(۱۶۸۹) استحاضه چیست؟

(۱۶۸۹) سوال: استحاضه چیست؟ آیا مدت مشخصی دارد؟ در چه سنی اتفاق می‌افتد؟ آیا در پایان استحاضه نیز همانند حیض باید غسل انجام شود؟ چگونه استحاضه را از حیض تشخیص دهم؟ آیا استحاضه بلافاصله بعد از حیض اتفاق می‌افتد؟ سؤال کننده می‌گوید که وی بعد از غسل در روز هفتم حیض (که مدت حیض غالب زنان همین اندازه است) خون را مشاهده نکرده است اما در روز بعد، پس از پایان روزه‌اش حیض را دیده است لذا روزه‌اش باطل شده است. وی غسل کرده و روز دهم و یازدهم را روزه گرفته است در حالی که همچنان آثار حیض را مشاهده می‌نموده است. حکم روزه‌اش چیست؟ آیا این حالت، استحاضه به شمار می‌رود؟ آیا باید قضای روزه را به جا بیاورد؟

جواب:

استحاضه نزد علما به معنای استمرار و ادامه‌ی خونریزی برای زن در تمام روزها یا بیشتر روزها است.

حكم استحاضه این‌ است که اگر پیش از استحاضه، عادت ماهیانه‌‌ی منظمی داشته باشد، در زمان استحاضه همان اندازه‌ی عادت منظمش حیض به شمار می‌رود سپس بعد از آن غسل نموده و نماز و روزه‌اش را به جا می‌آورد اما برای هر نماز باید وضوی جداگانه بگیرد؛ یعنی فقط وقتی می‌تواند برای نمازش وضو بگیرد که وقت آن نماز فرا رسیده باشد، هرگاه وقت نماز فرا رسید، شرمگاهش را می‌شوید، نوار بهداشتی قرار می‌دهد سپس وضو می‌گیرد. بعد از این وضو می‌تواند نماز فرض و هر اندازه نماز نفل که خواست بخواند تا این که وقت آن نماز، خارج شود.

اگر عادت ماهیانه‌ی منظم نداشته باشد یعنی از همان آغاز دوره‌ی ماهیانه، استحاضه باشد، باید به تمییز و تشخیص خودش تکیه کند؛ خون حیض بر خلاف استحاضه، سیاه، غلیظ و بدبو است لذا تا وقتی خون حیض دید، حیض به شمار می‌رود سپس بعد از این که این خون از بین رفت، غسل نموده و نماز می‌خواند و همانند گذشته عمل می‌کند.

پزشکان معاصر اظهار می‌کنند که از جمله علامت‌های خون حیض بر خلاف خون استحاضه، این است که خون حیض پس از خارج شدن، لخته نمی‌شود؛ اگر این نظر درست باشد، به سه تفاوت میان خون حیض و استحاضه که یاد کردیم اضافه می‌شود و در نتیجه تفاوت‌های میان خون حیض و استحاضه، چهار مورد می‌شود.

اگر عادت ماهیانه‌ی منظم نداشته باشد و نتواند نوع خون را تشخیص دهد بدین صورت که خونش به یک شکل باشد، به اندازه‌ی تعداد روزهای معمول در حیض غالب زنان که شش یا هفت روز است صبر می‌کند و برایش حیض به شمار می‌رود. مدت حیض وی از ابتدای شروع حیض یا استحاضه محسوب می‌شود؛ اگر فرض شود که شروع این خونریزی از وسط ماه باشد، در وسط هر ماه، حیض خود را شروع می‌کند و شش یا هفت روز صبر می‌کند سپس غسل کرده و همانند گذشته عمل می‌کند. این حکم زنی است که دچار استحاضه می‌باشد.

اما زنی که یک روز خونریزی دارد و روز دیگر متوقف می‌شود، بر اساس قول مشهور نزد فقهای حنابله، روزی که خونریزی ندارد، پاک است و روزی که خونریزی دارد حیض است تا زمانی که بیش از پانزده روز طول نکشد که اگر چنین شود استحاضه است و باید قضای روزه‌هایی را که در این مدت داشته، به جا آورد.

تعداد بازدید: 46

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: الاستحاضة؟ وهل لها مدة محدودة؟ وفي أي سنّ تأتي؟ وهل يُغتسل عند الانتهاء منها كالحيض؟ وكيف أميز بينها وبين الحيض؟ وهل هي تأتي بعده مباشرة؟ ثم تقول: إنها بعد أن اغتسلت بعد سابع يوم من الحيض على حسب المدة المعلومة الغالبة عند أكثر النساء، أنها لم تشاهد الطهارة، وفي اليوم الثامن بعد صيامها شاهدته، لذلك فسد صيامها، وفي اليوم التاسع كذلك شاهدته، وبعد ذلك اغتسلت منه، وصامت العاشر والحادي عشر وما تزال ترى ذلك فما حكم صيامها؟ وهل هذه تعتبر استحاضة، وهل يلزمها إعادة الصيام أو قضاؤه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الاستحاضة عند أهل العلم هي: أن يستمر الدم على الأنثى أكثر أيامها أو كل أيامها.

وحكم الاستحاضة: أنه إذا كان لها عادة صحيحة قبل وجود الاستحاضة فإنها تجلس مدة دورتها، ثم بعد ذلك تغتسل، وتصلي وتصوم ولكنها عند الصلاة تتوضأ لكل صلاة، بمعنى أنها لا تتوضأ للصلاة إلا إذا دخل وقتها، فإذا دخل الوقت غسلت الفرج، وتحفظت بحفاظة، ثم تغسل أعضاء الوضوء، ثم تصلي ما شاءت من فروض ونوافل إلى أن يخرج الوقت.

فإن لم تكن لها عادة من قبل، مثل أن تأتيها الاستحاضة من أول ما ترى الدم فإنها ترجع إلى التمييز، والتمييز هو أن دم الحيض يكون أسود ثخينًا مُنْتِنا، ودم الاستحاضة بخلاف ذلك، فتجلس ما كان دم الحيض، ثم تغتسل وتصلي، وتفعل كما سبق.

وذكر بعض المتأخرين من الأطباء أنه من علامات دم الحيض أنه إذا خرج لا يتجمد، بخلاف دم الاستحاضة ، وإذا كان هذا صحيحًا فإنه يضاف إلى الطرق الثلاثة السابقة، فتكون الفروق بين دم الحيض ودم الاستحاضة أربعة.

وإذا لم يكن لها عادة سابقة، ولا تميز بأن كان دمها على وتيرة واحدة، فإنها تجلس غالب أيام الحيض عند أكثر النساء، وهو ستة أيام أو سبعة، وتبتدئ المدة من أول مدة جاءها الحيض فيها أو جاءت الاستحاضة فيها، فإذا قدر أن ابتداء هذا الدم كان من نصف الشهر ، فإنها تجلس عند نصف كل شهر ستة أيام أو سبعة، وتغتسل وتفعل كما سبق. هذا هو حكم المستحاضة.

وأما من يأتيها الدم متقطعًا؛ فيأتيها الدم يوما الدم، وتطهر يوما، فإن المشهور عند فقهاء الحنابلة أن من ترى يوما دما ويوما لا، فإن النقاء طهر، والدم حيض، ما لم يتجاوز أكثر الحيض وهو خمسة عشر يوما، فإن تجاوزه صار استحاضة. وما صامته في هذه الأيام فإنها تقضيه.