جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۱۷۶۴) حکم جواب دادن سلام تارک نماز

(۱۷۶۴) سوال: آیا برای مسلمان جواب دادن سلام، تارک نماز یا اهل کتاب جایز است؟

جواب:

بله برای مسلمان اگر یکی از اهل کتاب یا غیر اهل کتاب بر او سلام کرد جایز است که جوابش را بدهد چون که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن امر کرده است و بلکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةࣲ فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤۗ} [سوره النساء: ۸۶] (و چون شما را تحیت (و سلام) گویند، پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید) و نگفت که اگر مسملین به شما سلام کردند بلکه عام گفته است: {وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةࣲ فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤۗ} [سوره النساء: ۸۶] (و چون شما را تحیت (و سلام) گویند، پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «إذا سلم عليكم أهل الكتاب فقولوا: و عليكم»[۱] (هنگامی که از اهل کتاب به شما سلام کرد بگویید: و علیکم)

و برای همین، هنگامی که کافری به ما سلام کرد مثل سلام او سلامش را می‌کنیم پس هنگامی که گفت: السلام علیکم با لفظ صریح سلام، می‌گوییم: علیکم السلام و اگر گفت اهلا و سهلا پس می‌گوییم: اهلا و سهلا و اگر گفت: صبحکم الله بالخیر پس می‌گوییم: صبحکم الله بالخیر و اینگونه مثل خودشان جوابشان را می‌دهیم تا امر الله را اجرا کرده باشیم.

اما برای انسان شایسته است تا حد توانش کفار را به سوی اسلام دعوت دهد و چقدر کافر و ملحدی بوده‌اند که الله بر آنها منت نهاد و با جواب سلام شخصی، مسلمان گشته‌اند یعنی با جواب سلامشان قلبشان میل پیدا کرده تا این که الله آنها را هدایت کرده است و ایمان آورده‌اند.


[۱] [رواه البخاري (٦٢٥٨) و مسلم (٢١٦٣)]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمسلم أن يَرُدَّ التحية على تارك الصلاة أو على أهل الكتاب؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم يجوز للمسلم إذا سَلَّمَ عليه أحد من أهل الكتاب أو من غيرهم أن يرد عليهم السلام، لأن النبي صلى الله عليه وسلم أمر بذلك، بل إن الله تعالى قال: ﴿ وَإِذَا حُتِيتُم بِنَحِيَّةٍ فَحَدُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ﴾ [النساء:86]، ولم يقل: وإذا حَيَّاكُمْ المسلمون، بل هو عام: ﴿ وَإِذَا حُمِّيتُم بِنَحِيَّةٍ فَحَيوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ﴾ [النساء: ٨٦]، وقال النبي -صلى الله عليه وآله وسلم-: «إذا سلم عليكم أهل الكتاب فقولوا: وعليكم».

وعلى هذا إذا سلم علينا الكافر رددنا عليه بمثل ما سلم، فإذا قال: السلام عليكم. بلفظ صريح في السلام، قلنا: عليكم السلام. وإذا قال: أهلا وسهلا. قلنا: أهلا وسهلا وإذا قال: صبحكم الله بالخير. قلنا: صبحكم الله بالخير. وهكذا نحييه بمثل ما حيانا به، امتثالا لأمر الله -عز وجل-.

ولكن ينبغي للإنسان أن يحرص على أن يدعو الكفار إلى دين الله -عز وجل- ما استطاع إلى ذلك سبيلا، وكم من إنسان كان كافرًا أو مُلْحِدًا فمن الله عليه بالهداية على يد شخص رد عليه السلام، يعني: أجابه برد السلام، وبسط له نفسه وشرح له صدره حتى هداه الله -عز وجل- وآمن.

مطالب مرتبط:

(۱۷۸۷) حکم انجام حج برای شخص تارک نماز

اگر نماز را ترک کرده و در سلامت عقل بوده است که کافر گشته است والعیاذ بالله و زمانی که کافر باشد پس جایز نیست که برای حج شود و برای او دعا شود...

ادامه مطلب …

(۱۸۲۳) حکم نماز نخواندن از روی جهل

نماز نخواندش از روی جهل بوده است و از روی سهل‌انگاری و کسالت نبوده است و مثل این حکم کفرش نمی‌شود و عقد نکاحش صحیح است...

ادامه مطلب …

(۱۷۶۹) مادرم نماز نمی‌خواند مگر در رمضان، چگونه او را نصیحت کنم؟

نصیحت من به این زن این است که تقوای الهی را رعایت کند و به آنچه الله از نمازهای پنجگانه را فرض گردانیده است بجای آورد و کسی که نماز را بدون عذر ترک کند کافر و مرتد می‌گردد...

ادامه مطلب …

(۱۸۱۰) حکم شخصی که زیاد صدقه می‌دهد اما نماز نمی‌خواند

برایش واضح سازید که ترک نماز او را کافر می‌کند و اگر صدقه دهد و روز برود و حج و عمره را بجا آورد و همچنان بر ترک نماز اصرار ورزد بداند که هیچ کدام از آن اعمال برای او فایده ندارد و از او قبول نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۸۰۷) آیا نماز‌های فوت شده کفاره‌ای دارد؟

بر تو لازم است که توبه‌ای صادقانه و نصوح به سوی الله بکنی و زیاد اعمال صالح انجام دهی و آنچه از تو فوت شده است را قضا نکنی زیرا که اگر قضا کنی برای تو فایده‌ای ندارد

ادامه مطلب …

(۱۸۳۲) موقف زنی که شوهرش نماز نمی‌خواند

برای این زن واجب است که بعد از تلاشی که در نصیحت کردن می‌توانسته انجام دهد این است که از او جدا شود و فرزندانش را به سوی اهل خود ببرد زیرا که شوهرش که نماز نمی‌خواند کافر مرتد از اسلام برگشته است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه