چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۱۴۹۸) حکم جمع و قصر نماز برای زن مبتلا به ترشحات مستمر

(۱۴۹۸) سوال: زنی از ترشح زیاد، رنج می‌برد که وی را به سختی انداخته است زیرا باید پی در پی وضو بگیرد خصوصا وقتی که بیرون از خانه باشد. آیا جایز است که وی نماز ظهر و عصر را با یک وضو و نماز مغرب و عشا را نیز با یک وضو ادا کند؟ آیا ادای نمازها به صورت جمع تقدیم یا جمع تأخیر به همراه قصر کردن نماز برایش جایز است؟

جواب:

این ترشحاتی که از زنان خارج می‌شود، ترشحات طبیعی است اما برخی زنان به طور مستمر و مداوم، ترشح دارند در حالی که ترشحات برخی دیگر، مداوم نیست. در صورتی که این ترشحات در زن به طور مستمر ادامه داشته باشد، باید دانست:

اولا: این ترشحات، پاک است؛ زیرا دلیلی برای نجاست آن وجود ندارد. زنان در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز به همین حالت مبتلا شده‌اند اما هیچ روایتی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل نشده که زنان را به شستن این رطوبت، دستور داده باشد.

دوما: این ترشحات، وضو گرفتن را بر زن واجب نمی‌کند؛ هرگاه انسان بعد از باطل شدن وضویش برای بار اول وضو بگیرد، طهارتش باقی است و نیاز نیست که برای هر نماز، دوباره وضو بگیرد. اگر این زن وضو بگیرد، بهتر است اما واجب نیست بلکه همچنان وضوی اول، باقی است تا این‌ که وضویش به سبب یکی از باطل کننده‌ها باطل شود.

بنابراین اگر این زن برای نماز ظهر وضو گرفت و همچنان با وضو ماند و وضویش با هیچ کدام از ادرار، مدفوع، باد، خوردن گوشت شتر و… باطل نشد، می‌تواند نماز عصر را با همان وضو ادا کند و نیازی نیست که دوباره وضو بگیرد زیرا وضو گرفتن به خاطر چیزی که قطع نمی‌شود، هیچ فایده‌ای ندارد و حتی اگر وضو بگیرد، باز هم این ترشحات وجود دارد! این دیدگاهِ راجح است که اخیرا آن را برگزیده‌ام. آسانی و سهولتی که در این قول برای زنان، وجود دارد نیز پوشیده نیست تا وقتی که نص صریح و واضحی برای وضو گرفتن وجود ندارد.

حديثی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آن به زن مستحاضه (مبتلا به استحاضه) دستور داده که برای هر نماز وضو بگیرد، حافظان و علمای حدیث در ثبوت عبارت «توضئي لكل صلاة»[۱] : (برای هر نماز، وضو بگیر) از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اختلاف نظر دارند. همچنین احتمال دارد که معنای این عبارت چنین باشد که: (برای هر نماز، بدون این ‌که غسل انجام دهی، وضو بگیر) یعنی غسل کردن بر تو واجب نیست چنان که بعد از پایان عادت ماهیانه، غسل را بر زن واجب نموده است.


[۱] صحیح بخاری: کتاب الوضوء، باب غسل الدم، شماره (۲۲۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: امرأة تعاني من كثرة الإفرازات، مما يعرضها للمتاعب؛ من حيث كثرة الوضوء، وخصوصًا خارج المنزل، فهل يشرع لها أن تصلي الظهر والعصر بوضوء واحد والمغرب والعشاء بوضوء واحد؟ وهل يشرع لها الجمع تقديما وتأخيرًا مع القصر، أو بدون سبب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه الإفرازات التي تخرج من المرأة هي إفرازات طبيعية، لكن عند بعض النساء تكون باستمرار، وعند بعض النساء لا تستمر. فإذا استمرت هذه الإفرازات مع المرأة فهي أولا طاهرة؛ لأنه لا دليل على نجاستها، والنساء قد ابتلين بهذا من عهد النبي –صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، ولم ينقل عنه صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه كان يأمرهن بغسل هذه الرطوبة.

ثانيا: هي أيضًا لا يجب الوضوء عليها، إذا توضأ الإنسان أول مرة من حَدَثٍ بقي على طهارته، ولا حاجة إلى إعادة الوضوء عند كل صلاة، إن توضأت فهو أفضل، وإلا فليس عليها بواجب، بل تبقى على طهارتها الأولى حتى تنتقض بناقض.

وعلى هذا فلو توضأت لصلاة الظهر، وبقِيَتْ على طهارتها، ولم يحصل حدث آخر من غائط، أو بول أو ريح، أو أكل لحم الإبل، أو ما أشبه ذلك، فإنها تصلي العصر بدون وضوء؛ لأن الوضوء لشيء لا ينقطع لا فائدة منه، حتى لو توضأت فالشيء باقٍ، هذا هو القول الراجح الذي ترجح عندي أخيرا، ولا يخفى ما فيه من اليسر على النساء، ما دام لم يكن هناك نص صريح واضح في هذا الأمر.

وأما حديث أن النبي صلى الله عليه وسلم أمر المستحاضة أن تتوضأ لكل صلاة، فقد اختلف الحفاظ في ثبوت هذه اللفظة: «توضئي لكل صلاة». عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، ثم إن فيه احتمالا أنَّ المعنى: توضئي لكل صلاة بدون اغتسال – يعني – لا يجب عليكِ الغُسل، كما أوجب عليها الغُسل إذا انتهت عادتها الطبيعية.

مطالب مرتبط:

(۱۵۱۵) آیا وضو با بی‌هوش شدن، باطل می‌شود یا خیر؟

وضو با بی‌هوش شدن فرد، باطل می‌گردد؛ زیرا بی‌هوشی، شدیدتر و عمیق‌تر از خواب است...

ادامه مطلب …

(۱۵۳۲) اگر مردی وضو داشته باشد و همسرش را ببوسد، آیا وضویش باطل می‌شود؟

اگر مردی همسرش را از روی شهوت ببوسد و چیزی از او خارج نشود، بنا بر دیدگاه راجح و برگزیده، وضویش باطل نمی‌شود اما اگر وضو بگیرد، بهتر است...

ادامه مطلب …

(۱۴۸۷) آیا تصور خروج باد، وضو را باطل می‌کند؟

اگر نیت کند که وضویش را قطع کرده و دست از وضو کشیده است، وضویش قطع شده و باید دوباره شروع کند؛ اما اگر نیت کرد که وضویش را باطل کند اما وضویش باطل نشد، نیت انجام کار ممنوعی کرده است لذا اگر این کار ممنوع را انجام نداد، وضویش باقی می‌ماند...

ادامه مطلب …

(۱۵۰۱) آیا باطل شدن وضو در حین طواف کردن با چیزی مانند خروج باد شکم، طواف را باطل می‌کند؟

شيخ الإسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله بر این باور است که اگر وضوی شخص طواف‌ کننده در حین طواف باطل شود یا بدون وضو طواف نماید، طوافش صحیح است لذا اگر وضویش باطل شد، به طواف کردن ادامه می‌دهد و لازم نیست دوباره وضو بگیرد. وی به ادله‌ای استدلال نموده است که هر کس آن را مطالعه کند، در می‌یابد که قول وی، راجح و صحیح است...

ادامه مطلب …

(۱۵۲۹) آیا لمس کردن همسر، وضو را باطل می‌کند؟

لمس کردن همسر، وضو را باطل نمی‌کند مگر این‌ که چیزی از فرد لمس کننده خارج شود؛ اگر مذی بود، واجب است که آلت تناسلی و بیضه‌هایش را بشوید و وضو بگیرد اما اگر منی بود، واجب است که غسل نماید....

ادامه مطلب …

(۱۵۴۱) حکم شک در نوع گوشت خورده‌شده پس از نماز

اگر کسی گوشتی خورد و سپس دچار شک شد که گوشتی که خورده، گوشت شتر بوده است یا خیر، نیاز به پرسیدن نیست اما اگر دانست، حتی مدتی بعد، باید نمازش را دوباره ادا کند. ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه