡیَا وَٱلۡـَٔاخِرَةِۖ وَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ أَصۡحَـٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِیهَا خَـٰلِدُونَ} [سوره البقرة: ۲۱۷] (و هر کس از شما که از دینش بر گردد و در حال کفر بمیرد، پس آنان اعمال‌شان در دنیا و آخرت تباه شده است، و آنان اهل آتش (دوزخ) اند، و همیشه در آن خواهند بود) اما شرارت او بر مردم موجب ردّتش نمی‌شود و اینجا به مصلحت توجه می‌شود اگر مصلحت اقتضا کند که کمک شود پس کمک می‌شود وگرنه خیر و بر متولیان امر واجب است که مقابل شر و فساد اهل فساد بایستد تا امور مردم اصلاح شود و در بین جامعه هرج و مرج به وجود نیاید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لنا جار رجل مسن وعاجز، لا يصوم ولا يصلي قبل العجز وحتى الآن، وهو رجل شرير يتعدى على الناس، ويتكلم عليهم بكلمات سيئة، علما بأن عقله سليم، ويطلب منا ومن الآخرين أن يساعدوه، ويطلب منهم الطعام. هل علينا أن نعطيه أم ماذا؟ علما بأنه لا يقبل النصيحة. أفيدونا بارك الله فيكم.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا الرجل كما وصفته السائلة لا يصلي ولا يصوم فإنه لا حرمة له ولا ينبغي أن نُعِينه بشيء يطلبه من أكل أو شرب أو لباس أو غير ذلك، لأن المرتد عن الإسلام حكمه أن يُدْعَى إلى الإسلام، فإن أجاب وتاب إلى الله -عز وجل- من رِدَّتِهِ قُبِلَ منه، وصار له ما للمسلمين وعليه ما على المسلمين وإن امتنع واستمر على ردته فإنه يجب أن يُقتل، وفي حال قتله على الردة لا يجوز أن يغسل ولا أن يكفن، ولا أن يصلَّى عليه، ولا أن يُقَبَرَ مع المسلمين، ولا أن يُدْعَى له بالرحمة والمغفرة، لأنه ليس من أهل الرحمة والمغفرة، لأن الله تعالى يقول: ﴿ وَمَن يَرْتَدِ دْمِنكُمْ عَن دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُوْلَيكَ حَبِطَتْ أَعْمَلُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَيكَ أَصْحَبُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴾ [البقرة: ٢١٧].

أما إذا كان هذا الرجل شريرًا وذا عدوان على الناس، لكنه لم يحصل منه ما يوجب الردة، فإنه ينظر للمصلحة فإن اقتضت المصلحة أن يُعان بشيء من الأمور أعِينَ ، وإن لم تقتض المصلحة ذلك فإنه لا يُعان، ويجب على ولاة الأمور أن يَرْدَعُوا أهل الشر والفساد عن شرهم وفسادهم، حتى تستقيم أمور الناس، ولا تحصل الفوضى في مجتمعهم.

مطالب مرتبط:

(۱۸۲۵) حکم شوهری که نماز و روزه را بجا نمی‌آورد

اما این که او نماز را ترک کرده است مقتضای این است که کافر می‌باشد و از اسلام خارج شده است و مادامی که بر آن اصرار دارد ادامه دادن با او جایز نیست و اگر امکان نصیحت و راهنمایی برای او می‌باشد پس واجب است که او را نصیحت کنی...

ادامه مطلب …

(۱۸۳۷) حکم شخصی که بعضی از نمازهایش را نمی‌خواند

با آنها باقی بمان و آنها را نصیحت کن و گاهی آنها را تحذیر بده و گاهی هم آنها ترغیب کن و از الله بخواه که هدایتشان کند....

ادامه مطلب …

(۱۷۴۸) حکم دعا برای تارک نماز

برای این سوال کننده جایز نیست که برای پدرش که با تارک نماز بودن از دنیا رفته است دعا کند چون که تارک نماز کافر است و طبق قول راجح از ملت اسلام خارج گشته است...

ادامه مطلب …

(۱۷۸۹) حکم قضای نمازهای ترک شده

در مورد نمازهایی که ترک کرده‌ای و سوال کننده را الان مخاطب قرار می دهم که توبه در مورد آن کفایت می‌کند و باقی عمرت آن را خوب بجای آور و آنچه فوت شده است قضا ندارد...

ادامه مطلب …

(۱۸۱۲) اگر پدر یا مادر نماز نخوانند جایز است که بعد از وفاتشان بجای آنها نماز خواند؟

از جای ایشان نه نماز و نه روزه و نه صدقه بجا نمی‌آید زیرا که طبق قول راجح کسی که از روی سهل انگاری نماز را ترک کند کفر مرتد است و از اسلام خارج می‌شود و کافر مرتد عمل صالح اگر انجام هم دهد به او نفعی نمی‌رساند...

ادامه مطلب …

(۱۸۰۶) نماز‌های قضا شده‌ی گذشته را چگونه جبران بکنم؟

ترک نماز کفر است و انسان را از دایره‌ی اسلام خارج می‌کند ولی به شما می‌گوییم که لازم نیست قضای من نماز‌های گذشته را بجای آوری بلکه به سوی الله توبه کن و زیاد اعمال صالح و استغفار و نوافل بجای آورد تا الله گذشته‌ی تو را عفو کند.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه