یکشنبه 30 ذیقعده 1447
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
17 می 2026

(۱۷۶۴) حکم جواب دادن سلام تارک نماز

(۱۷۶۴) سوال: آیا برای مسلمان جواب دادن سلام، تارک نماز یا اهل کتاب جایز است؟

جواب:

بله برای مسلمان اگر یکی از اهل کتاب یا غیر اهل کتاب بر او سلام کرد جایز است که جوابش را بدهد چون که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن امر کرده است و بلکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةࣲ فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤۗ} [سوره النساء: ۸۶] (و چون شما را تحیت (و سلام) گویند، پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید) و نگفت که اگر مسملین به شما سلام کردند بلکه عام گفته است: {وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةࣲ فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤۗ} [سوره النساء: ۸۶] (و چون شما را تحیت (و سلام) گویند، پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «إذا سلم عليكم أهل الكتاب فقولوا: و عليكم»[۱] (هنگامی که از اهل کتاب به شما سلام کرد بگویید: و علیکم)

و برای همین، هنگامی که کافری به ما سلام کرد مثل سلام او سلامش را می‌کنیم پس هنگامی که گفت: السلام علیکم با لفظ صریح سلام، می‌گوییم: علیکم السلام و اگر گفت اهلا و سهلا پس می‌گوییم: اهلا و سهلا و اگر گفت: صبحکم الله بالخیر پس می‌گوییم: صبحکم الله بالخیر و اینگونه مثل خودشان جوابشان را می‌دهیم تا امر الله را اجرا کرده باشیم.

اما برای انسان شایسته است تا حد توانش کفار را به سوی اسلام دعوت دهد و چقدر کافر و ملحدی بوده‌اند که الله بر آنها منت نهاد و با جواب سلام شخصی، مسلمان گشته‌اند یعنی با جواب سلامشان قلبشان میل پیدا کرده تا این که الله آنها را هدایت کرده است و ایمان آورده‌اند.


[۱] [رواه البخاري (٦٢٥٨) و مسلم (٢١٦٣)]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمسلم أن يَرُدَّ التحية على تارك الصلاة أو على أهل الكتاب؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم يجوز للمسلم إذا سَلَّمَ عليه أحد من أهل الكتاب أو من غيرهم أن يرد عليهم السلام، لأن النبي صلى الله عليه وسلم أمر بذلك، بل إن الله تعالى قال: ﴿ وَإِذَا حُتِيتُم بِنَحِيَّةٍ فَحَدُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ﴾ [النساء:86]، ولم يقل: وإذا حَيَّاكُمْ المسلمون، بل هو عام: ﴿ وَإِذَا حُمِّيتُم بِنَحِيَّةٍ فَحَيوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ﴾ [النساء: ٨٦]، وقال النبي -صلى الله عليه وآله وسلم-: «إذا سلم عليكم أهل الكتاب فقولوا: وعليكم».

وعلى هذا إذا سلم علينا الكافر رددنا عليه بمثل ما سلم، فإذا قال: السلام عليكم. بلفظ صريح في السلام، قلنا: عليكم السلام. وإذا قال: أهلا وسهلا. قلنا: أهلا وسهلا وإذا قال: صبحكم الله بالخير. قلنا: صبحكم الله بالخير. وهكذا نحييه بمثل ما حيانا به، امتثالا لأمر الله -عز وجل-.

ولكن ينبغي للإنسان أن يحرص على أن يدعو الكفار إلى دين الله -عز وجل- ما استطاع إلى ذلك سبيلا، وكم من إنسان كان كافرًا أو مُلْحِدًا فمن الله عليه بالهداية على يد شخص رد عليه السلام، يعني: أجابه برد السلام، وبسط له نفسه وشرح له صدره حتى هداه الله -عز وجل- وآمن.

مطالب مرتبط:

(۱۷۶۵) آیا ترک نماز، کفر اصغر است؟

وقتی ما این مسئله را به کتاب الله و سنت رسولش برگردانیم می‌بینیم که به کفر تارک نماز دلالت می‌دهند و از دایره‌ی اسلام خارج می‌شوند....

ادامه مطلب …

(۱۷۷۸) نصیحت کردن اشخاص بی‌نماز

باید او را نصیحت کنی، با گفتگو یا پیام یا هدیه دادن نوار و رسائل شاید که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را به دست شما هدایت کرد...

ادامه مطلب …

(۱۸۱۰) حکم شخصی که زیاد صدقه می‌دهد اما نماز نمی‌خواند

برایش واضح سازید که ترک نماز او را کافر می‌کند و اگر صدقه دهد و روز برود و حج و عمره را بجا آورد و همچنان بر ترک نماز اصرار ورزد بداند که هیچ کدام از آن اعمال برای او فایده ندارد و از او قبول نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۷۹۰) توبه‌ی شخص بی‌نماز

وبه‌ی شما گناهان قبل شما را پاک می‌گرداند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را با این توبه می‌بخشد

ادامه مطلب …

(۱۸۰۶) نماز‌های قضا شده‌ی گذشته را چگونه جبران بکنم؟

ترک نماز کفر است و انسان را از دایره‌ی اسلام خارج می‌کند ولی به شما می‌گوییم که لازم نیست قضای من نماز‌های گذشته را بجای آوری بلکه به سوی الله توبه کن و زیاد اعمال صالح و استغفار و نوافل بجای آورد تا الله گذشته‌ی تو را عفو کند.

ادامه مطلب …

(۱۸۳۶) حکم دختر بالغی که ۱۸ سال دارد و نماز نخوانده است

صحیح در نزد ما این است که اگر عمدا و بدون عذر شرعی نماز را ترک کرده است قضا ندارد زیرا که قضای آن به او نفعی نمی‌رساند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه