جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۱۵۴۹) حکم شک در گرفتن وضو پس از خروج از سرویس بهداشتی

(۱۵۴۹) سوال: شخصی وارد سرویس بهداشتی ‌شده و قصد و نیت داشته که وضو بگیرد اما وقتی بیرون ‌آمده، ندانسته که آیا وضو گرفته است یا خیر؟ این حالت نیز نیز چند بار برایش رخ داده و تکرار شده است. راه حل چیست؟

جواب:

اگر همیشه این شک و تردید برایش رخ می‌دهد، نباید به آن ‌توجه کند زیرا وسواس به شمار می‌رود اما اگر شک عادی باشد، واجب است که وضو بگیرد زیرا در وجود وضو تردید دارد و اصل بر عدم وجود وضو است.

برخی از علما ضابطه‌ای برای شک بیان نموده و گفته‌اند:

والشكُ بعدَ الفعلِ لا يُؤَثِّرُ   وهكذا إذا الشكوكُ تَكثُرُ[۱]

ترجمه: شك بعد از انجام فعل، تأثیر و اعتباری ندارد. اگر شک و تردید شخص زیاد شود نیز همین طور است.

بنابراین به این سؤال کننده می‌گوییم: اگر در بیشتر موارد این طور است که وضو می‌گیری سپس دچار شک می‌شوی که وضو نگرفته‌ای، مبنا را بر این قرار بده که وضو داری اما اگر فقط در حالت‌های اندکی شک و تردید برایت اتفاق می‌افتد، واجب است وضو بگیری زیرا اصل بر عدم وجود وضو است.


[۱] مراجعه شود به: (منظومة فی أصول الفقه وقواعد فقهیة) نظم شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُ‌الله ، صفحه (۱۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا دخل الشخص دورة المياه، وفي نيته أن يتوضأ، لكنه بعد الخروج لم يدر هل توضأ أم لا، وقد تكرر ذلك عنده عدة مرات، فماذا يفعل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا الشكُ الذي يعتريه شكا دائما فإنه لا يلتفت إليه؛ لأنه يُشبه الوسواس، بل هو وسواس، أما إذا كان طارئًا فإنه يجب عليه أن يتوضأ؛ لأنه شك في وجود الوضوء، والأصل عدم وجوده.

وقد ذكر بعض العلماء ضابطًا للشك، فقال:

والشك بعد الفعل لا يؤثر                 وهكذا إذا الشكوك تكثر

فنقول لهذا السائل: إذا كانت أكثر عادتك أنك تتوضأ، وكثرت عليك الشكوك في أنك لم تتوضأ، فابن على العادة الأكثر، وعلى أنك متوضئ، أما إذا كان الشك نادرًا فإنه يجب عليك أن تتوضأ؛ لأن الأصل عدم وجود الوضوء.

مطالب مرتبط:

(۱۵۰۰) آیا خروج باد شکم، وضو را باطل می‌کند؟

خروج باد از شرمگاه پشت، وضو را باطل می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۵۱۹) اگر کسی بعد از انجام غسل، عورتش را لمس کند، باید چه کاری انجام دهد؟

لازم نیست کاری انجام دهد زیرا لمس آلت تناسلی، وضو را باطل نمی‌کند اما اگر از روی شهوت باشد، وضو را باطل می‌کند. ...

ادامه مطلب …

(۱۵۳۴) آیا لمس کردن زن نامحرم، وضو را باطل می‌کند؟

لمس کردن زن نامحرم، وضو را باطل نمی‌کند مگر این ‌که مذی خارج شود که بر شخص در این صورت واجب است که آلت تناسلی و بیضه‌هایش را بشوید و وضو بگیرد..

ادامه مطلب …

(۱۵۲۶) آیا لمس کردن زنان، وضو را باطل می‌کند یا خیر؟

قول صحیح از اقوال مذکور، این است که لمس کردن زن به هیچ وجه، حتی اگر از روی شهوت باشد نیز وضو را باطل نمی‌کند؛ اما اگر لمس از روی شهوت باشد، مستحب است که شخص، وضو بگیرد زیرا شهوت وی تحریک شده است مگر این ‌که چیزی مانند مذی از فرد خارج شود که در این صورت واجب است آلت تناسلی و بیضه‌هایش را بشوید و وضوی کامل بگیرد ...

ادامه مطلب …

(۱۵۰۶) آیا خونریزی در صورتی که شخص زخمی شود، وضو را باطل می‌کند؟

صحیح این است که خروج خون از جایی غیر از محل خروج ادرار و مدفوع، وضو را باطل نمی‌کند و تفاوتی ندارد که این خون مانند خون دماغ از بینی، از یک زخم یا برای انجام آزمایش خون خارج شود. کم یا زیاد بودن خون نیز تفاوتی ندارد.....

ادامه مطلب …

(۱۵۲۲) اگر زن، نوزادش را از نجاست بشوید، وضویش باطل می‌گردد؟

وضوی زن در اثر شستن نوزادش از نجاست، باطل نمی‌شود؛ زیرا بنا بر قول راجح، لمس کردن دو شرمگاه، وضو را باطل نمی‌کند مگر این که شخص، آلت تناسلی خود را از روی شهوت، لمس کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه