(۱۵۱۶) سوال: نماز صبح را در مسجد می‌خواندم؛ وقتی امام در رکعت اول در حال قرائت بود، ناگهان سرم گیچ رفت سپس بی‌هوش شدم سپس به هوش آمدم، بلند شدم و نمازم را همراه جماعت کامل کردم. چه چیزی بر من واجب است؟

جواب:

هرگاه انسان بی‌هوش ‌شود و وضو نیز داشته باشد، وضویش باطل می‌شود؛ زیرا بی‌هوشی، شدیدتر و عمیق‌تر از خواب است و این خواب عمیق که شخص متوجه باطل شدن وضویش نمی‌شود، وضو را باطل می‌کند؛ به دلیل حديث صفوان بن عسال رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ در مورد مسح بر خف که گفت: «کان رسولُ الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يأمرنا إذا کُنّا سَفرَا أن لا نَنزِعَ خِفَافَنَا ثَلاثَةَ أيّام وَلَيَالِيَهُنَّ، إلا مِن جَنَابَة، وَلکِن مِن غَائط وَبَول وَنَوم»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ما فرمان داد که هرگاه در سفر بودم، خُفّ‌های خود را تا سه شبانه‌روز به خاطر (باطل شدن وضو با) ادرار، مدفوع و خواب، بیرون نیاوریم؛ مگر به خاطر جنابت).

شخص در حالت بی‌هوشی، درک و احساس خود را بیشتر از حالت خواب از دست می‌دهد؛ بنابراین هر کس بی‌هوش ‌شود و وضو داشته باشد، وضویش باطل می‌شود و هرگاه که خواست نماز بخواند، واجب است که وضو بگیرد؛ بنابراین اکنون واجب است نماز صبح که در آن بی‌هوش شده سپس آن را بدون وضو به پایان رسانده‌ای را دوباره ادا کنی.

[۱] تخریج آن گذشت.