پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۵۴۹) حکم شک در گرفتن وضو پس از خروج از سرویس بهداشتی

(۱۵۴۹) سوال: شخصی وارد سرویس بهداشتی ‌شده و قصد و نیت داشته که وضو بگیرد اما وقتی بیرون ‌آمده، ندانسته که آیا وضو گرفته است یا خیر؟ این حالت نیز نیز چند بار برایش رخ داده و تکرار شده است. راه حل چیست؟

جواب:

اگر همیشه این شک و تردید برایش رخ می‌دهد، نباید به آن ‌توجه کند زیرا وسواس به شمار می‌رود اما اگر شک عادی باشد، واجب است که وضو بگیرد زیرا در وجود وضو تردید دارد و اصل بر عدم وجود وضو است.

برخی از علما ضابطه‌ای برای شک بیان نموده و گفته‌اند:

والشكُ بعدَ الفعلِ لا يُؤَثِّرُ   وهكذا إذا الشكوكُ تَكثُرُ[۱]

ترجمه: شك بعد از انجام فعل، تأثیر و اعتباری ندارد. اگر شک و تردید شخص زیاد شود نیز همین طور است.

بنابراین به این سؤال کننده می‌گوییم: اگر در بیشتر موارد این طور است که وضو می‌گیری سپس دچار شک می‌شوی که وضو نگرفته‌ای، مبنا را بر این قرار بده که وضو داری اما اگر فقط در حالت‌های اندکی شک و تردید برایت اتفاق می‌افتد، واجب است وضو بگیری زیرا اصل بر عدم وجود وضو است.


[۱] مراجعه شود به: (منظومة فی أصول الفقه وقواعد فقهیة) نظم شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُ‌الله ، صفحه (۱۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا دخل الشخص دورة المياه، وفي نيته أن يتوضأ، لكنه بعد الخروج لم يدر هل توضأ أم لا، وقد تكرر ذلك عنده عدة مرات، فماذا يفعل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا الشكُ الذي يعتريه شكا دائما فإنه لا يلتفت إليه؛ لأنه يُشبه الوسواس، بل هو وسواس، أما إذا كان طارئًا فإنه يجب عليه أن يتوضأ؛ لأنه شك في وجود الوضوء، والأصل عدم وجوده.

وقد ذكر بعض العلماء ضابطًا للشك، فقال:

والشك بعد الفعل لا يؤثر                 وهكذا إذا الشكوك تكثر

فنقول لهذا السائل: إذا كانت أكثر عادتك أنك تتوضأ، وكثرت عليك الشكوك في أنك لم تتوضأ، فابن على العادة الأكثر، وعلى أنك متوضئ، أما إذا كان الشك نادرًا فإنه يجب عليك أن تتوضأ؛ لأن الأصل عدم وجود الوضوء.

مطالب مرتبط:

(۱۴۹۳) حکم نماز در صورت خروج غیرارادی قطرات ادرار

اگر این چیزی که از آلت تناسلی شما خارج می‌شود همیشگی و ادامه‌دار است، حکم سلس البول را دارد...

ادامه مطلب …

(۱۵۱۰) حکم خونی که بعد از وضو به سبب مسواک زدن یا هر سبب دیگری از دهان خارج می‌شود، چیست؟

خروج خون بعد از وضو گرفتن، وضو را باطل نمی‌کند بلکه اگر خون کم یا زیاد از هر عضو دیگری خارج شود نیز وضو را باطل نمی‌کند مگر خونی که از محل خروج ادرار و مدفوع خارج شود...

ادامه مطلب …

(۱۵۵۲) آیا لمس کردن مصحف (قرآن) بدون وضو جایز است؟

صحیح این است که لمس کردن مصحف (قرآن) بدون وضو و بدون مانع، جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۱۵۵۸) آیا قرائت قرآن، بدون وضو جایز است؟

بله، قرائت قرآن بدون وضو، جایز است اما مصحف (قرآن) را لمس نکن....

ادامه مطلب …

(۱۴۹۶) حکم خروج مایعات در اثر معاشقه بدون جماع از نظر طهارت و وضو

این مایع که از تو خارج می‌شود به احتمال زیاد همان مذی است که غسل را واجب نمی‌کند و فقط بر فرد واجب است پس از خروج آن، آلت تناسلی و بیضه‌هایش را بشوید و سپس وضو بگیرد...

ادامه مطلب …

(۱۵۳۱) حکم تماس پزشک با بیمار زن و تأثیر آن بر وضو

پاسخ این پرسش، مستلزم دو مطلب است: ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه