شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۱۷۶۴) حکم جواب دادن سلام تارک نماز

(۱۷۶۴) سوال: آیا برای مسلمان جواب دادن سلام، تارک نماز یا اهل کتاب جایز است؟

جواب:

بله برای مسلمان اگر یکی از اهل کتاب یا غیر اهل کتاب بر او سلام کرد جایز است که جوابش را بدهد چون که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن امر کرده است و بلکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةࣲ فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤۗ} [سوره النساء: ۸۶] (و چون شما را تحیت (و سلام) گویند، پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید) و نگفت که اگر مسملین به شما سلام کردند بلکه عام گفته است: {وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةࣲ فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤۗ} [سوره النساء: ۸۶] (و چون شما را تحیت (و سلام) گویند، پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «إذا سلم عليكم أهل الكتاب فقولوا: و عليكم»[۱] (هنگامی که از اهل کتاب به شما سلام کرد بگویید: و علیکم)

و برای همین، هنگامی که کافری به ما سلام کرد مثل سلام او سلامش را می‌کنیم پس هنگامی که گفت: السلام علیکم با لفظ صریح سلام، می‌گوییم: علیکم السلام و اگر گفت اهلا و سهلا پس می‌گوییم: اهلا و سهلا و اگر گفت: صبحکم الله بالخیر پس می‌گوییم: صبحکم الله بالخیر و اینگونه مثل خودشان جوابشان را می‌دهیم تا امر الله را اجرا کرده باشیم.

اما برای انسان شایسته است تا حد توانش کفار را به سوی اسلام دعوت دهد و چقدر کافر و ملحدی بوده‌اند که الله بر آنها منت نهاد و با جواب سلام شخصی، مسلمان گشته‌اند یعنی با جواب سلامشان قلبشان میل پیدا کرده تا این که الله آنها را هدایت کرده است و ایمان آورده‌اند.


[۱] [رواه البخاري (٦٢٥٨) و مسلم (٢١٦٣)]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمسلم أن يَرُدَّ التحية على تارك الصلاة أو على أهل الكتاب؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم يجوز للمسلم إذا سَلَّمَ عليه أحد من أهل الكتاب أو من غيرهم أن يرد عليهم السلام، لأن النبي صلى الله عليه وسلم أمر بذلك، بل إن الله تعالى قال: ﴿ وَإِذَا حُتِيتُم بِنَحِيَّةٍ فَحَدُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ﴾ [النساء:86]، ولم يقل: وإذا حَيَّاكُمْ المسلمون، بل هو عام: ﴿ وَإِذَا حُمِّيتُم بِنَحِيَّةٍ فَحَيوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ﴾ [النساء: ٨٦]، وقال النبي -صلى الله عليه وآله وسلم-: «إذا سلم عليكم أهل الكتاب فقولوا: وعليكم».

وعلى هذا إذا سلم علينا الكافر رددنا عليه بمثل ما سلم، فإذا قال: السلام عليكم. بلفظ صريح في السلام، قلنا: عليكم السلام. وإذا قال: أهلا وسهلا. قلنا: أهلا وسهلا وإذا قال: صبحكم الله بالخير. قلنا: صبحكم الله بالخير. وهكذا نحييه بمثل ما حيانا به، امتثالا لأمر الله -عز وجل-.

ولكن ينبغي للإنسان أن يحرص على أن يدعو الكفار إلى دين الله -عز وجل- ما استطاع إلى ذلك سبيلا، وكم من إنسان كان كافرًا أو مُلْحِدًا فمن الله عليه بالهداية على يد شخص رد عليه السلام، يعني: أجابه برد السلام، وبسط له نفسه وشرح له صدره حتى هداه الله -عز وجل- وآمن.

مطالب مرتبط:

(۱۷۴۱) بلوغ و واجب شدن نماز

مهم این است که انسان به بلوغ برسد تا نماز بر او واجب می‌شود که با یکی از این امور سه‌گانه حاصل می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۷۸۵) آیا کسی که نماز را از روی کسالت ترک می‌کند از ملت اسلام خارج می‌شود؟

قول راجح از اقوال اهل علم، کسی که از روی سهل‌انگاری و کسالت نماز را ترک کند کافر می‌گردد و در این منبر ادله‌هایی از قرآن و سنت و اقوال صحابه بر صحیح و مناسب بودن حکم بیان کردیم.....

ادامه مطلب …

(۱۷۸۶) پدر و برادرانمان نماز نمی‌خوانند، لطفا ما را راهنمایی کنید

شما باید صبر داشته باشید و از آن احتساب اجر کنید و منتظر گشایشی از سوی الله باشید که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «وَاعلم أَنَّ النَّصْرَ مَعَ الصَّبْرِ، وَأَنَّ الْفَرَجَ مَعَ الْكَرْبِ، وَأَنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا»[5] (و بدان که یاری خداوند با شکیبایی وگشایش همراه سختی است و همراه با سختی، آسانی است)...

ادامه مطلب …

(۱۷۶۸) چگونگی تعامل با نزدیکانی که نماز نمی‌خوانند

اگر که این اشخاصی که اصلا نماز نمی‌خوانند از خویشاوندانش هستند پس باید پی در پی آنها را نصیحت کند ولی خودش مثل آنها نگردد و واجب است که از آنها دوری کند و سلامشان را نکند و دعوتشان را اجابت نکند و ایشان را به خانه‌اش دعوت نکند و بر این صبر پیشه کند...

ادامه مطلب …

(۱۷۹۱) حکم شرع در مورد قضای نمازی که فوت شده است

قول راجح آن می‌باشد کسی که نماز را عمدا ترک کند تا از وقتش خارج شود پس از او قبول نمی‌شود اگر هزار بار نماز بخواند زیرا که نماز عبادتی است که محدود به وقت خاصی است و فقط در وقت خودش قبول می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۷۴۳) حکم تجدید وضو در حالت بی‌هوشی

وضو با بی‌هوشی باطل می‌شود چون که بی‌هوشی از خواب شدیدتر است و خواب هنگامی سنگین شود تا جایی که شخص خوابیده متوجه خارج شدن چیزی از خود نشود، وضو را باطل می‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه