سه‌شنبه 18 ذیقعده 1447
۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
5 می 2026

(۱۷۷۹) آیا برای من جایز است که برای میت بی‌نماز، نماز بخوانم؟

(۱۷۷۹) سوال: هنگامی که انسانی فوت کرد و ظن غالب من این است که او اصلا نماز نمی‌خوانده است پس برای من جای است که بر او نماز بخوانم یا چکار کنم؟

جواب:

در این برنامه بیان کردیم و در رساله‌ای که نوشتیم واضح ساختم که قرآن و سنت و اقوال صحابه برآن دلالت دارند که تارک نماز که از روی سهل‌انگاری و کسالت نماز را ترک کند، کافر و از ملت اسلام خارج هستند ولی به مجرد گمان جایز نیست که حکم به تارک بودن فردی در نماز کنیم زیرا اصل بر مسلمان بودن او می‌باشد که بر او نماز خوانده می‌شود برای این که نماز در نفوس مسلمین عظیم است و اگر شخصی برای نماز خواندن بر او آورند پس به مجرد ظن جایز نیست که نماز بر او نخوانیم بله اگر یقین داری که او نماز نمی‌خوانده است پس بر تو جایز نیست که بر او نماز بخوانی زیرا که نماز بر غیر مسلمان حرام است به خاطر این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌فرماید: {وَلَا تُصَلِّ عَلَىٰۤ أَحَدࣲ مِّنۡهُم مَّاتَ أَبَدࣰا وَلَا تَقُمۡ عَلَىٰ قَبۡرِهِۦۤۖ إِنَّهُمۡ كَفَرُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَمَاتُوا۟ وَهُمۡ فَـٰسِقُونَ} [سوره التوبة: ۸۴] (و هرگز بر هیچ یک از آن‌ها که مرده است، نماز نخوان، و بر (کنار) قبرش نایست، بی‌گمان آن‌ها به الله و رسولش کافر شدند، و در حالی‌که فاسق (و نافرمان) بودند؛ مردند) و {مَا كَانَ لِلنَّبِیِّ وَٱلَّذِینَ ءَامَنُوۤا۟ أَن یَسۡتَغۡفِرُوا۟ لِلۡمُشۡرِكِینَ وَلَوۡ كَانُوۤا۟ أُو۟لِی قُرۡبَىٰ مِنۢ بَعۡدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُمۡ أَنَّهُمۡ أَصۡحَـٰبُ ٱلۡجَحِیمِ} [سوره التوبة: ۱۱۳] (برای پیامبر و کسانی‌که ایمان آوردند (شایسته) نبود که برای مشرکان طلب آمرزش کنند، – هر چند از نزدیکان‌شان باشند- بعد از آنکه برای آن‌ها روشن شد که آن‌ها اهل دوزخند) نماز برای میت شفاعت کردن او نزد الله می‌باشد که برای کسی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از او راضی نیست حلال نمی‌باشد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلَا یَشۡفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ٱرۡتَضَىٰ وَهُم مِّنۡ خَشۡیَتِهِۦ مُشۡفِقُونَ} [سوره اﻷنبياء: ۲۸] (و آن‌ها جز برای کسی‌که (الله از او خشنود باشد و) بپسندد، شفاعت نمی‌کنند، و آن‌ها از ترس او بیمناک‌اند) و همچنین نفعی به آن کسی که برای شفاعت می‌شود نیز ندارد: {یَوۡمَىِٕذࣲ لَّا تَنفَعُ ٱلشَّفَـٰعَةُ إِلَّا مَنۡ أَذِنَ لَهُ ٱلرَّحۡمَـٰنُ وَرَضِیَ لَهُۥ قَوۡلࣰا} [سوره طه: ۱۰۹] (آن روز شفاعت (هیچ کس) سود نمی‌بخشد، جز کسی‌که (الله) رحمان به او اجازه داده، و گفتار او را پسندیده است) و :{وَكَم مِّن مَّلَكࣲ فِی ٱلسَّمَـٰوَ ٰ⁠تِ لَا تُغۡنِی شَفَـٰعَتُهُمۡ شَیۡـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ أَن یَأۡذَنَ ٱللَّهُ لِمَن یَشَاۤءُ وَیَرۡضَىٰۤ} [سوره النجم: ۲۶] (و چه بسیار فرشتگانی که در آسمان‌ها هستند که شفاعت آن‌ها هیچ سودی نمی‌بخشد، مگر پس از آنکه الله برای هرکس که بخواهد اجازه دهد و راضی باشد(

و خلاصه این است که جایز نیست که بر چنین چیز بزرگ و عظیمی با ظن حکم شود و آن هم کفر باشد بلکه فقط با یقین حکم کرده می‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا مات الإنسان ويغلب على ظني أنه لا يصلي إطلاقا، فهل يجوز لي أن أصلي عليه أم ماذا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: تقدم لنا عبر هذا البرنامج، وفي رسالة كتبناها أن تارك الصلاة كسلا وتهاونا يكون كافرًا خارجًا عن الإسلام، وبَيَّنا دلالة الكتاب والسنة وأقوال الصحابة على هذا، ولكن لا يجوز لنا أن نحكم بترك الصلاة على شخص بمجرد الظن لأن الأصل في المسلم أن يصلي، لعظم الصلاة في نفوس المسلمين، فإذا قدم شخص للصلاة عليه، وكان يغلب على ظن أحد من الناس أنه لا يصلي، فإنه لا يجوز له أن يترك الصلاة عليه بمجرد الظن، نعم لو تيقن أنه لا يصلي فإنه لا يجوز له أن يصلي عليه، لأن الصلاة على غير المسلم حرام، لقوله تعالى: ﴿ وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِّنْهُم مَّاتَ أَبَدًا وَلَا نَقُمْ عَلَى قبره [التوبة: ٨٤]، وقوله تعالى: ﴿ مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ ءَامَنُوا أَن يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَبُ الجَحِيمِ ﴾ [التوبة: ۱۱۳]، والصلاة على الميت شفاعة له إلى الله -عز وجل-، والشفاعة لا تحل لمن لا يرضاه الله، لقوله تعالى: ﴿ وَلَا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ أرتضى ﴾ [الأنبياء: ۲۸] وهي أيضًا لا تنفع المشفوع له، لقوله تعالى: ﴿ يَوْمَيذِ لا تَنفَعُ الشَّفَعَةُ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمَنُ وَرَضِيَ لَهُ قَولًا ﴾ [طه: ١٠٩] وقوله : و وكومين ملك فِي السَّمَوَاتِ لَا تُغْنِي شَفَعَهُمْ شَيْئًا إِلَّا مِنْ بَعْدِ أَن يَأْذَنَ اللَّهُ لِمَن يَشَاءُ وَيَرْضَى [النجم: ٢٦].

وخلاصة القول: إنه لا يجوز للإنسان أن يحكم بالظن هذا الحكم العظيم الكبير وهو الكفر ، بل لا يحكم به إلا إذا تيقن.

مطالب مرتبط:

(۱۷۹۸) آیا قضای نماز روزهای عادت ماهیانه واجب است؟

قضای نماز برای زن حائض واجب نیست و شستن سر در أثنا حیض اشکالی ندارد و چیزی نشنیده‌ام که جایز نباشد بلکه می‌تواند سرش یا بدنش هر طور که خواست بشوید...

ادامه مطلب …

(۱۸۰۳) حکم قضای نمازهایی که فوت شده است

نیازی به قضای آنچه از شما فوت شده است نیست زیرا که اگر قضا نیز بکنی فایده‌ای ندارد برای این که وقتی بدون عذر شرعی از وقت خارج شود قضا فایده‌ای ندارد....

ادامه مطلب …

(۱۷۴۸) حکم دعا برای تارک نماز

برای این سوال کننده جایز نیست که برای پدرش که با تارک نماز بودن از دنیا رفته است دعا کند چون که تارک نماز کافر است و طبق قول راجح از ملت اسلام خارج گشته است...

ادامه مطلب …

(۱۷۸۸) حکم ترک نماز و بازگشت به آن

بر تو واجب است که الان به سوی الله توبه کنی از ترک کردن نماز و زیاد عمل صالح انجام دهی و طبق قول راجح قضای آن بر تو واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۱۸۳۴) حکم کسی که نماز مغرب را در شب زفاف ترک کرده و آن را در وقت دیگر قضا کرده است

تأخیر از وقت آن جایز نیست زیرا که با شکرگذاری این نعمتی که برای او حاصل شده است منافات دارد....

ادامه مطلب …

(۱۸۲۹) حکم ازدواج با شخصی که نماز نمی‌خواند

حل این مشکل الان با جدا شدن این است تا این که به اسلام برگردد و نماز را اقامه کند و اگر نماز خواند عقد جدید بسته می‌شود و جایز نیست که بر عقد قبلی بنا شود زیرا که آن عقد باطل است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه