(۱۶۲۶) سوال: آیا اگر در منطقهای بسیار سرد، دچار جنابت شدم، تیمم کردن برایم جایز است؟
جواب:
اگر انسان در منطقهای بسیار سرد، دچار جنابت شد، واجب است که آب را گرم کند. اگر نتوانست آب را گرم کند یا توانست آب را گرم کند اما چیزی پیدا نکرد که با استفاده از آن، از سرما در امان باشد، میتواند تیمم کند و نمازش را بخواند سپس هرگاه این مانع برطرف شد، واجب است که غسل نماید و نباید اعتقاد داشته باشد که تيمم، كافی است و نیازی به غسل ندارد زیرا تیمم فقط برای مدت زمان موقتی به جای غسل، کفایت میکند تا این که مانع از استعمال آب برطرف شود. دلیل این مسئله حديث طولانی عمران بن حصين رَضِيَاللهُعَنْهُ در صحيح بخاري است؛ در این حدیث آمده است که: رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم مردی را دید که گوشهای ایستاده و همراه مردم نماز نخوانده است لذا از وی پرسید: «مَا مَنَعَكَ يا فُلَانُ أن تُصَلِّيَ مَعَ القَومِ؟» : (ای فلانی! چه چیزی سبب شد که با مردم نماز نخوانی؟) گفت: ای رسول الله! جنب شدهام و آبی برای غسل کردن نیست. رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمود: «عَلَيكَ بِالصَعِيدِ فَإنَّهُ يَكفِيكَ» : (از خاک استفاده کن که برایت کافی است). سپس نزد رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم آب آوردند و مردم از آن نوشیدند و سیراب شدند. مقداری از آن آب باقی ماند و رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم آن مقدار را به آن مرد داد و فرمود: «خُذ هَذَا أَفرِغهُ عَلَی نَفسِكَ»[۱] : (این آب را بگیر و بر خود بریز). این حدیث دلالت میدهد که برطرف شدن جنابت با تيمم، موقت است. دلیل دیگر، حديث ابو هريره رَضِيَاللهُعَنْهُ است که رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمود: «إنَّ الصعيدَ الطَيِّبَ طَهُورُ المسلمِ (أو قال: وَضُوءُ المسلمِ) وإن لم يجد الماءَ عَشرَ سِنِينَ، فإذا وَجَدَ الماءَ فَليَتَّقِ اللهَ وَليُمِسَّهُ بَشَرَتَهُ، فإن ذلك خَيرٌ»[۲]: (خاک پاک، پاک کنندهی مسلمان است (یا فرمود: وضوی مسلمان است) حتی اگر به مدت ده سال هم آب نیابد؛ اما هر گاه آب یافت، تقوای الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ را پیشه سازد و آب را به پوست بدنش برساند؛ این کار برایش بهتر است).
[۱] صحیح بخاری: کتاب التیمم، باب الصعید الطیب وضوء المسلم یکفیه من الماء، شماره (۳۴۴). صحیح مسلم: کتاب المساجد ومواضع الصلاة، باب قضاء الصلاة الفائتة واستحباب تعجیل قضائها، شماره (۶۸۲).
[۲] تخریج آن گذشت.