چهارشنبه 1 صفر 1448
۲۴ تیر ۱۴۰۵
15 جولای 2026

(۱۶۹۳) حکم مشاهده‌ی ترشحات زرد و قهوه‌ای در آغاز عادت ماهیانه

(۱۶۹۳) سوال: اگر زنی دوره‌ی ماهیانه‌اش را با دیدن خط‌های باریک، کوچک و قهوه‌ای رنگ  آغاز شود سپس بعد از يك یا دو روز، خونریزی شروع ‌شود، چه حکمی دارد؟ آیا زن با دیدن این علامت، باید نماز خواندن را ترک کند؟

جواب:

حيض، خون خالصی است که جاری می‌شود اما لکه‌ی تیره یا زردی، حیض نیست. أم عطية رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا نیز چنان که در صحیح بخاری آمده است می‌گوید: «کُنَّا لا نَعُدُّ الکُدرَةَ وَالصُفرَةَ شَیئًا»[۱] : (ما لکه‌ی تیره و زردی را حیض به حساب نمی‌آوردیم). در روایت ابو داود این عبارت را افزوده است که گفت: «بعد الطهر شيئاً»[۲] : (بعد از پاک شدن). باید دانست که این لکه‌ی تیره یا زردی اگر در اثنای دوره‌ی حیض باشد، جزو حیض است.

شیخ بزرگوار! مسائل حيض بسیار مفصل و طولانی است و بانوان پیوسته درباره‌ی آن می‌پرسند؛ آیا کتاب معینی در این رابطه وجود دارد تا خواهران به آن مراجعه نمایند؟

جواب: کتاب مشخصی در این مورد نیست؛ فقها رَحِمَهُمُ‌الله درباره‌ی حیض سخن گفته و باب مستقلی را در کتاب‌های فقه برای آن قرار داده‌اند؛ اما برخی فقها رَحِمَهُمُ‌الله مسائلی را بیان کرده‌اند که حتی طلاب علم و دانشجویان نیز نمی‌توانند آن را درک کنند در حالی که می‌د‌انیم هدف و مقصود شریعت، این نیست بلکه این قضیه، بسیار ساده‌تر است. خون حيض، بسیار واضح است و زنان آن را می‌شناسند. این خون باید جاری باشد زیرا اصل کلمه‌ی حیض از روان شدن و جاری شدن گرفته شده است؛ اما تفصیلات، جزئیات و مسائل سرگردان ‌کننده‌ای که برخی فقها طرح کرده‌اند که چه بسا طلاب علم نیز از فهم آن عاجز بمانند، جای بررسی دارد؛ به حدی که برخی باب حیض را به صد و پنجاه صفحه رسانده‌اند. بدین خاطر است که نمی‌توانم کتاب خاصی در این باره معرفی کرده و به آن ارجاع دهم.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] سنن ابو داود: کتاب الطهارة، باب فی المرأة تری الکدرة والصفرة بعد الطهر، شماره (۳۰۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما الحكم إذا رأت المرأة الدورة الشهرية على شكل خيوط دقيقة وصغيرة جدا بنية اللون، وتكون المدة يومين أو ثلاثة، ثم بعد ذلك ينزل الدم؟ وهل تترك المرأة الصلاة عند رؤيتها لتلك العلامة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحيض هو الدم الخالص الذي يسيل، وأما الكدرة والصفرة فهذه ليست بشيء، كما قالت أم عطية رضي الله عنها: «كُنَّا لَا نَعُدُّ الكُدْرَةَ وَالصُّفْرَةَ شَيْئًا». أخرجه البخاري، وفي رواية أبي داود: «بَعْدَ الطَّهْرِ شَيْئًا». ثم ليعلم أن الصفرة أو الكدرة التي ذكرتها المرأة هذه إذا كانت في أثناء أيام الحيض فهي تابعة له.

فضيلة الشيخ: مسائل الحيض مسائل طويلة والأخوات دائما يرسلن رسائل في هذا. هل هناك كتب معينة يمكن أن ترجع لها الأخت في هذا الموضوع؟

فأجاب رحمه الله تعالى-: ليس هناك كتب معينة، الفقهاء – رحمهم الله – تكلموا عن الحيض وجعلوا له بابا مستقلا، لكن بعض الفقهاء رحمهم الله وعفا عنهم ذكروا مسائل لا يفهمها حتى طالب العلم، ونعلم أن هذا ليس مرادا في الشريعة والأمر أهون من هذا؛ فدم الحيض معروف تعرفه النساء، وهو لا بد أن يسيل؛ لأن الحيض مأخوذ من السيلان، وأما ما يذكره بعض الفقهاء – يرحمهم الله – من تفصيلات من متحيرة وشاكة ومتردّدة، وما أشبه ذلك مما لا يكاد يعرفه طالب العلم، حتى إن بعضهم يوصل باب الحيض إلى مائة وخمسين صفحة مثلا، فهذا فيه نظر، ولذلك لا أستطيع أن أُحيل أحدًا على شيء من الكتب.

مطالب مرتبط:

(۱۶۹۵) احکام رؤیت لکه‌های قهوه‌ای پس از توقف خون حیض

هرگاه زن از خون جاری حیض که که فراوان می‌باشد و وی می‌داند که آن خون حیض است پاک شد، روزهای بعد از آن، حیض محسوب نمی‌شود زیرا لکه‌ی تیره، زردی و یک یا دو نقطه، حیض نیست...

ادامه مطلب …

(۱۷۰۳) آیا قبل از گذشت چهل روز از زایمان می‌توان با همسر رابطه داشت؟

جایز است که مرد با همسرش اگر پیش از چهل روز از نفاس پاک شد، همبستری نماید و این کار ایرادی ندارد ...

ادامه مطلب …

(۱۷۱۸) حکم تلاوت سوره ملک توسط زن حائض

نظرم این است که زن حائض، نباید قرآن را تلاوت کند مگر این‌ که به خاطر نیاز باشد؛ مانند ترس از فراموش کردن، آموزش، یادگیری و خواندن اذکاری که به خواندنش عادت دارد...

ادامه مطلب …

(۱۷۴۰) آیا برای زن در حالت حیض، جایز است که غسل کند و موی سرش را بشوید؟

بله، جایز است که با شستن بدن، مو و غیره، خود را پاکیزه و تمیز کند بلکه اگر دچار جنابت شد، سنت است که غسل نماید هر چند که این غسل، فایده‌ای جز استحمام برایش ندارد زیرا در حالت حیض، نماز بخواند اما این غسل برای بر طرف کردن آثار جنابت از او می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۷۰۱) اگر خونریزی نفاس بعد از زایمان، بیشتر از چهل روز طول کشید، چه حکمی دارد؟

اگر خونریزی بیش از چهل روز طول کشید و حالت خون، تغییر نکرد، تا شصت روز، نفاس است اما اگر حالت خون، تغییر کرد، نفاس نیست مگر این که با عادت ماهیانه همزمان شود که در این صورت، عادت ماهیانه است....

ادامه مطلب …

(۱۷۲۱) اگر در حالت حیض، معلم از من خواست که قرآن را تلاوت کنم، حکم شرع در این باره چیست؟

نظر من بر این است که اگر زن حائض بنا بر نیاز و مصلحت، قرآن را تلاوت نماید، ایرادی ندارد؛ مثلا به خاطر ترس از فراموشی آیات، خواندن اذکار شب و ‌روز، آموزش به فرزندان و دختران، یاد گرفتن، امتحان و غیره...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه