(۱۴۷۲) سوال: آیا مسح بر خف پاره نیز به هنگام وضو گرفتن، جایز است؟
جواب:
دیدگاه راجح و درست این است که مسح بر خف پاره و جوراب نازک که پوست از زیر آن دیده میشود، جایز میباشد؛ زیرا دلیلی وجود ندارد که سوراخ نبودن، عدم پارگی یا نازک نبودن را شرط کند و اگر چنین شرطی وجود داشت در قرآن و سنت بیان میشد.
اصل در جایز بودن مسح بر خفّ و جوراب، تخفیف و آسانی برای امت است لذا اگر شروطی قرار دهیم که در كتاب الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ وسنت پبامبرش صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم وجود ندارد، این تخفیف و آسانی به سختی و دشواری باز میگردد. بنابراین صحیح این است که مسح بر جوراب تا زمانی که جوراب نامیده شود، جایز میباشد و تفاوتی ندارد که نازک یا ضخیم و سوراخ و پاره یا سالم باشد.
روشن است که مدت مسح برای مقیم، یک شبانه روز و برای مسافر، سه شبانه روز میباشد؛ به شرطی که آن را با وضو پوشیده باشد و در حالت جنابت نباشد؛ اگر خف یا جوراب را بدون وضو بپوشد، مسح بر آن جایز نیست و اگر در حالت جنابت باشد واجب است آن را بیرون آورده و به هنگام انجام غسل، پاهایش را بشوید. این مدت برای مسافر، سه شبانه روز است. معیار محاسبهی این مدت، زمان است و تعداد نمازها اعتباری ندارد؛ باوری که بین مردم عوام منتشر شده که مدت مسح بر خف، فقط پنج نماز میباشد، اشتباه است زیرا در سنت بیان شده که این مدت، یک شبانه روز برای مقیم و سه شبانه روز برای مسافر است. این مدت از اولین مسح بعد از بیوضو شدن، شروع میشود؛ برای مثال: کسی برای نماز صبح روز یکشنبه وضو میگیرد و جوراب میپوشد و تمام روز را با وضو میماند سپس اولین بار برای نماز صبح روز دوشنبه وضو گرفته و بر جوراب مسح میکند؛ مدت او از همین مسح برای نماز صبح روز دوشنبه شروع میشود زیرا قبل از آن از جمله مدت مسح به حساب نمیآید و اعتباری ندارد.